Ο Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΟ.Κ-Κίνημα Αλλαγής ανέδειξε, πρόσφατα, τον επόμενο ευρωπαϊκό στόχο για τις εργασιακές σχέσεις στην πατρίδα μας. Δηλαδή, όχι μόνο την αύξηση των συνολικών αποδοχών των εργαζομένων, ώστε να αποκτήσουν δίκαιο μέρισμα στην ανάπτυξη, αλλά και την βελτίωση της ίδιας της εργασίας τους, ώστε να αναβαθμιστεί η ποιότητα ζωής τους, εξισορροπώντας μεταξύ επαγγελματικού και οικογενειακού /ιδιωτικού βίου.
Τα συστατικά στοιχεία της πρότασης του ΠΑ.ΣΟ.Κ.-Κίνημα Αλλαγής είναι τέσσερα:
Η πιλοτική και προαιρετική εφαρμογή της 4ημερης εργασίας (32-35 ώρες την εβδομάδα) χωρίς απώλεια μισθού, και όχι η οριζόντια ή η (υποχρεωτική) κλαδική εφαρμογή της.
Η θεσμοθέτηση κινήτρων (π.χ. φορολογικών, κ.α.) για την υποστήριξη των επιχειρήσεων που θα την εφαρμόσουν πιλοτικά.
Η έναρξη διαλόγου για τον βέλτιστο τρόπο εφαρμογής της, δηλαδή για την επιλογή των κλάδων, των επαγγελμάτων, των κινήτρων, κ.α. στοιχείων, που θα διαμορφώσουν το πλαίσιο υλοποίησης.
Η εξαγωγή συμπερασμάτων από την εφαρμογή της για περαιτέρω επεξεργασία με σκοπό την διεύρυνση της εφαρμογής της. Δηλαδή, το μέτρο θα επεκταθεί εφόσον, αποκτήσουμε συγκεκριμένα στοιχεία από την ελληνική πραγματικότητα, ώστε να μην έχουμε μια «copy-paste» θεσμοθέτηση του.
Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είναι ρεαλιστική, εφαρμόσιμη και κυρίως, συμβατή με την αντίληψη του ΠΑ.ΣΟ.Κ. περί διαλόγου με την κοινωνία και τους παραγωγικούς φορείς. Σε αντίθεση με την «από τα πάνω» ρύθμιση των πάντων, που διαχρονικά πρεσβεύει η ελληνική δεξιά -ώστε να ευνοούνται λίγοι και η επιχειρηματικότητα των καρτέλ. Μια αντίληψη, την οποία σήμερα ζούμε στην πιο ακραία συγκεντρωτική μορφή του επιτελικού κράτους «αποφασίζομεν και διατάσσομεν» του Κυριάκου Μητσοτάκη.
Τι όμως είναι αυτό που ενόχλησε τη Νέα Δημοκρατία; Μα φυσικά το γεγονός ότι το ΠΑ.ΣΟ.Κ.-Κίνημα Αλλαγής θέτει στο τραπέζι του δημόσιου διαλόγου μια πρόταση με πολλαπλά οφέλη. Μια πρόταση που όχι μόνο θα αυξήσει την παραγωγικότητα της εργασίας σε συγκεκριμένους κλάδους ή επαγγέλματα, αλλά και που θα βελτιώσει την ποιότητα ζωής χιλιάδων ανθρώπων. Μια βελτίωση που, ανάμεσα σε άλλα, είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος, αλλά και άλλων κοινωνικών προβλημάτων, όπως της βίας των ανηλίκων. Διότι, για την δημιουργία μιας λειτουργικής, δεμένης και σύγχρονης οικογένειας το σημαντικότερο αγαθό είναι ο «οικογενειακός» χρόνος. Τα εξαντλητικά ωράρια εργασίας, οι χαμηλοί μισθοί και το ανεξέλεγκτο κόστος ζωής αποτελούν τροχοπέδη σε κάθε προσπάθεια δημογραφικής αναγέννησης.
