Οδηγό με ερωτήσεις και απαντήσεις για τις διορθώσεις και τις ενστάσεις στις φετινές πληρωμές των επιδοτήσεων εξέδωσε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μετά τα λάθη και τις αποκλίσεις που διαπιστώθηκαν μέσω του συστήματος δορυφορικού ελέγχου (monitoring) και την καταβολή χαμηλών ποσών σε παραγωγούς και κτηνοτρόφους.
Ο οδηγός απαντά σε συχνές περιπτώσεις λαθών που αφορούν την καλλιεργούμενη έκταση, τον υπολογισμό του βοσκότοπου, την αξιολόγηση παραγωγικών κριτηρίων, αλλά και ζητήματα όπως απουσία ΚΑΕΚ ή ΑΤΑΚ, λανθασμένα στοιχεία, κληρονομικές εκκρεμότητες και μη ολοκληρωμένες μεταβιβάσεις δικαιωμάτων.
Το υπουργείο υπενθυμίζει ότι το σύστημα της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2025 παραμένει ανοιχτό έως τις 24 Δεκεμβρίου για διορθώσεις, ενώ νέες ημερομηνίες θα ανακοινωθούν στις αρχές του 2026. Για τους κτηνοτρόφους θα υπάρξει και ειδική διαδικασία ενστάσεων τον Ιανουάριο, σχετικά με τιμολόγια γάλακτος, κρέατος και ζωοτροφών που ενδεχομένως δεν υπολογίστηκαν.
Ξεχωριστό σκέλος αφορά τις ενστάσεις στην Εξισωτική Αποζημίωση, όπου οι πρώτες καταστάσεις θα αναρτηθούν ηλεκτρονικά και οι παραγωγοί θα έχουν οκτώ ημέρες για υποβολή ένστασης.
Παράλληλα, περιγράφονται οι διαδικασίες για διορθώσεις σε ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ, Ε9, τακτοποίηση προσωπικών υποθέσεων, καθώς και οι περιπτώσεις όπου δεν μπορεί να γίνει πληρωμή, όπως σε ανήλικους ή σε φακέλους με μη ολοκληρωμένες μεταβιβάσεις.
Τέλος, υπενθυμίζεται ότι από το 2023 το όριο ελάχιστης πληρωμής έχει μειωθεί στα 150 ευρώ, με καταβολή ολόκληρου του ποσού μόλις ξεπεραστεί το όριο αυτό σε επόμενη πληρωμή.
Οι Κρητικοί παραγωγοί –ιδίως κτηνοτρόφοι από το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο, όπου έχουν παρουσιαστεί σημαντικότερες διαφοροποιήσεις– αναζητούν πλέον συγκεκριμένες διαδικασίες για να διορθώσουν τα στοιχεία τους και να εξασφαλίσουν ότι θα λάβουν τις ενισχύσεις που δικαιούνται. Ο οδηγός του υπουργείου επιχειρεί να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις σε βασικά ζητήματα που έχουν ανακύψει, τόσο από τους δορυφορικούς ελέγχους όσο και από τις μεταβολές στα παραγωγικά κριτήρια.
Λάθη στο monitoring – Τι πρέπει να κάνουν οι παραγωγοί της Κρήτης
Πολλοί αγρότες του νησιού διαπίστωσαν ότι πληρώθηκαν χαμηλότερα ποσά από τα αναμενόμενα, καθώς το σύστημα monitoring δεν εντόπισε την απαιτούμενη καλλιεργητική δραστηριότητα ή κατέγραψε διαφορετική καλλιέργεια από τη δηλωθείσα.
Το ΥΠΑΑΤ υπενθυμίζει ότι το monitoring εφαρμόζεται πλέον υποχρεωτικά από το 2023 και καλύπτει όλες τις αιτήσεις έκτασης. Το σύστημα της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2025 παραμένει ανοιχτό έως τις 24 Δεκεμβρίου, ώστε οι παραγωγοί να μπορούν να προχωρήσουν σε διορθώσεις. Για όσους δεν προλάβουν, νέος κύκλος διορθώσεων θα ανοίξει στις αρχές του 2026.
Τα προβλήματα στους Κρητικούς κτηνοτρόφους – Τι ισχύει για την προκαταβολή και την εξισωτική
Ιδιαίτερη αναστάτωση έχει προκαλέσει στην Κρήτη –ιδίως σε Ηράκλειο και Ρέθυμνο– η χαμηλότερη προκαταβολή της βασικής ενίσχυσης στους κτηνοτρόφους. Σύμφωνα με το υπουργείο, αυτό οφείλεται στον τρόπο κατανομής των βοσκοτόπων με βάση τα παραγωγικά κριτήρια (γάλα, κρέας, ζωοτροφές, στοιχεία Ε1).
