Στο Σπήλι, τη γενέτειρα του, απηύθυναν το τελευταίο αντίο η οικογένεια και φίλοι του στον Μανόλη Παντινάκη, παρουσία πλήθους κόσμου, εκπροσώπων της πολιτείας και της τοπικής αυτοδιοίκησης, ανθρώπων που τον γνώρισαν και τον εκτίμησαν, που συνεργάστηκαν μαζί του και γνώρισαν τον ακέραιο χαρακτήρα του, το πάθος του για την δημοσιογραφία, την αλήθεια, την ιστορική έρευνα και την αλήθεια. Ήταν εκεί τα παιδιά του και τα αδέρφια του, αλλά και οι συνάδελφοι του από το Ρέθυμνο, το Ηράκλειο, την Αθήνα, οι άνθρωποι που είναι περήφανοι που δούλεψαν μαζί του και έχουν τιμή να θεωρούνται συνάδελφοι με έναν επαγγελματία, όπως ο Μανόλης Παντινάκης.
Η Κατερίνα και ο Αντώνης, τα παιδιά του που συνεχίζουν τη δική του πορεία ως δημοσιογράφοι, ο Γιώργος και η Νεκταρία στάθηκαν περήφανα δίπλα στον πατέρα τους, που έφυγε πρόωρα, αλλά και οι φίλοι του: ο Γιάννης Κανελλάκης, κουμπάρος και επί δεκαετίες φίλος του δεν μπορούσε να δεχθεί τον πρόωρο χαμό του συνεργάτη του, η Ελίνα, η Νέλλυ, και τόσοι πολλοί ακόμα…
Παρόντες στην τελετή ήταν μεταξύ άλλων και οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, Μανόλης Χνάρης, Ελένη Βατσινά, ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου, Μαρία Λιονή, ο δήμαρχος Ρεθύμνου Γιώργος Μαρινάκης, ο Δήμαρχος Αγίου Βασιλείου Γιάννης Ταταράκης, ο περιφερειακός σύμβουλος Μιχάλης Σαρρής, ο δημοτικός σύμβουλος Ρεθύμνου Μανούσος Μανουσογιάννης, ο Δήμαρχος Μαλεβιζίου Μενέλαος Μποκέας, η Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Αγ. Βασιλείου Ευαγγελία Γλαμπεδάκη, και πλήθος ακόμη αυτοδιοικητικών κι εκπροσώπων.
Την περίοδο αυτή ο Μανόλης Παντινάκης, ολοκλήρωνε το ντοκιμαντέρ για το ολοκαύτωμα των Βοριζίων του 1943, κι εργαζόταν σε ένα νέο πρότζεκτ με επίκεντρο την Κοξαρέ Ρεθύμνου για την ανάδειξη της ιστορίας του μαρτυρικού χωριού. Επρόκειτο για μια σύμπραξη πανεπιστημιακών καλλιτεχνών και δημοσιογράφων για τη διοργάνωση ενός μεγάλου πολιτιστικού γεγονότος.
Το έργο του
Συνέγραψε πληθώρα ιστορικών βιβλίων, τα οποία αποτελούν σημαντική πηγή γνώσης για την Κρήτη και την Αντίσταση:
- Ο πολέμαρχος της Βίγλας. Καπετάν Σφακιανός
- Η Εθνική Αντίσταση Ρεθύμνου – Στρατής Βελουδάκης, Στρατιωτικός Υπεύθυνος ΕΛΑΣ Ρεθύμνου (σε συνεργασία με Αντώνη Κ. Σανουδάκη και Στρατή Βελουδάκη)
- Η Αμαζόνα της Αντίστασης και της Εξορίας (Το “Κατινάκι η Μαμή”)
- Νικητές στο απόσπασμα: το Αμάρι στις φλόγες
- Άνθρωποι, σαπούνι και λίπασμα: Κρητικοί στην κόλαση των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης
- Πόθος Λευτεριάς
- Αντίσταση και Εξορία
- Η επαρχία Αγίου Βασιλείου αφηγείται: “Η Κατοχή δεν μας λύγισε…”
- Αμαριώτες στην αντίσταση
- Παπά-Μιχάλης Γεωργουλάκης: Ρασοφόρος Ζορμπάς (σε συνεργασία με τον Γιάννη Κανελλάκη)
Η Κρητική Επιθεώρηση και το GOODnet εκφράζουν ειλικρινή συλλυπητήρια στην οικογένεια του, στους συναδέλφους δημοσιογράφους Κατερίνα και Αντώνη Παντινάκη, και τα αδέρφια τους Γιώργο και Νεκταρία.
