Σε θρίλερ για γερά νεύρα εξελίσσεται η έναρξη του μεγάλου τριετούς προγράμματος καταπολέμησης κουνουπιών στην Κρήτη.
Ρεπορτάζ: Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Παρά τις αρχικές εκτιμήσεις που τοποθετούσαν την έναρξη των ψεκασμών κοντά στην περίοδο του Πάσχα, το πρόγραμμα καταπολέμησης κουνουπιών της Περιφέρειας Κρήτης βρίσκεται αντιμέτωπο με μια νέα, γραφειοκρατική αυτή τη φορά, εμπλοκή.
Ενώ ο διαγωνισμός έχει προχωρήσει και έχει ήδη ανακηρυχθεί ανάδοχος, η διαδικασία έχει «κολλήσει» στον έλεγχο νομιμότητας από τον Επίτροπο. Έτσι αν και η Περιφέρεια έχει πλέον στα χέρια της τον ανάδοχο, η γραφειοκρατική εμπλοκή στο Ελεγκτικό Συνέδριο κρατά «δέσμιες» τις ψεκαστικές μηχανές.
Την ίδια ώρα κλιματική αλλαγή και οι τοπικοί υδροβιότοποι, όπως ο Γιόφυρος ποταμός και ο Αλμυρός στο Μαλεβίζι, δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες για τους κατοίκους.
Η ρίζα του προβλήματος που μεγεθύνθηκε τη φετινή χρονιά με αποτέλεσμα να μην έχουν ακόμη ξεκινήσει οι ψεκασμοί, εντοπίζεται στην καθυστέρηση της έγκρισης των κονδυλίων από το κράτος. Όπως είχε αποκαλύψει η ΦΜ τον Μάρτιο του 2026, το πρόγραμμα ξεκίνησε με «φορτίο» καθυστέρησης τουλάχιστον ενός μηνός. Χρειάστηκε η προσωπική πίεση του Περιφερειάρχη Σταυρου Αρναουτάκη προς το αρμόδιο Υπουργείο ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025, ώστε να εξασφαλιστεί η δέσμευση των 1.950.000 ευρώ από το Ταμείο Δημοσίων Επενδύσεων.
Τα χρήματα «φάνηκαν» τελικά τον Ιανουάριο του 2026, επιτρέποντας στην Περιφέρεια να βγάλει στον «αέρα» το διεθνή διαγωνισμό. Το νέο έργο δεν είναι εποχιακό αλλά τριετές (έως το 2028), με πρόβλεψη για 12μηνη δράση, βασισμένο στη βραβευμένη μελέτη της Περιφέρειας για την εντομολογική επιτήρηση κατά τη χειμερινή περίοδο.
Το «φρένο» του Επιτρόπου
Σήμερα, ενώ ο ανάδοχος έχει αναδειχθεί, η διαδικασία βρίσκεται στο στάδιο του προσυμβατικού ελέγχου. Ο Γενικός Διευθυντής Δημόσιας Υγείας, Αντώνης Παπαδάκης, είναι σαφής. «Αν δεν μας δώσει ο Επίτροπος το “πράσινο φως” ότι οι όροι είναι νόμιμοι, δεν μπορούμε να υπογράψουμε και να ξεκινήσουμε».
Παρά την καθυστέρηση, ο κ. Παπαδάκης τονίζει πως η υπηρεσία βρίσκεται σε απόλυτη ετοιμότητα, ανακοινώνοντας και την «επιστράτευση» των drones. «Την ίδια μέρα που θα πάρουμε την έγκριση, ξεκινάμε. Έχουμε ήδη πάρει και το OK από το Υπουργείο Υγείας για τη χρήση drones, ώστε να φτάσουμε σε σημεία που δεν προσεγγίζονται από εδάφους».
Στο «μικροσκόπιο» το Μαλεβίζι και ο Αλμυρός
Ιδιαίτερη ανησυχία επικρατεί στο αστικό Μαλεβίζι, όπου η γειτνίαση με τον υδροβιότοπο του Αλμυρού καθιστά την περιοχή μία από τις πιο επιβαρυμένες όπως και αυτή του Γιόφυρου. Η καθυστέρηση της έναρξης του προγράμματος κατά ένα μήνα έχει οδηγήσει σε έξαρση της όχλησης. Ημερομηνία αναφοράς είναι η 1η Μαρτίου που ξεκινούσαν παλαιότερα οι ψεκασμοί.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει εκπονηθεί, όπως εξηγεί ο κ. Παπαδάκης προτεραιότητα θα δοθεί στο Γιόφυρο και τον Αλμυρό που βρίσκονται στην κορυφή της λίστας των πρώτων επεμβάσεων μόλις υπογραφεί η σύμβαση.
Επιπλέον προβλέπεται χαρτογράφηση μέσω WebGIS για τον εντοπισμό των εστιών αναπαραγωγής στον υδροβιότοπο, ώστε οι ψεκασμοί προνυμφοκτονίας να είναι καίριοι. Λόγω της κλιματικής κρίσης, το πρόγραμμα να σταματά το φθινόπωρο, αλλά θα υπάρχει συνεχής παρακολούθηση και παρέμβαση και τον χειμώνα.
Η σύγχυση με τους «Χειρονόμους»
Ο κ. Παπαδάκης επισημαίνει πάντως μια σημαντική λεπτομέρεια για τις περιοχές κοντά σε νερά, όπως στο Γιόφυρο. Πολλά από τα σμήνη που βλέπουν οι πολίτες δεν είναι κουνούπια αλλά «χειρονόμοι». Αν και προκαλούν έντονη ενόχληση λόγω του αριθμού τους, δεν τσιμπάνε, αφού όπως λέει, δεν έχουν προβοσκίδα. Ωστόσο, ο ίδιος και συνολικά η Περιφέρεια αναγνωρίζει την ανάγκη παρέμβασης για τον περιορισμό της συνολικής όχλησης.
Εν κατακλείδι, η Περιφέρεια αναμένει την απόφαση του Επιτρόπου εντός των επόμενων 15 ημερών. Αν δεν υπάρξουν νέες ενστάσεις, οι ψεκασμοί θα ξεκινήσουν άμεσα, όπως διαβεβαιώνει ο κ. Παπαδάκης, καλύπτοντας 100 υγροτοπικά συστήματα και 30.000 φρεάτια σε όλο το νησί.
Η ΠΡΒΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