Οι ερωτήσεις–απαντήσεις που ανακοίνωσε το ΥΠΑΑΤ δεν αποτελούν απλώς έναν γενικό οδηγό. Έχουν άμεση και ουσιαστική σημασία για τους Κρητικούς παραγωγούς, οι οποίοι αντιμετώπισαν δυσανάλογα έντονα προβλήματα στις φετινές πληρωμές σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας. Η Κρήτη βρίσκεται σε μια εξαιρετικά κρίσιμη συγκυρία για τέσσερις βασικούς λόγους.
1. Οι δορυφορικοί έλεγχοι “χτύπησαν” ιδιαίτερα την Κρήτη
Το monitoring αποδείχθηκε ξανά προβληματικό σε πολλές περιοχές του νησιού, λόγω:
- της πολυτεμαχισμένης μορφής των αγροτεμαχίων,
- των απότομων αλλαγών αναγλύφου,
- μικρών εκτάσεων που δεν «διαβάζονται» καθαρά από τον δορυφόρο,
- της αλλαγής καλλιεργητικών κύκλων (π.χ. ελαιώνες χωρίς όργωμα την περίοδο ελέγχου),
- θερμοκηπιακών ζωνών που συχνά καταγράφονται με λάθος τρόπο.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να εμφανιστούν πολύ μεγαλύτερα ποσοστά “μη επιλέξιμων” εκτάσεων, που χρειάζονται τώρα διόρθωση.
Επομένως η Κρήτη θα είναι από τις περιοχές με τον μεγαλύτερο όγκο διορθώσεων έως 24/12 και ξανά στις αρχές του 2026.
2. Οι κτηνοτρόφοι της Κρήτης επηρεάστηκαν δυσανάλογα από τον νέο μαθηματικό τύπο
Οι περιοχές Ηρακλείου και Ρεθύμνου είναι μέσα στις πέντε πανελλαδικά όπου το υπουργείο αναγνωρίζει επίσημα ότι ο νέος τύπος κατανομής βοσκοτόπου αδίκησε παραγωγούς με πραγματική παραγωγή.
Γιατί συνέβη αυτό;
Η κρητική κτηνοτροφία βασίζεται σε μικρές, οικογενειακές εκμεταλλεύσεις.
Οι κτηνοτρόφοι διαθέτουν ανάμεικτους πόρους: αγοράζουν ζωοτροφές, αξιοποιούν βοσκότοπο, αλλά έχουν και απώλειες από ξηρασία.
Τα παραγωγικά κριτήρια (κυρίως ποσότητες γάλακτος) μειώθηκαν λόγω λειψυδρίας και αυξημένου κόστους.
Αυτό σημαίνει ότι πολλοί κτηνοτρόφοι έλαβαν πολύ χαμηλότερη προκαταβολή.
Η προαναγγελθείσα συμπληρωματική πληρωμή Δεκεμβρίου αναμένεται να ανακουφίσει ιδιαίτερα το νησί, αλλά δεν λύνει το δομικό ζήτημα του μοντέλου κατανομής.
3. Το θέμα ΚΑΕΚ/ΑΤΑΚ είναι πιο σύνθετο στην Κρήτη απ’ ό,τι αλλού
Η Κρήτη έχει μια σειρά ιδιαιτεροτήτων.
Μεγάλο μέρος της καλλιεργήσιμης γης είναι κληρονομημένο χωρίς τακτοποιημένα συμβόλαια.
Πολλά αγροτεμάχια βρίσκονται σε περιοχές όπου το Κτηματολόγιο δεν έχει ολοκληρωθεί.
Υπάρχουν εκκλησιαστικά και δημόσια ακίνητα που καλλιεργούνται επί δεκαετίες από παραγωγούς χωρίς επίσημα παραστατικά.
Το πρόβλημα αυτό χτύπησε ξανά φέτος, δημιουργώντας αποκλεισμούς και καθυστερήσεις.
Η απαίτηση για τίτλους ιδιοκτησίας ή επίσημα παραχωρητήρια δυσκολεύει πολύ περισσότερο τους Κρητικούς παραγωγούς σε σχέση με άλλες περιοχές.