Ο αποχαιρετισμός από τους συναδέλφους του
Εκ μέρους της ΕΣΗΕΠΗΝ, της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου, Ηπείρου και Νήσων τον αποχαιρετισμό στον Μανόλη Παντινάκη εκφώνησε η δημοσιογράφος και μέλος της ένωσης Νέλλυ Κατσαμά.
«Και ήρθε η ώρα να σε αποχαιρετήσουμε Μανόλη. Η οικογένειά σου, οι συγχωριανοί σου. Οι φίλοι και οι συνάδελφοί σου. Από την Ένωση Συντακτών Πελοποννήσου Ηπείρου και Νήσων. Το ΤΕΑΣ, τον ΠΣΑΤ. Εκ μέρους της ΕΣΗΕΠΗΝ και του ΤΕΑΣ εκπροσωπώντας τον δημοσιογραφικό κόσμο θα σε αποχαιρετήσω με οδύνη. Τον φίλο, τον συνάδελφο, τον δημοσιογράφο για τον οποίο η δημοσιογραφία δεν ήταν απλώς δουλειά.
Στάθηκες όρθιος στα δύσκολα, δεν έσκυψες το κεφάλι, αγωνίστηκες στην ζωή και την ενημέρωση χωρίς ταλαντεύσεις, χωρίς υποσημειώσεις και συμβιβασμούς.
Γιατί η δημοσιογραφία ήταν για σένα, τρόπος ζωής, πίστη και συνέπεια σε αξίες, διαρκής προσφορά και επαγρύπνηση.
Χάραξες νέους δρόμους, έδωσες το δικό σου νόημα στην είδηση και το ρεπορτάζ είτε ως εργαζόμενος ρεπόρτερ στα Ρεθεμνιώτικα Νέα, την Τόλμη, το κουβεντιάζαμε χθες με το Ντίνο και το Νίκο, τα Νέα, το Creta Channel και την Κρήτη TV είτε προσπαθώντας να τα καθοδηγήσεις ο ίδιος τα ΜΜΕ από την Εβδομάδα και το made in Creta. Άνοιξες νέους δρόμους ήδη από τη δεκαετία του 80 ταυτίστηκες με το ρεπορτάζ, την αδέσμευτη ενημέρωση, διακρίθηκες για το ήθος και τις αρχές σου και που λειτούργησες ως δάσκαλος και καθοδηγητής, για κάποιους δημοσιογράφους, σε μνημονεύουν ο Κωστής και ο Γιώργης. Και η Ελίνα.
Αποχαιρετώντας σε σήμερα, σε μια περίοδο κρίσης για την ενημέρωση, την δημοσιογραφία και τη Δημοκρατία, κρατάμε την παρακαταθήκη σου στο επάγγελμα. Γιατί για εμάς έτσι πρέπει να είναι η δημοσιογραφία για την οποία αξίζει να συμμετέχεις και να αγωνίζεσαι. Όχι για το ατομικό, αλλά το συλλογικό και το κοινωνικό καλό.
Ήταν ευθύνη η δουλειά σου.
Ήταν η ανάγκη να ειπωθούν όσα έμεναν στο περιθώριο, όσα δεν χωρούσαν σε τίτλους και ευκολίες.
Τίμησες το επάγγελμά μας, σε τίμησε το κοινό σου, σε αγάπησαν οι συνάδελφοί σου. Όπως το σημείωσε ο Γιώργος.
Στη δημοσιογραφική διαδρομή σου άφησες ανεξίτηλο το δημοσιογραφικό σου αποτύπωμα. Ταυτόχρονα πέτυχες κάτι ιδιαίτερα σπάνιο: αποδοχή, εκτίμηση και σεβασμό, σε συνδυασμό με τη συνεπή αγάπη όλου του κόσμου, που σε εμπιστεύτηκε για την πολύπλευρη και έγκυρη ενημέρωσή του. Κι από αυτόν τον κύκλο έφυγες πριν γίνει η ενημέρωση infotainment και η είδηση άγρα κλικς και like..
