Ψεκασμούς και το χειμώνα για την καταπολέμηση των κουνουπιών σχεδιάζει από το 2026 η Περιφέρεια Κρήτης μετά την ολοκλήρωση της πρώτης προγραμματικής σύμβασης ολοκληρωμένης διαχείρισης κουνουπιών στο νησί.
Ρεπορτάζ
Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Η κλιματική κρίση που ήδη πλήττει και την Κρήτη, επιβάλει σύμφωνα με τον διευθυντή δημόσιας Υγείας του νησιού Αντώνη Παπαδάκη την επέκταση του προγράμματος και τους χειμερινούς μήνες.
Την ίδια ώρα στην κορυφή της λίστας για το πρόγραμμα Καταπολέμηση κουνουπιών της Περιφέρειας Κρήτης και της αναδόχου εταιρίας βρίσκεται ο Αλμυρός ποταμός και η ευρύτερη έκταση στο δήμο Μαλεβιζίου. Ήδη από τις 4 Μαρτίου ξεκίνησαν οι πρώτοι ψεκασμοί που θα συνεχιστούν και θα ενταθούν το επόμενο χρονικό διάστημα και με ψεκασμούς από αέρος με τη χρήση drone. Ύστερα μάλιστα από τις τελευταίες βροχές παρουσιάζονται αρκετά σημεία με πλημμυρισμένες εκτάσεις και στάσιμα νερά που μπορεί να δημιουργήσουν μεγάλες εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών. Σύντομα προγραμματίζεται εκ νέου αεροψεκασμός μέσω drone ευρύτερα στον Αλμυρό.
«Για να έχουμε το κεφάλι μας ήσυχο από το 2026 δεν θα σταματάμε τους ψεκασμούς ούτε το χειμώνα . Είχαμε θέσει όριο αυτόν τον χειμώνα στην περίπτωση που παρατηρούσαμε μεγάλους πληθυσμούς ή εντοπίζαμε τοπικά μεγάλο πρόβλημα θα προχωρούσαμε σε παρέμβαση . Δεν χρειάστηκε. Ευτυχώς δεν ήταν τόσο σοβαρό που να επέβαλε έκτακτο ψεκασμό», δήλωσε στη Φωνή του Μαλεβιζίου και πρόσθεσε , «η κλιματική κρίση έχει εμφανώς επηρεάσει την αναπαραγωγή των κουνουπιών καθώς το χειμώνα δεν καταστρέφονται. Οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν την αναπαραγωγή τους, οπουδήποτε βρουν υγρασία και στάσιμα νερά. Στην καινούργια προγραμματική σύμβαση την επόμενη τριετία θα εντάξουν και την καταπολέμηση με ψεκασμούς το χειμώνα».
Το ολοκληρωμένο πρόγραμμα ελέγχου κουνουπιών (2023-2025), που βρίσκεται στην τρίτη χρονιά εφαρμογής του και παρουσιάζει εξαιρετικά αποτελέσματα, περιλαμβάνει το σύνολο των απαιτούμενων δράσεων παρακολούθησης του πληθυσμού των προνυμφών και ακμαίων κουνουπιών καθώς και τη διενέργεια ψεκασμών σε εστίες του φυσικού, αγροτικού, περιαστικού και αστικού συστήματος στο σύνολο του νησιού (4 Περιφερειακές Ενότητες, 23 Δήμοι και 700 οικισμοί).
Χωρίς χημικά
Χωρίς την χρήση χημικών φαρμάκων, όπως υπογραμμίζει ο κος Παπαδάκης αλλά με προνυμφοκτόνα σκευάσματα παρεμβαίνουν με εναέριες ρίψεις μέσω των drones σε σημεία που δεν μπορούν να παρέμβουν τα επίγεια συνεργεία, που επίσης συνεχίζουν αδιάκοπα τις επιχειρήσεις. Η καταπολέμηση των προνυμφών θεωρείται ως η κύρια και πλέον αποτελεσματική μέθοδος και προηγείται της συμπληρωματικής μεθόδου που είναι η ακμαιοκτονία (καταπολέμηση τέλειου εντόμου). Η μέθοδος αυτή έχει συγκριτικά πλεονεκτήματα αφενός σε σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος αφετέρου λόγω της μεγάλης αποτελεσματικότητάς της.