4. Η Εξισωτική Αποζημίωση επηρεάζει χιλιάδες Κρητικούς
Λόγω της μορφολογίας του νησιού, ιδιαίτερα σε ορεινά χωριά του Ρεθύμνου,
ορεινή Μεσαρά, Πλατιά Λάκκα και Οροπέδια Λασιθίου, Αστερούσια, Σφακιά, Βιάννο, η Εξισωτική αποτελεί βασικό εισόδημα για πολλούς παραγωγούς.
Τα προβλήματα στις φετινές πληρωμές και ο σύντομος χρόνος ενστάσεων (μόνο 8 ημέρες) δημιουργούν μεγάλη πίεση σε μια περίοδο όπου οι αγρότες βρίσκονται ήδη σε κινητοποιήσεις.
5. Η λειψυδρία και το υψηλό κόστος παραγωγής επιτείνουν τις συνέπειες των λαθών
Η Κρήτη βρίσκεται σε πολυετή υδατική κρίση, κάτι που μειώνει παραγωγές,
οδηγεί σε χαμηλότερα “παραγωγικά κριτήρια” για τις ενισχύσεις,
αυξάνει το κόστος ζωοτροφών, αυξάνει το ενεργειακό κόστος για άρδευση.
Με δεδομένο ότι μεγάλο μέρος των ενισχύσεων πλέον συνδέεται με τη “βιωσιμότητα” της παραγωγής, οι Κρητικοί παραγωγοί επηρεάζονται περισσότερο από την υπόλοιπη χώρα.
6. Τι σημαίνει συνολικά για την Κρήτη ο νέος οδηγός του ΟΠΕΚΕΠΕ
Θεσμοθετούνται επιτέλους σαφείς διαδικασίες ενστάσεων.
Η συμπληρωματική πληρωμή του Δεκεμβρίου θα «κλείσει πληγές» στα δύο πιο πληττόμενα κρητικά νομού.
Αναγνωρίζονται για πρώτη φορά επίσημα συγκεκριμένες αδικίες εις βάρος των κτηνοτρόφων.
Η διαδικασία για δηλώσεις ανωτέρας βίας μπορεί να λύσει προβλήματα πραγματικών απωλειών.
Το monitoring ωστόσο εξακολουθεί να αδικεί συστηματικά πολλές κρητικές καλλιέργειες (ελιά, θερμοκήπια, βοσκότοποι με φρύγανα).
Το ζήτημα ΚΑΕΚ/ΑΤΑΚ παραμένει τροχοπέδη για πολλούς παραγωγούς.
Οι ενστάσεις της εξισωτικής με μόνο 8 ημέρες διορία είναι δύσκολο να προλάβουν να γίνουν.
Η λειψυδρία και η ξηρασία δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη στους υπολογισμούς.
Τι θα φέρουν οι επόμενοι μήνες
Η Κρήτη μπαίνει σε μια περίοδο έντονης διαπραγμάτευσης με την κυβέρνηση.
Οι τεχνικές συναντήσεις που έχουν προγραμματιστεί θα κρίνουν αν το monitoring μπορεί να γίνει πιο προσαρμοσμένο στην κρητική πραγματικότητα,
- αν ο μαθηματικός τύπος κατανομής βοσκοτόπου θα βελτιωθεί,
- αν θα θεσμοθετηθεί ειδική μέριμνα για περιοχές με λειψυδρία,
- αν θα υπάρξουν μόνιμες λύσεις για τα προβλήματα ΚΑΕΚ/ΑΤΑΚ.
Το όριο των 150 ευρώ
Από το 2023, οι άμεσες ενισχύσεις καταβάλλονται μόνο όταν ξεπερνούν το ποσό των 150 ευρώ. Παραγωγοί στην Κρήτη που βλέπουν προσωρινά χαμηλό ποσό θα πληρωθούν μόλις το συνολικό ποσό υπερβεί το όριο αυτό σε επόμενη πληρωμή.
Ακολουθούν αναλυτικά οι ερωτήσεις – απαντήσεις
- Πληρώθηκα λιγότερα από όσα μου αναλογούν με βάση τα στρέμματα που καλλιεργώ λόγω λαθών που προέκυψαν μετά τον έλεγχο μέσω δορυφόρου (monitoring). Τι πρέπει να κάνω;
Το σύστημα παρακολούθησης εκτάσεων (monitoring) εφαρμόζεται σε όλες τις αιτήσεις ενίσχυσης για παρεμβάσεις με βάση την έκταση. Επομένως, το σύνολο των παραγωγών της Επικράτειας ελέγχονται με τη μέθοδο του monitoring βάσει της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας ήδη από το 2023.