Όμως στράφηκες στην ιστορική έρευνα που δεν ήταν για σένα παρελθόν. Σε χώρα που πάσχει από αμνησία και θάβει στην λήθη το βαθύ τραύμα του πολέμου, της κατοχής και του εμφυλίου. Αναζήτησες την μνήμη, την μνήμη που ζητούσε δικαίωση είτε για τους απλούς ανθρώπους, είτε για όσους σε απευθείας γραμμή από τους ήρωες του 21 όρθωναν ανάστημα στην τυρρανία.
Ήταν ένα χρέος που εκπλήρωνες μέχρι τις τελευταίες μέρες της ζωής σου, με ρωτούσες για τον Σήφη Καμάρη και την μητέρα του, σχεδίαζες εκδηλώσεις και δρώμενα για τους ανθρώπους που δεν μπόρεσαν να μιλήσουν.
Γιατί Μανόλη πίστευες πως κάποιοι άνθρωποι πρέπει να αναλώσουν τη ζωή τους για να μη χαθεί η αλήθεια. Σαν τον Αντώνη κι εσύ.
Και έτσι έζησες ο ίδιος. Ξοδεύοντας την ζωή σου για να διαδοθεί αυτή η μνήμη. Δίδοντας της, φωνή και πρόσωπο. Κρατώντας τους ανθρώπους αυτούς, στην μνήμη του τόπου, σε μια γραμμή της ιστορίας, ζωντανούς. Με επιμονή και κόπο. “Γιατί μόνο η λογική μας οδηγεί να πούμε την Αλήθεια! Και γιατί η μνήμη της πέτρας Αφήνει έντονα ίχνη στον κήπο των αναμνήσεων. Δείχνει, μαρτυράει. Οι ζωντανοί μπορούν να στηριχτούν πάνω της.”
Σήμερα, το Σπήλι, το Σπήλι — η γενέτειρά σου —σε υποδέχεται όπως σου αξίζει. Σιωπηλά και με σεβασμό. Όχι μόνο ως παιδί του τόπου, αλλά ως τον άνθρωπο που εργάστηκε και για τη μνήμη και την Ιστορία του. Ως τον άνθρωπο που τίμησε την Ιστορία και τη ζωή.
Καλό ταξίδι, Μανόλη. Δεν φεύγεις. Περνάς στη μνήμη. Και από εκεί, στην Ιστορία.
Και σήμερα, που σε αποχαιρετούμε, ξέρουμε ότι η δική σου μνήμη δεν θα σωπάσει.
Θα συνεχίσεις να μας δείχνεις δρόμους. Να μας θυμίζεις πως η αλήθεια θέλει κόπο.
Και πως κάποιοι άνθρωποι ξοδεύουν τη ζωή τους για να μη χαθεί αυτή η αλήθεια.
Καλό ταξίδι, Μανόλη.
Θερμά συλλυπητήρια στα παιδιά σου, στην Κατερίνα και τον Αντώνη, που συνεχίζουν την δουλειά σου έχοντας σε πυξίδα. Τον Γιώργο και τη Νεκταρία.
και στα εγγόνια σου Θοδωρή και Νίκη. Στα αδέλφια σου.
Δεν φεύγεις. Έχεις αφήσει εξάλλου μισοτελειωμένες δουλειές. Μια επανέκδοση, ένα βιβλίο, το Ημερολόγιο του Σφακιανού, που με επιμονή έσπρωχνες στο τυπογραφείο γνωρίζοντας ότι κάποιοι θα ενοχληθούν, θα δυσαρεστηθούν, άλλοι όμως θα αγαλλειάσουν. Το μνημείο που ετοιμάζει όπως μου είπες, το ΚΚε, ξέρω ότι έγινες στενός κορσές, μνημειο του Σφακιανου στο Σπηλι εξω απο το δημαρχειο στο σημειο που υπαρχει και η προτομη Νικου Μισουλη αξιωματικού του ελληνικου στρατου τεκνο μιας ηρωικης πατριωτικης οικογένειας στο χωρο της Αριστερας. Την εκδήλωση στον Κοξαρέ.
