Διαφορετική εικόνα για την εξέλιξη του χειμώνα στην Ελλάδα και τη Βόρεια Ευρώπη προκύπτει από την ανάλυση δύο συνόλων κλιματικών προσομοιώσεων που εξετάζουν την πιθανή εξασθένηση του πολικού στροβίλου.
Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ψυχρότερες συνθήκες σε περιοχές της Σκανδιναβίας, της βορειοανατολικής Ευρώπης και των ΗΠΑ, κυρίως τον Δεκέμβριο, χωρίς όμως να εμφανίζεται αντίστοιχο σήμα για τη χώρα μας.
Σύμφωνα με το newsbomb.gr, η ανάλυση βασίζεται σε προσομοιώσεις των μοντέλων CMIP6 και SEAS5 του ECMWF, υπό συνθήκες ισχυρού El Niño και δυτικής φάσης της τροπικής ταλάντωσης QBO.
Τα αποτελέσματα αφορούν τις μέσες θερμοκρασιακές διαφορές που μπορεί να συνδέονται με μια πρώιμη εξασθένηση του πολικού στροβίλου. Δεν αποτελούν συγκεκριμένη πρόγνωση για τον καιρό του χειμώνα 2026-2027, ούτε επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για την εκδήλωση ψυχρών εισβολών σε επιμέρους χώρες.
Τι συμβαίνει όταν εξασθενεί ο πολικός στρόβιλος
Η Αιφνίδια Στρατοσφαιρική Θέρμανση (SSW) μπορεί να προκαλέσει απότομη αποδυνάμωση της κυκλοφορίας του πολικού στροβίλου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι δυτικοί άνεμοι της πολικής στρατόσφαιρας αντιστρέφονται.
Εφόσον η διαταραχή μεταφερθεί στα χαμηλότερα στρώματα της ατμόσφαιρας, είναι δυνατόν να επηρεάσει την πορεία του αεροχείμαρρου και τη διάταξη των συστημάτων υψηλής και χαμηλής πίεσης.
Αυτές οι μεταβολές μπορούν να δημιουργήσουν ευνοϊκές συνθήκες για τη μεταφορά ψυχρών αέριων μαζών προς ορισμένες περιοχές του Βόρειου Ημισφαιρίου.
Ωστόσο, η σύνδεση μεταξύ στρατόσφαιρας και τροπόσφαιρας δεν είναι δεδομένη. Η ένταση, η διάρκεια και η γεωγραφική κατανομή των επιπτώσεων διαφέρουν από περίπτωση σε περίπτωση.
Τι έδειξε η σύγκριση των δύο μοντέλων
Οι ερευνητικές προσομοιώσεις χωρίστηκαν σε δύο ομάδες, ώστε να συγκριθούν οι χειμώνες με πρώιμη κατάρρευση του πολικού στροβίλου με εκείνους στους οποίους δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχο γεγονός.
Στο CMIP6 εξετάστηκαν 80 κλιματικές εκτελέσεις, από τις οποίες προέκυψαν 32 χειμώνες με πρώιμη κατάρρευση και 565 χωρίς κατάρρευση.
Αντίστοιχα, στο SEAS5 του ECMWF συγκρίθηκαν 109 μέλη με κατάρρευση και 444 χωρίς.
Η σύγκριση πραγματοποιήθηκε υπό κοινές ωκεάνιες και τροπικές συνθήκες, προκειμένου να απομονωθεί η πρόσθετη επίδραση της μεταβολής του πολικού στροβίλου.
Επομένως, οι θερμοκρασιακές αποκλίσεις στους χάρτες δεν περιγράφουν απαραίτητα τη διαφορά από τις κανονικές θερμοκρασίες της εποχής. Δείχνουν κυρίως πόσο ψυχρότερη ή θερμότερη εμφανίζεται η μία ομάδα προσομοιώσεων σε σχέση με την άλλη.
Δεκέμβριος: Το ισχυρότερο ψυχρό σήμα
Η μεγαλύτερη συμφωνία μεταξύ των δύο μοντέλων καταγράφεται τον Δεκέμβριο.
Στις κεντρικές και ανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες, οι προσομοιώσεις με εξασθενημένο πολικό στρόβιλο εμφανίζουν θερμοκρασίες κατά 0,6 έως 1,7 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερες σε σύγκριση με τις προσομοιώσεις χωρίς κατάρρευση.