Όπως γίνεται τα τελευταία χρόνια, οι παραγωγοί πρέπει να προβούν σε ενέργειες ώστε να προχωρήσουν στις απαιτούμενες διορθώσεις για όσα αγροτεμάχια δεν ανιχνεύθηκε η απαιτούμενη γεωργική δραστηριότητα (άροση ή κοπή) ή για όσες περιπτώσεις το Σύστημα Παρακολούθησης Εκτάσεων (AMS) εντόπισε καλλιέργεια διαφορετική από τη δηλωθείσα.
Tο σύστημα της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2025 είναι ανοικτό έως 24/12, προκειμένου οι παραγωγοί να πραγματοποιήσουν διορθώσεις στα αγροτεμάχιά τους. Για όσους δεν προλάβουν θα υπάρξουν και νέες ημερομηνίες διορθώσεων στις αρχές 2026.
- Είμαι κτηνοτρόφος. Πήρα προκαταβολή βασικής ενίσχυσης μικρότερη από αυτή που περίμενα. Τι πρέπει να κάνω; Θα γίνει το ίδιο και με την εξισωτική ενίσχυση;
Για την πληρωμή των κτηνοτρόφων ελήφθησαν υπόψη τα παραγωγικά κριτήρια (γάλα, κρέας, ζωοτροφές, Ε1) με βάση τα οποία κατανεμήθηκε ο αναλογούν βοσκότοπος. Υπενθυμίζεται ότι θα πραγματοποιηθεί συμπληρωματική πληρωμή εντός Δεκεμβρίου – όπως έχει εδώ και μέρες προαναγγελθεί – για να αντιμετωπιστούν αδικίες που προέκυψαν από τον μαθηματικό τύπο σε πέντε (5) Περιφερειακές Ενότητες (Χαλκιδική, Μαγνησία, Αιτωλοακαρνανία, Ηράκλειο, Ρέθυμνο) για κτηνοτρόφους με διαπιστωμένη παραγωγή.
Για τους κτηνοτρόφους που θεωρούν ότι δεν προσμετρήθηκαν όλα τα τιμολόγιά τους
Θα ανακοινωθεί σύντομα διαδικασία ενστάσεων από 10/01/2026 – 31/01/2026, κατά την οποία οι κτηνοτρόφοι θα κληθούν να δηλώσουν όλα τα τιμολόγια κρέατος, γάλακτος και ζωοτροφών που θεωρούν ότι δεν έχουν ληφθεί υπόψη.
Σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας (απώλεια ζωικού κεφαλαίου) και μόνο για όσους κτηνοτρόφους δεν έχουν δηλώσει την ανωτέρα βία στο σύστημα της ΕΑΕ, θα ανοίξει το σύστημα προκειμένου να γίνει η απαραίτητη δήλωση. Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθούν οι απαραίτητοι διασταυρωτικοί έλεγχοι και όσοι δικαιούνται θα λάβουν χρήματα στην επόμενη πληρωμή.
Εξισωτική Αποζημίωση
Η πρώτη κατάταξη των παραγωγών που αιτήθηκαν στην Παρέμβαση Π.3-71 “ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΦΥΣΙΚΑ Ή ΑΛΛΑ ΕΙΔΙΚΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ” του ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027 (Εξισωτική Αποζημίωση), για το έτος 2025 θα αναρτηθεί άμεσα, όποτε και θα είναι διαθέσιμη για προσωποποιημένη πληροφόρηση των παραγωγών στην ηλεκτρονική διεύθυνση https://anc.opekepe.gov.gr/ με τη χρήση των προσωπικών τους κωδικών και με την κατάλληλη επιλογή της Παρέμβασης Π.3-71.
Κατά των αποτελεσμάτων των πινάκων οι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί δύναται να υποβάλουν ενδικοφανή προσφυγή (ένσταση) στο ίδιο σύστημα, εντός 8 ημερολογιακών ημερών, προκειμένου εν συνεχεία να ολοκληρωθεί η διαδικασία τελικής κατάταξης πινάκων Παραδεκτών Αιτήσεων (Εγκεκριμένων) και Μη Παραδεκτών Αιτήσεων (Απορριπτόμενων).