Μανόλη, εκεί στην Βίγλα που βρεθήκαμε, “θα Κρατώ στην καρδιά μου, έγραφε ο Ζακ Ντάρκ το κελάηδα ενός πουλιού που σφυρίζει στο γαλανό, ολογάλανο ουρανό μου! “
Αν βρεις τον Σφακιανό κει πάνω, και βιγλίζετε από κοινού, πέστου όλα θα γίνουν. Μίλησα από προχθές με τις Ρουμπάνη, τον Κάβουρα, τον Ράπτη, τον Φιλιππάκη..
Θα κρατούμε την φωτιά αναμμένη όπως έκλεινες κάθε σου μήνημα. Μια φλόγα της πια κι εσύ.
Περνάς στη μνήμη. Γιατί όπως λεει ο Θοδωρής οι φίλοι μας ζούνε όσο τους θυμόμαστε.
Και από εκεί, στην Ιστορία. Καλό ταξίδι Μανόλη».
Όμως, για τον Μανόλη Παντινάκη έστειλε συλλυπητήριο μήνυμα και ο Τάσος Κάβουρας, από την Μεγαλόπολη Αρκαδίας, γιός του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης Γιώργη Κάβουρα που θυμάται: «Τον Μανώλη τον γνώρισα εδώ και ένα χρόνο μόνο τηλεφωνικά αλλά ένιωσα το ήθος του και το πάθος του για την αλήθεια. Ο Μανώλης ως Ιστορικός ερευνητής ψάχνοντας στη Πελοπόννησο στοιχεία για τον καπετάν Σφακιανό έμαθε για τον πατέρα μου που πριν 3 μήνες έχασα σε ηλικία 101 ετών ότι ήταν φίλοι και συναγωνιστές. Μιλήσαμε πολλές φορές. Προσέγγιζε τα Ιστορικά γεγονότα με επιμονή, με σεβασμό, με ευθύνη, με σεμνότητα. Ήξερε ότι η Ιστορία δεν είναι μόνο αρχεία και ημερομηνίες αλλά μνήμη ζωντανή, ανθρώπινη. Οι έρευνες του και η καταγραφή τους ήταν για τον Μανώλη πράξη ευθύνης. Δεν στεκόταν μόνο στη πληροφορία αλλά αναζητούσε την ουσία μέσα από τους ίδιους τους ανθρώπους που τα έζησαν .
Πριν 3 μήνες ο Μανώλης αποχαιρέτησε τον πατέρα μου με ένα δίστιχο μαντινάδες. Σήμερα αποχαιρετώ εγώ τον φίλο Μανώλη με ευγνωμοσύνη για τη γνωριμία μας. Μνήμη και ευθύνη η ευπρέπεια του και η λεβεντιά του».
Η αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου Μαίρη Λιονή για τον Μανώλη Παντινάκη
«Ο Μανώλης Παντινάκης υπηρέτησε με ήθος, συνέπεια και επαγγελματισμό την ενημέρωση, τόσο σε επίπεδο τοπικής κοινωνίας όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο, δίνοντας πάντοτε βήμα στα ζητήματα, που αφορούσαν τον πολίτη, την αυτοδιοίκηση, τον πολιτισμό και την καθημερινότητα του τόπου. Με καθαρό λόγο, τεκμηριωμένη άποψη και σεβασμό στην αλήθεια, συνέβαλε ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός υπεύθυνου δημόσιου διαλόγου και στην ενίσχυση της δημοκρατικής ενημέρωσης, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τον δημοσιογραφικό κόσμο του Ρεθύμνου, αλλά και της Ελλάδας ολόκληρης. Υπηρέτησε τη δημοσιογραφία με μοναδικό αίσθημα ευθύνης, αναδεικνύοντας ζητήματα της τοπικής κοινωνίας με αντικειμενικότητα και σεβασμό στον πολίτη. Με την πολυετή παρουσία του στα μέσα ενημέρωσης, άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα και κέρδισε την εκτίμηση συναδέλφων και πολιτών, καθώς άσκησε το δημοσιογραφικό λειτούργημα με αντικειμενικότητα και ευσυνειδησία.
Η απώλειά του δημιουργεί ένα δυσαναπλήρωτο κενό στον δημοσιογραφικό κόσμο, ενώ η μνήμη του θα παραμείνει ζωντανή μέσα από το έργο και την παρακαταθήκη, που αφήνει πίσω του.
Τα ειλικρινή και θερμά μας συλλυπητήρια στην οικογένεια και τους οικείους του εκλιπόντος, καθώς και στους συναδέλφους του».