Η πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ.-Κίνημα Αλλαγής θα φέρει την Ελλάδα πιο κοντά στο ευρωπαϊκό κοινωνικό και εργασιακό γίγνεσθαι. Σε αντίθεση με την επιλογή της ΝΔ για ανάπτυξη έντασης εργασίας με χαμηλούς μισθούς, όπως σε χώρες της Ασίας, της Λ. Αμερικής και της Αφρικής. Τα στοιχεία είναι αμείλικτα! Ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας στην Ελλάδα την περίοδο 2024-2026 ήταν περίπου 38,27 ώρες (40,59 για τους άνδρες και 35,25 για τις γυναίκες), ενώ το 20,9% των εργαζομένων δουλεύει 45+ ώρες την εβδομάδα και το 12,4% περισσότερες από 49 ώρες την εβδομάδα (Ευρωπαϊκός Μέσος Όρος Eurostat: 6,6%). Αντίστοιχα, στην Κύπρο ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας ήταν 35,37 ώρες, στην Ουγγαρία 34,83, στην Τσεχία 34,49, στην Ιταλία 33,90, στην Σλοβακία 33,88, στην Κροατία 33,87, στην Σλοβενία 33,30 και στην Πορτογαλία 33,20 ώρες (στοιχεία ILO). Μέσο εβδομαδιαίο χρόνο εργασίας άνω των 38 ωρών είχαν χώρες όπως, η Αρμενία, η Ρωσία, η Βενεζουέλα, οι Φιλιππίνες, η Κένυα, η Σρι Λάνκα, η Νιγηρία, η Μαυριτανία και το Πουέρτο Ρίκο! Η Ελλάδα, το 2024, ήταν η έκτη χώρα στον κόσμο με τις περισσότερες ώρες εργασίας σε έναν χρόνο (1.898 ώρες), με διαρκή αύξηση των ωρών εργασίας συνεχώς από το 2021! Την Ελλάδα ξεπέρασαν, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, χώρες όπως, η Χιλή (1.919), η Κόστα Ρίκα (2.149), το Μεξικό (2.193) και το Περού (2.263). Αντίθετα, το ίδιο έτος οι εργαζόμενοι στην Τσεχία εργάστηκαν 1.771 ώρες, στην Πορτογαλία 1.716, στην Ιταλία 1.709, στην Ουγγαρία 1.674, στην Ισπανία 1.634, στην Σλοβακία 1.624, στην Ιρλανδία 1.622!
— — —
H τετραήμερη εργασία θριαμβεύει στην Ευρώπη της …«ευρωπαϊκής» Νέας Δημοκρατίας. Στην Ισλανδία το 86%-90% των εργαζομένων εργάζεται με μειωμένο ωράριο. Στην Ολλανδία ο μέσος χρόνος εργασίας είναι 32,1 ώρες/εβδομάδα, λειτουργώντας de facto σε καθεστώς τετραήμερης εργασίας για μεγάλο μέρος των εργαζομένων. Στην Γερμανία ολοκληρώθηκε πιλοτικό πρόγραμμα (2024-2026) με συμμετοχή 45 επιχειρήσεων, εκ των οποίων 33 αποφάσισαν να διατηρήσουν το μοντέλο της τετραήμερης εργασίας. Τα αποτελέσματα έδειξαν σταθερά έσοδα, μείωση των παραιτήσεων κατά 42% και της επαγγελματικής εξουθένωσης (‘burnout’) κατά 64%. Πρόσφατα, στον αντίποδα των βέλτιστων και σύγχρονων ευρωπαϊκών πρακτικών που αποσυνδέουν την παραγωγικότητα της εργασίας από την εντατικοποίησή της, η κυβέρνηση θέσπισε την εξαήμερη εργασία και το 13ωρο, διαμορφώνοντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τους εργαζομένους. Ακόμα και τα προγράμματα συμπίεσης εργασίας, δηλαδή εργασίας 40 ωρών σε 4 ημέρες (10 ώρες ανά ημέρα), που προώθησε και η Νέα Δημοκρατία, έχουν πολύ χαμηλή αποδοχή σε όλη την ΕΕ. Στο Βέλγιο μόνο το 1%-2% των εργαζομένων δέχεται αυτή την «διευθέτηση» χρόνου εργασίας, που οδηγεί σε υπερεργασία!
