Το επόμενο διάστημα αναμένεται ιδιαίτερα κρίσιμο για τον αγροτικό κόσμο του νησιού, καθώς η νέα ΚΑΠ για την περίοδο 2028-2034 βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών διαπραγματεύσεων, ενώ η Κρήτη επιχειρεί να διαμορφώσει τη δική της ατζέντα και να μεταφέρει τις ιδιαιτερότητες του πρωτογενούς της τομέα στο τραπέζι των αποφάσεων.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου συνεδριάζει το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ, με τη νέα ΚΑΠ μετά το 2027, την κατάσταση των αγροτικών αγορών και το σχέδιο δράσης για τα λιπάσματα να βρίσκονται στην ατζέντα.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 16 Οκτωβρίου, η συζήτηση για την νέα ΚΑΠ μεταφέρεται στο Ηράκλειο. Εκεί αναμένεται να βρεθούν ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς και ο γενικός γραμματέας Σπύρος Πρωτοψάλτης, με αντικείμενο τη διαβούλευση για τη νέα ΚΑΠ και τις αλλαγές που σχεδιάζονται για τον πρωτογενή τομέα.
Η συγκυρία έχει ιδιαίτερη σημασία. Η Περιφέρεια Κρήτης έχει ήδη ξεκινήσει οργανωμένη διαβούλευση για τη νέα ΚΑΠ 2028-2034, με τη συμμετοχή παραγωγικών και θεσμικών φορέων του νησιού. Στο πλαίσιο αυτό έχουν λειτουργήσει θεματικές ομάδες για την κτηνοτροφία, τα κηπευτικά, τον κρητικό αμπελώνα, τη μελισσοκομία και το κρητικό ελαιόλαδο.
Έτσι, η παρουσία της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου στο Ηράκλειο αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς η συζήτηση δεν θα γίνει σε ένα θεωρητικό επίπεδο. Θα αφορά το πώς μεταφράζονται οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις στις πραγματικές ανάγκες της κρητικής υπαίθρου.
Για την Κρήτη οι ανάγκες αυτές είναι συγκεκριμένες και απαντούνε στο κόστος παραγωγής, νερό, λιπάσματα, ενέργεια, κλιματική πίεση, εισόδημα, γήρανση του αγροτικού πληθυσμού και ανανέωση των γενεών.
Το ελαιόλαδο στην πρώτη γραμμή
Για την Κρήτη, η νέα ΚΑΠ είναι σε μεγάλο βαθμό και υπόθεση του ελαιώνα. Η Περιφέρεια έχει ήδη εντάξει το κρητικό ελαιόλαδο σε ξεχωριστή θεματική ενότητα της διαβούλευσης, με αντικείμενο τη στρατηγική ποιότητας και προώθησής του.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η διατήρηση των ενισχύσεων. Είναι η δημιουργία ενός πλαισίου που θα επιτρέπει στον κρητικό ελαιώνα να παραμένει παραγωγικός και οικονομικά βιώσιμος σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους και μεγαλύτερων κλιματικών πιέσεων.
Το νερό, η λίπανση, η φυτοπροστασία, το κόστος συγκομιδής και η εμπορική αξία του ελαιολάδου αποτελούν πλέον ένα ενιαίο πρόβλημα για τον παραγωγό.
Το κόστος των λιπασμάτων στο επίκεντρο
Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κρήτη παρουσιάζει η συζήτηση για τα λιπάσματα.
Η ΕΕ έχει προχωρήσει σε πακέτο συνολικού ύψους 540 εκατ. ευρώ για τη στήριξη παραγωγών που επηρεάζονται από την αύξηση του κόστους λιπασμάτων και ενέργειας.
Για την Ελλάδα προβλέπεται συγκεκριμένη κατανομή, γεγονός που μεταφέρει πλέον το ενδιαφέρον στο πώς θα διαμορφωθούν τα εθνικά κριτήρια και ποιοι παραγωγοί θα ενταχθούν στη στήριξη.
Για την Κρήτη, το ζήτημα είναι ιδιαίτερα κρίσιμο.
Ο ελαιοπαραγωγός χρειάζεται λίπανση για να διατηρήσει την παραγωγικότητα του ελαιώνα. Ο παραγωγός κηπευτικών αντιμετωπίζει παράλληλα υψηλό κόστος ενέργειας και εφοδίων. Ο αμπελουργός βρίσκεται αντιμέτωπος με τις δικές του αυξημένες καλλιεργητικές δαπάνες.
Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσα χρήματα θα διατεθούν. Ποιοι θα τα πάρουν και με ποια κριτήρια.
Η επίσκεψη της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΑΑΤ στο Ηράκλειο στις 16 Οκτωβρίου μπορεί να αποτελέσει κομβικό σημείο για τη μεταφορά των προτάσεων της Κρήτης στην εθνική συζήτηση.
Η Περιφέρεια έχει ήδη συγκεντρώσει προτάσεις από τους παραγωγικούς φορείς μέσα από τις θεματικές ομάδες εργασίας.
Αυτό σημαίνει ότι στο Ηράκλειο υπάρχει πλέον η δυνατότητα να τεθούν συγκεκριμένα ζητήματα και όχι απλώς γενικές διεκδικήσεις.
Η Περιφέρεια Κρήτης έχει επισημάνει ότι στόχος της διαβούλευσης είναι η διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου πλαισίου προτάσεων για μια ισχυρή, βιώσιμη και ανταγωνιστική αγροδιατροφική πολιτική την περίοδο 2028-2034.
Μάλιστα, ήδη από τον Μάιο είχε πραγματοποιηθεί στο Ηράκλειο ειδική εσπερίδα για τη νέα ΚΑΠ, με αντικείμενο τις στρατηγικές και τις προτεραιότητες για το μέλλον του πρωτογενούς τομέα της Κρήτης.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
