Ελεύθερος από σήμερα από τη φυλακή, όχι όμως και εκλογικά ελεύθερος, ο Κασιδιάρης. Βγαίνει σήμερα από τον Δομοκό. Στην κάλπη, όμως, δεν μπαίνει.
Ο Ηλίας Κασιδιάρης αποφυλακίζεται σήμερα Τρίτη 15 Σεπτεμβρίου, έχοντας ήδη προαναγγείλει πολιτική επιστροφή και συμμετοχή στις επόμενες βουλευτικές εκλογές. Μόνο που η έξοδος από τη φυλακή δε σβήνει τις εκλογικές συνέπειες της καταδίκης του. Ο Κασιδιάρης καταδικάστηκε σε 13 χρόνια κάθειρξη για συμμετοχή στην ηγεσία της εγκληματικής οργάνωσης, που λειτουργούσε υπό τον μανδύα της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής και εξέτισε την ποινή του, σύμφωνα με τον Ποινικό Κώδικα. Το κρίσιμο, πλέον, είναι τι του επιτρέπει ο εκλογικός νόμος.
Η “πραγματική ηγεσία” είναι το “κλειδί”
Το άρθρο 32 παρ. 1 του Π.Δ. 26/2012, όπως διαμορφώθηκε με την εκλογική νομοθεσία του 2023, θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την κατάρτιση εκλογικών συνδυασμών.
Δεν αφορά μόνο τον τυπικό αρχηγό ενός κόμματος. Περιλαμβάνει πρόεδρο, γενικό γραμματέα, μέλη Διοικούσας Επιτροπής, νόμιμο εκπρόσωπο, αλλά και την “πραγματική ηγεσία”. Δηλαδή εκείνον που, ακόμη και χωρίς επίσημο αξίωμα, εμφανίζεται στην πράξη να διοικεί το κόμμα, να καθορίζει την πολιτική του γραμμή ή να έχει τον ηγετικό ρόλο απέναντι στο εκλογικό σώμα. Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα για οποιαδήποτε προσπάθεια πολιτικής επανόδου του Κασιδιάρη μέσω άλλου προσώπου ή άλλης κομματικής ταμπέλας.
Οι τρεις άξονες του Ξενοφώντα Κοντιάδη
Ο συνταγματολόγος και καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Ξενοφών Κοντιάδης, συμπυκνώνει το νομικό ζήτημα σε τρία σημεία.
Πρώτον: η αποφυλάκιση δεν μηδενίζει τον χρόνο του αποκλεισμού. Ο περιορισμός συνδέεται με τη διάρκεια της επιβληθείσας ποινής και υπολογίζεται από την επομένη της οριστικής καταδικαστικής απόφασης. Η διάταξη είναι σαφής: «Η έκτιση ή μη της ποινής ή η παραγραφή αυτής δεν ασκεί επιρροή» στον υπολογισμό.
Κατά την ανάλυση Κοντιάδη, ο Κασιδιάρης δεν μπορεί να είναι υποψήφιος σε εκλογικό συνδυασμό, ούτε μέλος της δηλωμένης ή πραγματικής ηγεσίας κόμματος που συμμετέχει στις εκλογές.
Η ποινή των 13 ετών, που επιβλήθηκε τον Οκτώβριο του 2020, μεταθέτει το τέλος αυτού του περιορισμού στον Οκτώβριο του 2033.
Δεύτερον: η αλλαγή “βιτρίνας” δεν παρακάμπτει τον νόμο.
Ο Άρειος Πάγος έχει ήδη δώσει το στίγμα του. Με την Απόφαση 8/2023 αποκλείστηκε από τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2023 το κόμμα “Έλληνες” που είχε συστήσει ο Κασιδιάρης. Στις 8 Ιουνίου 2023 αποκλείστηκε και ο συνδυασμός ανεξάρτητων υποψηφίων “Έλληνες για την Πατρίδα και την Ελευθερία”, ως προσπάθεια παράκαμψης του προηγούμενου αποκλεισμού και συγκάλυψης της ηγεσίας του.
