Σε κλίμα έντονης ανησυχίας πίεσης και αφόρητου συνωστισμού επανεκκίνησε η διαδικασία για τις ενεργοποιήσεις δικαιωμάτων στο ΟΣΔΕ 2026 σε όλα τα Κέντρα υποδοχής δηλώσεων της Κρήτης.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Είχε προηγηθεί το μαζικό κύμα ενημερωτικών μηνυμάτων που απέστειλε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) σε 344.536 αγρότες και κτηνοτρόφους. Επιπλέων οι πιέσεις των φορέων προς την πολιτική ηγεσία απέφεραν μια πρώτη δέσμευση για σταδιακή εξέταση των θεσμικών προβλημάτων και τμηματική χορήγηση χρονικών περιθωρίων, χωρίς ωστόσο να δίνεται η πολυπόθητη συνολική τρίμηνη παράταση.
Την Τρίτη (22/ 9) πραγματοποιήθηκε μια ακόμη νέα συνάντηση μεταξύ της ΕΘΕΑΣ, του ΓΕΩΤΕΕ και της ΑΑΔΕ, για το θέμα του ΟΣΔΕ 2026, ενώ οι πληροφορίες θέλουν τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτη Σχοινά (ήταν παρών στην αρχή της συνάντησης) να ανακοινώνει -ίσως και σήμερα- για την παράταση στο ΟΣΔΕ. Εξάλλου έχουν απομείνει ακόμη γύρω στις τρεις εβδομάδες έως την καταληκτική ημερομηνία της 16ης Οκτωβρίου.
Το φετινό ΟΣΔΕ έχει εξελιχθεί σε πραγματικό «γολγοθά» για τους αγρότες, αλλά και τα ΚΥΔ με καθυστερήσεις, τεχνικά και θεσμικά προβλήματα που τελικά αποφέρουν, μια ατελείωτη ταλαιπωρία. Οι τίμιοι παραγωγοί πληρώνουν για ακόμη μία φορά τα λάθη και την ανεπάρκεια του συστήματος.
Χιλιάδες δικαιούχοι αγροτικών επιδοτήσεων και στην Κρήτη ήρθαν αντιμέτωποι από την περασμένη Παρασκευή με ένα αυτοματοποιημένο μήνυμα της ΑΑΔΕ μέσω του συστήματος myAGRO.
Η «ευγενική υπενθύμιση» της ΑΑΔΕ επεσήμαινε ότι, με βάση τα στοιχεία έως τις 18 Σεπτεμβρίου, μόλις 255.300 παραγωγοί είχαν χορηγήσει εξουσιοδότηση σε φορείς υποβολής αιτήσεων, την ώρα που αντίστοιχα πέρυσι ο αριθμός αυτός ανερχόταν σε 650.000 και πρόπερσι σε 800.000.
Το μήνυμα αυτό προκάλεσε πανικό και αθρόα προσέλευση αγροτών στα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) –όπως στην ΕΑΣΗ– τις τελευταίες ημέρες, προκειμένου να προλάβουν τις προθεσμίες.
Τα κρίσιμα χρονικά ορόσημα που θέτει η ΑΑΔΕ για την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) 2026 είναι η 25η Σεπτεμβρίου για τη δυνατότητα χορήγησης προκαταβολής έως τις 31 Οκτωβρίου 2026, προοπτική «ανέκδοτο» σύμφωνα με τους εκπροσώπους των Κρητικών ΚΥΔ. Αναφορικά με το δεύτερο χρονικό ορόσημο που προβλέπει την υποβολή από 26 Σεπτεμβρίου έως 16 Οκτωβρίου 2026 με δυνατότητα χορήγησης προκαταβολής έως τις 30 Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα πάντα με την ΑΑΔΕ, η εμπειρία των τεχνοκρατών από τα ΚΥΔ κάνει λόγο για κάποιες πληρωμές πριν τα Χριστούγεννα.
Στο «email καμπανάκι» της ΑΑΑΔΕ αναφέρεται δε ως καταληκτική ημερομηνία η 16η του Οκτώβρη, μετά την οποία η αίτηση θεωρείται απαράδεκτη (εκτός περιπτώσεων ανωτέρας βίας), με κίνδυνο απώλειας των ενισχύσεων.
Τα ΚΥΔ της Κρήτης που εκπροσωπήθηκαν στην συνάντησή της Τρίτης από τους κ. Μιχελουδάκη και Γεωργουλάκη υπογράμμισαν τα σοβαρά τεχνικά ζητήματα στις διασταυρώσεις ΚΑΕΚ και ΑΤΑΚ που αντιμετωπίζει το myAGRO, καθιστώντας τη διαδικασία ιδιαίτερα προβληματική.