Κάποιος, καλόπιστος συνομιλητής, θα μπορούσε να αντιτείνει ότι, η χώρα χρειάζεται «να δουλέψει περισσότερο» μετά την οικονομική κρίση, για να αποκαταστήσει πλήρως την οικονομική θέση της… Δυστυχώς, όμως δεν είναι η εθνική ανάγκη που οδηγεί τη Νέα Δημοκρατία στην παραποίηση της πρότασης του ΠΑ.ΣΟ.Κ.-Κίνημα Αλλαγής, στη διαρκή υποβάθμιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων και την απομείωση του μερίσματος τους στην οικονομική ανάπτυξη. Αντίθετα, είναι σταθερή πολιτική της επιλογή, η Ελλάδα να είναι χώρα έντασης εργασίας! Μια χώρα, όπου χαμηλών προσόντων δυναμικό θα αποδίδει τα μέγιστα κέρδη σε επενδυτές-funds και σε εκείνο το τμήμα του επιχειρηματικού κατεστημένου της χώρας, που είναι μεταπρατικό, εσωστρεφές, μη καταρτισμένο και μη ανταγωνιστικό.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, το 2005, δηλαδή την περίοδο του φτηνού δανεισμού και των «παχιών αγελάδων», η ΝΔ επέβαλε την διευθέτηση του χρόνου εργασίας, ορίζοντας ότι, η απασχόληση μέχρι 5 ώρες πέραν των 40 ωρών εβδομαδιαίως δεν θα θεωρείται υπερωρία! Οι ώρες αυτές καθιερώθηκε να αμείβονται με ωρομίσθιο προσαυξημένο μόνο κατά 25% έναντι της προσαύξησης 75%, που ίσχυε μέχρι τότε για κάθε ώρα υπερωριακής απασχόλησης… Παρόλα, τα μέτρα «διευθέτησης» της απασχόλησης, η χώρα έχασε οχτώ (8) θέσεις στην κατάταξη ανταγωνιστικότητας (World Competitiveness Ranking) μέχρι το 2009 (52η από 44η το 2004), αποδεικνύοντας ότι η «πολλή» και φτηνή δουλειά, δεν αυξάνει την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα, αλλά μόνο τα κέρδη λίγων!
Παρόμοια είναι εικόνα και κατά την παρούσα περίοδο «γαλάζιας» διακυβέρνησης, παρά την αποσάθρωση των εργασιακών σχέσεων ή μάλλον εξαιτίας της! Η παραγωγικότητα (2024-2025) ανά ώρα εργασίας στην χώρα, που ανήλθε στο 56,2% του ευρωπαϊκού μέσου όρου (ΕΕ-27) και στο 46% του Μ.Ο. της Ευρωζώνης (ΕΖ-19), υπολείπεται κατά 14% σε σχέση με το 2009. Η Ελλάδα του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι η μόνη χώρα της κρίσης που δεν έχει επιστρέψει στα προ-κρίσης επίπεδα. Ενώ, η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο βρίσκεται 18% κάτω από τα επίπεδα του 2009! Η σύγκριση με το 2004 είναι αποκαλυπτική! Η Ελλάδα του ΠΑΣΟΚ βρισκόταν σε τροχιά σύγκλισης με την ΕΕ, με την παραγωγικότητα της εργασίας να φτάνει κοντά στο 90% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Τέλος, παρά τις τρέχουσες αντεργατικές πολιτικές, η χώρα το 2024 βρισκόταν στην 47η θέση στον δείκτη ανταγωνιστικότητας, ενώ το 2025 βρέθηκε στην 50η, λόγω πληθωριστικών πιέσεων και κόστους ενέργειας. Δηλαδή, και πάλι, εξαιτίας όλων των επιλογών -υπέρ των καρτέλ- της Νέας Δημοκρατίας.
Η πρόταση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. για την πιλοτική εφαρμογή της 4ήμερης εργασίας είναι ένα ακόμα βήμα για την ευρωπαϊκή σύγκλιση της χώρας και για τον κόσμο της εργασίας. Σε συνδυασμό με διαρθρωτικές αλλαγές στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της διασύνδεσης της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας, της ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης, της βελτίωσης της ποιότητας των επενδύσεων για να αυξηθεί η ένταση κεφαλαίου και της αποτελεσματικότητας των θεσμών, είναι ο δρόμος του ΠΑΣΟΚ για μια διατηρήσιμη και υψηλή ανάπτυξη.
Εμμανουήλ Πετράκης,
μέλος Κεντρικής Πολιτικής Επιτροπής ΠΑ.ΣΟ.Κ. -Κίνημα Αλλαγής, και
μέλος Ολομέλειας Τομέα Ανάπτυξης και Επενδύσεων ΠΑ.ΣΟ.Κ. -Κίνημα Αλλαγής
Προσθήκη του fonimaleviziou.gr στην Google