Το 2024, με την Απόφαση 1/2024, ο Άρειος Πάγος απέκλεισε από τις ευρωεκλογές και τους “Σπαρτιάτες”, κρίνοντας ότι ο Κασιδιάρης ασκούσε την πραγματική διεύθυνση του κόμματος.
Το προηγούμενο, επομένως, είναι ήδη καταγεγραμμένο: δεν αρκεί να αλλάξει το όνομα ή το πρόσωπο στην πρώτη γραμμή, εάν η πραγματική ηγεσία παραμένει ίδια.
Τρίτον: υπάρχει η μεμονωμένη υποψηφιότητα, αλλά όχι ρεαλιστικός δρόμος προς τη Βουλή.
Ο Κοντιάδης επισημαίνει ότι ο Κασιδιάρης μπορεί θεωρητικά να είναι μεμονωμένος υποψήφιος, εκτός εκλογικού συνδυασμού κόμματος, σε κάποια εκλογική περιφέρεια.
Για να εκλεγεί, όμως, θα πρέπει να συγκεντρώσει αριθμό ψήφων ίσο με το 3% σε επίπεδο επικράτειας. Πρόκειται για μαθηματικά αδύνατη προϋπόθεση.
Το ΑΕΔ έχει ήδη αφήσει προηγούμενο
Η υπόθεση έχει περάσει και από το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Με δύο αμφιλεγόμενες αποφάσεις, οι οποίες δέχτηκαν οξεία κριτική από τη συνταγματική επιστήμη, το ΑΕΔ ακύρωσε την εκλογή τριών βουλευτών των “Σπαρτιατών”, συνδέοντας την εκλογή τους με τον ρόλο του Κασιδιάρη.
Έτσι, η υπόθεση διαθέτει πλέον συγκεκριμένο δικαστικό προηγούμενο και όχι απλώς θεωρητική νομική συζήτηση.
Καταγγέλλει το σύστημα, διεκδικεί όμως την ψήφο του
Υπάρχει και η πολιτική αντίφαση. Ο Κασιδιάρης απαξιώνει τον κοινοβουλευτισμό και το πολιτικό σύστημα της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας, την ίδια ώρα που επιδιώκει να επιστρέψει μέσω των θεσμών του. Από τη μία η απόρριψη του συστήματος. Από την άλλη η διεκδίκηση κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης, μαζί με τη χρηματοδότηση και τα θεσμικά προνόμια που αυτή συνεπάγεται. Παράλληλα, παραμένει το μεγαλύτερο πολιτικό ερώτημα: γιατί οι ακροδεξιές αντιλήψεις εξακολουθούν να βρίσκουν ακροατήριο και τι κάνει το πολιτικό σύστημα για να περιορίσει την απήχησή τους.
Πότε μπορεί;
Με βάση τη νομική ανάλυση του Ξενοφώντα Κοντιάδη, ο Κασιδιάρης θα πρέπει να περιμένει έως τον Οκτώβριο του 2033 για να μπορεί να συμμετάσχει στις εκλογές ως υποψήφιος ή ως μέλος της ηγεσίας πολιτικού κόμματος που κατέρχεται στις εκλογές.
Θεωρητικά, θα μπορούσε να υπάρξει ανατροπή εάν μεταβληθεί η κατάσταση ως προς την ποινή του μετά από αίτηση αναίρεσης στον Άρειο Πάγο. Μια τέτοια διαδικασία, όμως, απαιτεί χρόνο και δεν αφορά πρακτικά τις αμέσως επόμενες εκλογές. Σήμερα ανοίγει η πόρτα του Δομοκού. Δεν ανοίγει όμως και η πόρτα της Βουλής.
Η μία πόρτα ανοίγει τώρα. Η άλλη, με τα σημερινά δεδομένα του νόμου και της νομολογίας, παραμένει κλειστή μέχρι τον Οκτώβριο του 2033.
Πηγή: neakriti.gr