Το ολοκληρωμένο πρόγραμμα υλοποιεί η Γενική Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας Κρήτης με ανάδοχο υλοποίησης, την εταιρεία Οικοανάπτυξη ΑΕ. Διενεργούνται συστηματικές δράσεις σε 20 υγροτοπικά συστήματα και πλημμυρισμένες εκτάσεις, σε 1.000 χιλιόμετρα καναλιών και ρεμάτων που απαιτούν παρακολούθηση, σε 5.000 εστίες αναπαραγωγής στο περιαστικό σύστημα και σε 10.000 φρεάτια όμβριων υδάτων και άλλες σημαντικές εστίες στις μεγάλες πόλεις και σημαντικούς οικισμούς στην Περιφέρεια Κρήτης. Οι εργασίες υλοποιούνται από ένα σύνολο 12 συνεργείων που υποστηρίζονται από ομάδα 6 επιστημόνων υψηλής εξειδίκευσης της αναδόχου εταιρείας.
Ηλεκτρονική παρακολούθηση
Η ηλεκτρονική παρακολούθηση του έργου πραγματοποιείται από την πλατφόρμα e-bite, μία σουίτα ευέλικτων ψηφιακών εργαλείων για την καταγραφή, παρακολούθηση, οπτικοποίηση και ανάλυση των πραγματοποιούμενων δράσεων και των δεδομένων που συλλέγονται στο πεδίο σε πραγματικό χρόνο.
Υπάρχει μάλιστα, όπως μας λέει ο κός Παπαδάκης και η εντομολογική επιτήρηση και από το ΙΤΕ, που έχει αναλάβει την επιστημονική υποστήριξη του έργου και προχωρεί στην συλλογή κουνουπιών και ανάλυση στα εργαστήρια για το γένος και το είδος τους και κυρίως για το αν μεταφέρουν παθογόνα. Από την έναρξη του προγράμματος μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κρούσμα μεταφοράς νοσημάτων από το τσίμπημα των κουνουπιών στον άνθρωπο.
«Ευτυχώς στην Κρήτη το 2024 έκλεισε με μηδενικά ανθρώπινα κρούσματα από νοσήματα που μεταφέρονται με διαβιβαστές τα κουνούπια. Δεν είχαμε δάγκειο πυρετό, ούτε κρούσμα του ιού του Δυτικού Νείλου. Είχαμε όμως ένα εισαγόμενο κρούσμα ελονοσίας , όπου ο άνθρωπος τσιμπήθηκε στο εξωτερικού και εμφάνισε τα συμπτώματα στη χώρα μας», συμπληρώνει ο κος Παπαδάκης.
Προτεραιότητα και αυτή την χρονιά δίνεται στις περιοχές που υπάρχει συνύπαρξη υγροτοπικών συστημάτων με πυκνοδομημένες αστικές περιοχές, στις περιοχές με ιστορικό εκδήλωσης ασθενειών μεταδιδόμενων από κουνούπια ή ενδείξεις παρουσίας του ιού του Δυτικού Νείλου σε «ζώα δείκτες», και στις περιοχές υψηλού τουριστικού ενδιαφέροντος. Στόχος του έργου είναι αφενός η προάσπιση της Δημόσιας Υγείας από ασθένειες μεταδιδόμενες από τα κουνούπια και αφετέρου η ποιοτική αναβάθμιση του βιοτικού επιπέδου κατοίκων και επισκεπτών της Κρήτης μέσω του περιορισμού της όχλησης που προκαλείται από αυτά.
Στο επίκεντρο ο υγροβιότοπος του Αλμυρού Αναλαμβάνουν δράση και τα Drones
Η περιοχή του υγροβιότοπου του Αλμυρού έχει ξεχωριστή σημασία για το έργο καταπολέμησης των κουνουπιών, καθώς αφενός αφορά σε μια πολύ μεγάλη έκταση και αφετέρου όταν πλημμυρίζει και μπορεί να δημιουργήσει μια τεράστια εστία κουνουπιών και κατ’ επέκταση μεγάλα προβλήματα όχλησης στην ευρύτερη περιοχή με πρώτη την αστική περιοχή του Γαζίου που γειτνιάζει. Ομοίως την τουριστική Αμμουδάρα αλλά και ευρύτερα την πόλη του Ηρακλείου που επίσης βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από τον υγροβιότοπο του Αλμυρού.