- Δεν έχω Κ.Α.Ε.Κ. (Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου), ΑΤΑΚ (Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου). Τι κάνω;
Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν παραγωγοί που καλλιεργούν σε εκτάσεις ιδιοκτησίας εκκλησιών ή δημοσίου. Οι παραγωγοί θα κληθούν να προσκομίσουν τίτλους ιδιοκτησίας στις Περιφερειακές Διευθύνσεις ΟΠΕΚΕΠΕ και αφού πραγματοποιηθούν οι απαραίτητοι διασταυρωτικοί έλεγχοι, όσοι δικαιούνται θα λάβουν χρήματα στην επόμενη πληρωμή.
- Άλλες κατηγορίες λαθών:
Α. Έχω ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ, ΑΦΜ, ΙΒΑΝ θανόντος, ανύπαρκτου ή άσχετου, που δεν αποδεικνύεται η σχέση μου μαζί του, ή έκανα λάθος κατά τη συμπλήρωσή του.
Με την ολοκλήρωση των πληρωμών θα ανοίξουν οι αιτήσεις για διορθώσεις από τους παραγωγούς.
Συγκεκριμένα:
Στις περιπτώσεις θανάτων πριν τις 31/12/2024 οι παραγωγοί θα πρέπει να ενημερώσουν το Ε9 τους προκειμένου να ληφθεί υπόψη στον επόμενο έλεγχο.
Λανθασμένες καταχωρήσεις σε ό,τι αφορά ΑΤΑΚ, ΚΑΕΚ ή ΑΦΜ ιδιοκτήτη μπορούν να διορθωθούν στο σύστημα της ΕΑΕ.
Σε περιπτώσεις διαφοράς εκτάσεων Ε9 με δηλωθείσα έκταση στην ΕΑΕ μπορούν να προστεθούν και νέα ΑΤΑΚ, KAEK είτε στην ΑΑΔΕ είτε στο σύστημα της ΕΑΕ.
Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθούν οι απαραίτητοι διασταυρωτικοί έλεγχοι και όσοι δικαιούνται θα λάβουν χρήματα στην επόμενη πληρωμή.
Β. Δεν έχω ολοκληρώσει την τακτοποίηση των προσωπικών μου υποθέσεων (διαζύγια, κληρονομιές κλπ)
Ο παραγωγός, αφού τακτοποιήσει τις εκκρεμείς του υποθέσεις (νέα ενοικιαστήρια, αποδοχές κληρονομιάς κλπ) και αφού ολοκληρωθούν οι πληρωμές, θα μπορεί να δηλώσει τα σωστά στοιχεία στο σύστημα των ΕΑΕ.
Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθούν οι απαραίτητοι διασταυρωτικοί έλεγχοι και όσοι δικαιούνται θα λάβουν χρήματα στην επόμενη πληρωμή.
Γ. Είμαι ανήλικος και δεν πληρώθηκα.
Δεν μπορεί να γίνει καταβολή ενισχύσεων σε ανήλικους καθώς δεν διαθέτουν δικαιοπρακτική ικανότητα.
Δ. Δεν μεταβίβασα ή δεν μου μεταβίβασαν δικαιώματα που ισχυρίζομαι στην αίτηση ότι έχω.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ προχωρά σε διοικητικό έλεγχο όλων των μεταβιβάσεων. Τόσο όσοι μεταβίβασαν όσο και οι αποδέκτες των μεταβιβάσεων θα πληρωθούν κατά την ολοκλήρωση του ελέγχου.
ΣΗΜ.: Η πλειονότητα θα πληρωθεί έως το τέλος Δεκεμβρίου 2025 και οι υπόλοιποι σε επόμενη πληρωμή.
Ε. Η αίτησή μου προς το παρόν βγάζει ενίσχυση 150 ευρώ. Πότε θα πληρωθώ με βάση τα στοιχεία του φακέλου μου;
Από το 2023 η ελάχιστη καταβολή άμεσων ενισχύσεων ετησίως από τον ΟΠΕΚΕΠΕ μειώθηκε από τα 250 στα 150 ευρώ. Επομένως, δεν χορηγούνται άμεσες ενισχύσεις σε γεωργούς όταν το συνολικό ποσό των προς καταβολή αμέσων ενισχύσεων, δεν υπερβαίνει τα 150 ευρώ.
Σε περίπτωση που σε επόμενη πληρωμή άμεσων ενισχύσεων το ποσό υπερβεί τα 150 ευρώ, ο παραγωγός θα πληρωθεί το σύνολο του ποσού.