ΦΑΙΣΤΟΣ PALACE 300×250
Στη Βόρεια Ευρώπη, το αντίστοιχο σήμα εντοπίζεται κυρίως στη Σκανδιναβία και τη βορειοανατολική Ευρώπη, με διαφορές της τάξης των 1 έως 2 βαθμών Κελσίου.
Αντίθετα, στον βόρειο Καναδά και γύρω από τον κόλπο Hudson διακρίνονται σχετικά ηπιότερες θερμοκρασιακές συνθήκες.
Η ατμοσφαιρική διάταξη που συνοδεύει τα συγκεκριμένα αποτελέσματα περιλαμβάνει υψηλότερες πιέσεις στα βόρεια γεωγραφικά πλάτη και χαμηλότερες πάνω από τον Ατλαντικό, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη μεταφορά ψυχρών αέριων μαζών προς την Ευρώπη.
Τι δείχνουν οι προσομοιώσεις για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, τα αποτελέσματα είναι αισθητά διαφορετικά.
Τον Δεκέμβριο, η χώρα μας εμφανίζεται σε ζώνη ουδέτερων έως ελαφρώς θετικών θερμοκρασιακών διαφορών, περίπου 0 έως +0,5 βαθμούς Κελσίου, στη σύγκριση των δύο ομάδων προσομοιώσεων.
Αυτό σημαίνει ότι η πιθανή πρώιμη κατάρρευση του πολικού στροβίλου δεν συνδέεται, στα συγκεκριμένα αποτελέσματα, με συστηματική ενίσχυση του ψύχους στην ελληνική επικράτεια.
Τον Ιανουάριο, και τα δύο μοντέλα εμφανίζουν ουδέτερο σήμα για τη χώρα, χωρίς σαφή ένδειξη ότι η συγκεκριμένη στρατοσφαιρική διαταραχή θα ευνοούσε την κάθοδο ψυχρών αέριων μαζών προς την Ανατολική Μεσόγειο.
Για τον Φεβρουάριο, το CMIP6 παρουσιάζει μικρή θετική θερμοκρασιακή διαφορά, ενώ το SEAS5 παραμένει κοντά στην ουδετερότητα.
Τον Μάρτιο, το SEAS5 εμφανίζει στην περιοχή της Ελλάδας και του Αιγαίου θετική απόκλιση 1 έως 2 βαθμών Κελσίου, συγκριτικά με τις προσομοιώσεις χωρίς κατάρρευση.
Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί πρόβλεψη ότι ο Μάρτιος θα είναι οπωσδήποτε θερμότερος από τα κλιματικά κανονικά επίπεδα.
Γιατί αυξάνεται η αβεβαιότητα μετά τον Δεκέμβριο
Από τον Ιανουάριο έως τον Μάρτιο, η συμφωνία των μοντέλων περιορίζεται.
Το CMIP6 παρουσιάζει εξασθένηση ή μετατόπιση των αρχικών θερμοκρασιακών διαφορών, ενώ το SEAS5 διατηρεί ψυχρότερο σήμα σε τμήματα των ΗΠΑ και της βορειοανατολικής Ευρώπης τον Ιανουάριο και, σε μικρότερη έκταση, τον Φεβρουάριο.
Η διαφοροποίηση αυτή καθιστά αβέβαιη τη διάρκεια των πιθανών επιπτώσεων στην επιφάνεια.
Επιπλέον, οι στατιστικές ενδείξεις που εμφανίζονται στους χάρτες με όριο 90% αφορούν τη στατιστική σημαντικότητα των διαφορών και όχι πιθανότητα 90% να επικρατήσει ψυχρός καιρός.
Στους περιορισμούς της ανάλυσης περιλαμβάνονται επίσης το μικρότερο δείγμα των 32 περιπτώσεων κατάρρευσης στο CMIP6 και η έλλειψη επαρκών ιστορικών παρατηρήσεων για αντίστοιχα πρώιμα στρατοσφαιρικά γεγονότα υπό τις ίδιες συνθήκες.
Για την Ελλάδα, καθοριστικό ρόλο στην εμφάνιση αξιόλογων ψυχρών εισβολών θα μπορούσε να διαδραματίσει η ακριβής θέση των αντικυκλωνικών συστημάτων στη Δυτική Ευρώπη. Η συγκεκριμένη διάταξη, ωστόσο, δεν προκύπτει ως κυρίαρχο χαρακτηριστικό από το μέσο αποτέλεσμα των μοντέλων.
Προσθήκη του fonimaleviziou.gr στην Google
