Το πρωί της Κυριακής 14 Ιουνίου ένας 14χρονος τραυματίζεται σοβαρά στις Δαφνές Ηρακλείου. Μεταφέρθηκε σοβαρά τραυματισμένος στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου. Είχε χρησιμοποιήσει ηλεκτρικό πατίνι για τη μετακίνησή του.
Στην Κρήτη, μόνο τους τελευταίους μήνες έχουν καταγραφεί περιστατικά με παιδιά, τουρίστες και ενήλικες που νοσηλεύτηκαν με βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις ή πολλαπλά τραύματα έπειτα από πτώσεις ή συγκρούσεις με πατίνια. Από αυτή την κατάσταση γίνεται κατανοητό πως τα τελευταία χρόνια τα ηλεκτρικά πατίνια έχουν μετατραπεί από ένα εναλλακτικό μέσο μετακίνησης σε μια νέα πηγή σοβαρών τραυματισμών, ιδιαίτερα για ανηλίκους.
Η έρευνα δείχνει ότι το πρόβλημα δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Άλλωστε μόνο στην Κρήτη τους τελευταίους μήνες έχουν καταγραφεί περιστατικά με ανήλικους, τουρίστες και ενήλικες που κατέληξαν σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας μετά από πτώσεις ή συγκρούσεις με ηλεκτρικά πατίνια.
Το φαινόμενο όμως δεν περιορίζεται στο νησί. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται γιατροί και φορείς οδικής ασφάλειας, περίπου 400 παιδιά και έφηβοι τραυματίστηκαν το 2025 από ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια, ενώ δεκάδες χρειάστηκαν νοσηλεία και αρκετοί υπέστησαν σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις.
Η εικόνα αυτή κάνει πολλούς να αναρωτιούνται. Πώς ένα μέσο μετακίνησης που εμφανίστηκε ως γρήγορη, οικονομική και φιλική προς το περιβάλλον λύση κατέληξε να συνδέεται όλο και συχνότερα με σοβαρούς τραυματισμούς;
Γιατί τα πατίνια έγιναν τόσο επικίνδυνα
Η έρευνα δείχνει ότι δεν υπάρχει μία μόνο απάντηση. Οι ειδικοί περιγράφουν ένα πρόβλημα που δημιουργείται από τη συνάντηση πολλών παραγόντων.
Αρχικά τα ηλεκτρικά πατίνια μπήκαν πολύ γρήγορα στην καθημερινότητά μας, χωρίς όμως να ακολουθήσει η αντίστοιχη προσαρμογή των δρόμων, των ελέγχων και της οδηγικής συμπεριφοράς. Πολλοί χρήστες, ιδιαίτερα παιδιά και έφηβοι, τα αντιμετωπίζουν περισσότερο ως παιχνίδι παρά ως όχημα, υποτιμώντας τους κινδύνους που συνεπάγεται η κίνηση ανάμεσα σε αυτοκίνητα, λεωφορεία και μοτοσικλέτες.
Την ίδια στιγμή, η χρήση κράνους παραμένει περιορισμένη, ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου τα πατίνια αναπτύσσουν πολύ μεγαλύτερες ταχύτητες από αυτές που προβλέπει η νομοθεσία. Χαρακτηριστικό είναι ότι σε ελέγχους της Τροχαίας βεβαιώθηκαν εκατοντάδες παραβάσεις μόνο για μη χρήση κράνους.
Σημαντικό ρόλο παίζει και η έλλειψη εκπαίδευσης. Πολλοί ανήλικοι χρήστες δεν γνωρίζουν βασικούς κανόνες του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ενώ συχνά δεν διαθέτουν ακόμη τα αντανακλαστικά και την ωριμότητα που απαιτούνται για να αντιδράσουν σωστά σε μια επικίνδυνη κατάσταση.
Υπάρχει τελικά νομοθετικό κενό;
Η απάντηση δεν είναι ξεκάθαρη. Ο καθηγητής του ΕΜΠ Γιώργος Γιαννής υποστηρίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει ήδη ένα από τα πιο ολοκληρωμένα θεσμικά πλαίσια στην Ευρώπη και ότι το πρόβλημα δεν είναι οι νόμοι αλλά η εφαρμογή τους.
Από την άλλη πλευρά, συγκοινωνιολόγοι και παιδίατροι επισημαίνουν ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά ζητήματα γύρω από την ασφάλιση, την εποπτεία των ανηλίκων και την καταγραφή των ατυχημάτων.
Αυτό που όλοι πάντως συμφωνούν είναι ότι οι έλεγχοι παραμένουν περιορισμένοι και η παραβατικότητα εκτεταμένη.
ΚΟΚ vs reality
Πάντως ο ΚΟΚ προβλέπει ότι τα ηλεκτρικά πατίνια δεν μπορούν να κινούνται σε δρόμους με όριο ταχύτητας άνω των 50 χιλιομέτρων την ώρα. Προβλέπει επίσης υποχρεωτική χρήση κράνους, απαγόρευση χρήσης κινητού και απαγόρευση μεταφοράς δεύτερου ατόμου.
Η εικόνα είναι διαφορετική στην πράξη. Ανήλικοι κυκλοφορούν χωρίς κράνος σε κεντρικές λεωφόρους, πολλά πατίνια έχουν τροποποιηθεί ώστε να αναπτύσσουν πολύ μεγαλύτερες ταχύτητες, ενώ οι παραβάσεις αποτελούν καθημερινό φαινόμενο. Σε μία μόνο εβδομάδα ελέγχων στην Κρήτη βεβαιώθηκαν 680 παραβάσεις για μη χρήση κράνους σε πατίνια και δίκυκλα.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τους αναβάτες
Κι όλα αυτά τη στιγμή που τα πατίνια δεν τραυματίζουν μόνο όσους τα οδηγούν. Στο Ρέθυμνο ένας 17χρονος που οδηγούσε ηλεκτρικό πατίνι παρέσυρε 78χρονη τουρίστρια, η οποία χρειάστηκε νοσηλεία. Την ίδια στιγμή, δήμοι σε όλη τη χώρα καταγράφουν αυξανόμενα προβλήματα με πατίνια που κινούνται σε πεζοδρόμια, πεζοδρόμους και χώρους με αυξημένη παρουσία πεζών.
Τι αλλάζει τώρα
Η κυβέρνηση έχει προαναγγείλει νέα παρέμβαση για την απαγόρευση της χρήσης ηλεκτρικών πατινιών από ανηλίκους. Παράλληλα εξετάζονται αυστηρότεροι κανόνες, ενίσχυση των ελέγχων, υποχρεωτική ασφάλιση και πρόσθετα μέτρα ταυτοποίησης των οχημάτων. Το ερώτημα ωστόσο παραμένει ανοιχτό. Αν το πρόβλημα είναι η έλλειψη παιδείας, η απουσία κράνους και η μη εφαρμογή των κανόνων, αρκεί μια νέα νομοθετική ρύθμιση για να αλλάξει η εικόνα ή οι σοβαροί τραυματισμοί θα συνεχίσουν να αποτελούν μέρος της καθημερινότητας;
Πηγή: Βήμα της Κυριακής, ΠΟΕΔΗΝ, Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς», ΑΠΕ-ΜΠΕ, iefimerida.gr, Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, Ελληνική Αστυνομία, ΠΑΓΝΗ, Βενιζέλειο Νοσοκομείο, ΕΡΤ, parapolitika.gr,Creta24, Mega, Protagon.gr.