Σύμφωνα με όσα ανέφεραν οι εμπλεκόμενοι φορείς, ο υπουργός αρχικά εμφανίστηκε αρνητικά διακείμενος απέναντι στα ΚΥΔ, επηρεασμένος από τα όσα του μετέφεραν βουλευτές. Ωστόσο, όταν τα πραγματικά δεδομένα και τα τεχνικά εμπόδια τέθηκαν επί τάπητος, τόσο ο κ. Σχοινάς όσο και ο κ. Πιτσιλής τηρήσαν μια περισσότερο διαλλακτική στάση, αναγνωρίζοντας το αδιέξοδο.
Τα ανοιχτά μέτωπα
Από τη συνάντηση προέκυψε ότι δεν πρόκειται να δοθεί οριζόντια τρίμηνη παράταση. Αντίθετα, η πολιτική ηγεσία δεσμεύτηκε προφορικά ότι τα θεσμικά και τεχνικά ζητήματα θα επανεξεταστούν και οι όποιες διευκολύνσεις ή παρατάσεις θα δίνονται τμηματικά και «σταδιακά», ανάλογα με τις ανάγκες που διαμορφώνονται. Οι φορείς της Κρήτης αναμένουν πλέον τις αποφάσεις αυτές να λάβουν και επίσημη, έγγραφη μορφή.
Οι επιφυλάξεις, η «παγίδα» και το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών
Παρά τις διαβεβαιώσεις, οι εκπρόσωποι των μελετητών και των ΚΥΔ εκφράζουν έντονες επιφυλάξεις για το κατά πόσον είναι εφικτό να ολοκληρωθεί το σύνολο των ενεργοποιήσεων έγκαιρα. Εκτιμάται ότι στο νομό Ηρακλείου το ποσοστό των επιτυχημένων υποβολών έως την προθεσμία της 16ης οκτωβρίου δύναται να φτάσει μόλις το 20%, γεγονός που θέτει εν αμφιβόλω την ομαλή προκαταβολή των επιδοτήσεων. Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, η εκκαθάριση τεράστιου όγκου φακέλων καθυστερημένα καθιστά εξαιρετικά δύσκολο τον έλεγχο από τις αρμόδιες υπηρεσίες, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων καθυστερήσεων στις πληρωμές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών που ασχολούνται χρόνια με τις επιδοτήσεις, η προκαταβολή θα δοθεί πιθανότατα γύρω στα Χριστούγεννα και μάλιστα χωρίς να προηγηθούν οι αναγκαίοι έλεγχοι και οι εκκαθαρίσεις, κάτι που χαρακτηρίζεται ως επικίνδυνο, καθώς η διαδικασία αυτή καταλήγει σε αχρεώστητα.
Τα ΚΥΔ τονίζουν ότι εργάζονται εντατικά με τα διαθέσιμα εργαλεία και δεν φέρουν την ευθύνη για τις καθυστερήσεις ή την έλλειψη επαρκών εκτιμήσεων από το σύστημα. Οι ίδιοι βρίσκονται πλησίον του μηδενός σε πανελλαδικό επίπεδο όσον αφορά την ολοκλήρωση των αιτήσεων.
«Ξεκινήσαμε. Δεν έχουμε άλλα περιθώρια. Δεν υπάρχουν περιθώρια», σημειώνει ο πρόεδρος των Μελετητών Κρήτης Νίκος Κουτεντάκης.
«Αυτή τη στιγμή είμαστε στο μηδέν σχεδόν. Σχεδόν στο μηδέν. Υπάρχει προετοιμασία ενδεχομένως για ανθρώπους οι οποίοι έχουν ανοίξει πρωτόκολλα και έχουν δώσει εξουσιοδοτήσεις στα ΚΥΔ. Δεν υπάρχει όμως εκτίμηση, δεν μπορεί να υπάρχει εκτίμηση σε επίπεδο χώρας. Είμαστε πολύ χαμηλά. Είναι πάρα πολύ λίγες, οι αιτήσεις που έχουν οριστικοποιηθεί. Οπότε αντίστοιχα πολύ-πολύ λίγες είναι και στην Κρήτη. Πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρχει εκτίμηση, δεν υπάρχουν μετρήσιμα στοιχεία», αναφέρει ο Γιώργος Γεωργουλάκης.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
