Η διάβρωση των ακτών της Κρήτης εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες περιβαλλοντικές και οικονομικές απειλές για το νησί, επηρεάζοντας άμεσα τον τουρισμό, τον πρωτογενή τομέα και τις παράκτιες υποδομές. Μέσα στις περιοχές που βρίσκονται στο κόκκινο με σοβαρές επιπτώσεις είναι η Χερσόνησος και η παραλία της Αγίας Πελαγίας Μαλεβιζίου.
Στο πλαίσιο ειδικού προγράμματος εκτίμησης της παράκτιας τρωτότητας σε περιοχές του Δικτύου Natura 2000, πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη επιστημονική έρευνα με ιδιαίτερη έμφαση στην Κρήτη. Οι επιστήμονες εξέτασαν κρίσιμες παραμέτρους όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, οι μεταβολές στο ύψος των κυμάτων, η αύξηση της θερμοκρασίας και η συχνότητα εμφάνισης ακραίων φαινομένων.
Ο αντιπεριφερειάρχης Κλιματικής Αλλαγής Γιάννης Αναστασάκης, ο Διευθυντής του Εργαστηρίου Παράκτιας και Θαλάσσιας Έρευνας Νίκος Καμπάνης και ο ερευνητής του Εργαστηρίου Γιώργος Αλεξανδράκης αναφέρθηκαν στα συμπεράσματα της έρευνας και στην ανάγκη στοχευμένων παρεμβάσεων ανάσχεσης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Σύμφωνα τα όσα παρουσίασε (σε ημερίδα του Τεχνικού Επιμελητηρίου
Ελλάδας για τη διάβρωση των ακτών) ο διευθυντής του Εργαστηρίου Φυσικής Γεωγραφίας και καθηγητής Ωκεανογραφίας και Φυσικής Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Σεραφείμ Πούλος, το μεγαλύτερο πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι ακτές της Κρήτης και της Δυτικής Μακεδονίας, όπου το 65,8 % και το 45,1% των παραλιών βρίσκεται υπό διάβρωση. Με άλλα λόγια έχει διαπιστωθεί οπισθοχώρηση της ακτογραμμής, δηλαδή απώλεια παράκτιας γης, η οποία έχει συντελεστεί είτε φυσιολογικά π.χ. λόγω τοπικών γεωλογικών και θαλάσσιων διεργασιών (π.χ. τεκτονική βύθιση, άνοδος στάθμης – κλιματική αλλαγή κλπ.), είτε τεχνητά από τον άνθρωπο (φράγματα ποταμών, τεχνικά έργα κλπ).
Όπως επεσήμανε ο κ. Πούλος, τα μέτρα για την αντιμετώπιση της διάβρωσης αφορούν είτε «σκληρές» ακτομηχανικές λύσεις, όπως βραχίονες, κυματοθραύστες, παράκτιους τοίχους κ.ά. είτε πιο «ήπιες» λύσεις όπως είναι ο εμπλουτισμός των παραλιών, η αλλαγή της παράκτιας κλίσης (υποθαλάσσιας) ή η σταθεροποίηση των αμμοθινών.
Οι συνέπειες της διάβρωσης δεν περιορίζονται μόνο στο περιβάλλον. Η απώλεια παραλιών και η αυξημένη πιθανότητα πλημμυρικών φαινομένων επηρεάζουν άμεσα τον τουρισμό, που αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας της Κρήτης.
Παράλληλα, οι αλλαγές στην παράκτια ζώνη απειλούν γεωργικές εκτάσεις και υποδομές, δημιουργώντας ένα φαινόμενο «ντόμινο» με σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Οι επιστήμονες επισημαίνουν την ανάγκη άμεσης εφαρμογής στρατηγικών προστασίας και προσαρμογής. Έργα θωράκισης των ακτών, αποκατάσταση φυσικών οικοσυστημάτων, βιώσιμη διαχείριση της παράκτιας ζώνης και συστηματική παρακολούθηση των μεταβολών θεωρούνται απαραίτητα μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων.
Το μήνυμα της έρευνας είναι σαφές. Η κλιματική κρίση αποτελεί μία πραγματικότητα που ήδη μεταβάλλει τις ακτές της Κρήτης. Η έγκαιρη λήψη μέτρων θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την ανθεκτικότητα του νησιού απέναντι στις προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.
