Νέα εξέλιξη στο ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου σημειώθηκε την Τρίτη 20 Οκτωβρίου, καθώς το κοινοβούλιο της Λιβύης ενέκρινε τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με την Τουρκία, ανατρέποντας την απόφαση απόρριψης που είχε λάβει το 2020. Η εξέλιξη συνδέεται άμεσα με τις διαφωνίες για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων περιοχών νότια της Κρήτης, όπου η Ελλάδα προωθεί ερευνητικές δραστηριότητες για υδρογονάνθρακες.
Την απόφαση γνωστοποίησαν αρχικά στο Reuters δύο μέλη του λιβυκού κοινοβουλίου, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε επίσημη ανακοίνωση από τον εκπρόσωπο του νομοθετικού σώματος μέσω ανάρτησης.
Η συμφωνία είχε υπογραφεί τον Νοέμβριο του 2019 ανάμεσα στην Άγκυρα και την τότε Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης (GNA), η οποία είχε έδρα την Τρίπολη.
Ωστόσο, η Βουλή της Λιβύης, που εδρεύει στο ανατολικό τμήμα της χώρας, είχε αρνηθεί να την κυρώσει, χαρακτηρίζοντάς την άκυρη και αποφασίζοντας το 2020 να την μποϊκοτάρει.
Με τη νέα απόφαση, η προηγούμενη κοινοβουλευτική θέση ανακαλείται.
Οι αντιδράσεις στην Τουρκία
Η είδηση της έγκρισης προβλήθηκε εκτενώς από τουρκικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία τη συνέδεσαν με τη στρατηγική της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το CNN Türk παρουσίασε την εξέλιξη με αναφορά στη «Γαλάζια Πατρίδα», ενώ άλλα τουρκικά δημοσιεύματα υποστήριξαν ότι η κοινοβουλευτική έγκριση θα μπορούσε να διευκολύνει την επέκταση τουρκικών υπεράκτιων ερευνών σε λιβυκά ύδατα.
Πρόκειται για εκτιμήσεις των συγκεκριμένων μέσων ενημέρωσης και όχι για ανακοινωμένη έναρξη νέων ερευνητικών δραστηριοτήτων.
Οι ελληνικές έρευνες νότια της Κρήτης
Η απόφαση της λιβυκής Βουλής έρχεται ενώ παραμένουν οι διαφωνίες μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών.
Στο επίκεντρο βρίσκονται, μεταξύ άλλων, οι περιοχές «Νότια της Κρήτης 1», «Νότια της Κρήτης 2» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης», οι οποίες περιλαμβάνονται στον ελληνικό σχεδιασμό για σεισμικές έρευνες.
Η σχετική προκήρυξη αφορά έρευνες δύο και τριών διαστάσεων (2D και 3D) σε συνολικά οκτώ περιοχές.
Ο καθορισμός των ελληνικών θαλάσσιων οικοπέδων στηρίζεται στον νόμο 4001/2011, με εφαρμογή της μέσης γραμμής ως εξωτερικού ορίου όπου δεν υφίσταται διμερής συμφωνία οριοθέτησης.
Σε ορισμένα σημεία, οι περιοχές αυτές επικαλύπτονται με θαλάσσιες εκτάσεις τις οποίες η λιβυκή πλευρά διεκδικεί, επικαλούμενη το τουρκολιβυκό μνημόνιο ή άλλες μονομερείς οριοθετήσεις.
Η ρηματική διακοίνωση της Λιβύης προς την Ελλάδα
Στις 24 Αυγούστου 2026, η Λιβύη είχε απευθύνει ρηματική διακοίνωση στην Ελλάδα, εκφράζοντας αντιρρήσεις για τις σχεδιαζόμενες έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η λιβυκή πλευρά υποστήριζε ότι οι δραστηριότητες αφορούν περιοχές οι οποίες δεν έχουν οριοθετηθεί μεταξύ των δύο χωρών.
Παράλληλα, προειδοποιούσε ότι η συνέχιση των συγκεκριμένων ενεργειών θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις διμερείς διαπραγματεύσεις, ακόμη και να οδηγήσει σε διακοπή τους.
Η διακοίνωση αναφερόταν επίσης στην πρόσκληση υποβολής προσφορών που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 17 Αυγούστου 2026, καθώς και στην ελληνική δημοσίευση της 30ής Ιουνίου 2026, με αριθμό φύλλου 3948.
Η λιβυκή πλευρά ισχυριζόταν ότι οι ελληνικές κινήσεις παραβιάζουν τη λιβυκή υφαλοκρηπίδα, όπως αυτή έχει αποτυπωθεί σε μονομερή κατάθεση της χώρας στον ΟΗΕ στις 27 Μαΐου 2025.
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποτελούν τη θέση της Λιβύης και δεν συνιστούν αποδεκτή διμερή οριοθέτηση.
Η Γαύδος και οι αντικρουόμενες θαλάσσιες διεκδικήσεις
Ιδιαίτερη σημασία για την Κρήτη έχει η διαφωνία σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των θαλάσσιων ζωνών και την επήρεια των νησιών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στις λιβυκές διεκδικήσεις περιλαμβάνονται υπολογισμοί που δεν αναγνωρίζουν την επήρεια νησιών, όπως η Γαύδος, ενώ γίνεται αναφορά και στο μονομερές κλείσιμο του Κόλπου της Σύρτης.
Οι συγκεκριμένες θέσεις συνδέονται με τις ευρύτερες διαφωνίες για τα όρια της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης στην περιοχή.
Η αλλαγή στην ηγεσία του λιβυκού κοινοβουλίου
Το protothema.gr συνδέει χρονικά τη μεταβολή της κοινοβουλευτικής στάσης με την αποχώρηση του Αγκίλα Σάλεχ από την προεδρία της Βουλής, ύστερα από δώδεκα χρόνια.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ο διάδοχός του προέρχεται από το πολιτικό περιβάλλον του Σαντάμ Χαφτάρ.
Ο Σάλεχ είχε αντιταχθεί στο τουρκολιβυκό μνημόνιο από την περίοδο της υπογραφής του και είχε διατηρήσει διαύλους επικοινωνίας με την ελληνική πλευρά.
Η αλλαγή στην ηγεσία του κοινοβουλίου προηγήθηκε της απόφασης έγκρισης της συμφωνίας.
Η σημασία της κοινοβουλευτικής έγκρισης
Η απόφαση της λιβυκής Βουλής δεν συνιστά από μόνη της νέα οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης.
Η εξέλιξη ενισχύει την εσωτερική διαδικασία έγκρισης του τουρκολιβυκού μνημονίου και ενδέχεται να επηρεάσει τη στάση μιας μελλοντικής ενοποιημένης λιβυκής κυβέρνησης.
Το ζήτημα των αντικρουόμενων διεκδικήσεων παραμένει συνδεδεμένο με τις θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα με τις σχεδιαζόμενες έρευνες νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης.
Πηγή: neakriti.gr
Προσθήκη του fonimaleviziou.gr στην Google