Όπως δηλώνει στη Φωνή του Μαλεβιζίου ο υπεύθυνος της προγράμματος από την ανάδοχο εταιρεία Γιώργος Βλάχος «ο Αλμυρός αποτελεί την ποιο σημαντική εστία που υπάρχει στο δήμο Μαλεβιζίου και απαιτεί πολύ στενή παρακολούθηση και συχνά σε εβδομαδιαία βάση επεμβάσεις».
Σύμφωνα με τον κο Βλάχο επιπλέον υπάρχουν και άλλες περιοχές στο δήμο Μαλεβιζίου με κανάλια στέρνες και ρέματα στα οποία δίνουν ιδιαίτερη προσοχή, για την αντιμετώπιση έγκαιρα των εστιών που μπορεί να δημιουργηθούν.
«Παγίδες» στις πύλες εισόδου για το αιγυπτιακό κουνούπι
Ενισχυμένες παγίδες για το απευχόμενο γεγονός εισόδου του αιγυπτιακού κουνουπιού έχουν τοποθετηθεί πλέον σε όλες τις πύλες εισόδου της Κρήτης , σύμφωνα με το διευθυντή Δημόσιας Υγείας Αντώνη Παπαπαδάκη. Ο ίδιος μας υπενθυμίζει πως στους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Γαλλία ήταν στους νούμερο ένα κινδύνους , καθώς αποτελεί το βασικός φορέας μετάδοσης του δάγκειου πυρετού. Σημειώνεται πως το αιγυπτιακό κουνούπι έχει ήδη εγκατασταθεί στην γειτονιάς μας , στην Κύπρο και σε κάποια σημεία της Τουρκίας και υπάρχει αυξημένος κίνδυνος να έρθει και στην Κρήτη με την μετακίνηση εμπορευμάτων ή επιβατών.
Ο δάγκειος πυρετός είναι επίσης γνωστός ως «πυρετός των σπασμένων οστών», επειδή ο πόνος που μπορεί να προκαλέσει στους ανθρώπους είναι τόσο μεγάλος, που έχουν την αίσθηση ότι σπάνε τα κόκκαλά τους.
Η εφαρμογή «Μάθε που είναι τα κουνούπια»
Από την 1η Μαΐου θα τεθεί σε λειτουργία η εφαρμογή “Mosquito Vision”, μέσω της οποίας παρέχεται καθημερινά πενθήμερη πρόβλεψη της όχλησης από τα κουνούπια του συνόλου των οικισμών της Περιφέρειας, τις κρίσιμές ώρες από τις 20:30 το βράδυ και μετά κατά την διάρκεια της νύχτας.
Είναι μια ηλεκτρονική εφαρμογή στο κινητό είτε με antroid ή iphone που λέγεται Mosquito Vision που προβλέπει το επίπεδο όχλησης από τα κουνούπια. Όπως μας εξηγεί ο κος Παπαδάκης η εφαρμογή βρίσκει μέσω του σήματος gps που βρίσκεται ο πολίτης και προχωρεί σε ανάλυση των δεδομένων ων κουνουπιών της περιοχής παρουσιάζοντας ένα μοντέλο πρόβλεψης. Με λίγα λόγια σου παρέχει πληροφόρηση για το αν υπάρχουν αυξημένοι πληθυσμοί καλώντας σε στην ουσία για να προφυλαχτείς.
Η εφαρμογή αυτή παρέχει επίσης διαδραστικές λειτουργίες. Ο πολίτης έχει την δυνατότητα να ενημερώνει πολύ γρήγορα το σύστημα για πιθανή εστία εκτός της οικείας του όπου βρίσκεται. Μπορεί μέσω της εφαρμογής να πατήσει το κουμπί και να ενημερώσει τον ανάδοχο πως στο συγκεκριμένο σημείο υπάρχει εστία. Την επόμενη κιόλας μέρα θα υπάρχει η δυνατότητα επέμβασης.
Επιπλέον για θέματα προστασίας από τα κουνούπια, οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται από σταθερό τηλέφωνο στον αριθμό 800-11-244-24 (χωρίς χρέωση) από Δευτέρα έως και Παρασκευή κατά τις ώρες 08.00 π.μ. – 4.00 μ.μ.
ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
