Με «παγωμένη» και πάλι την αγορά του Κρητικού ελαιολάδου, sos εκπέμπει πλέον, η ελαιοκαλλιέργεια στην Κρήτη . Οι εκπρόσωποι των αγροτών ζητούν «χέρι βοηθείας» από την Περιφέρεια και ουσιαστική στήριξη από την Πολιτεία.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Οι σταθεροποιητικές τάσεις με την ελαφρώς πτωτική πορεία σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες στην αγορά του κρητικού ελαιολάδου, προκαλούν έντονο προβληματισμό στους παραγωγούς, που στην Ανατολική κυρίως Κρήτη είναι βαριά «χτυπημένοι» από την λειψυδρία και βρίσκονται αντιμέτωποι με την χειρότερη χρονιά όλων των εποχών.
Στα τέλη του Γενάρη αναμένουμε μια πιο καθαρή εικόνα της παραγωγής. Ωστόσο τα πρώτα στοιχεία που φτάνουν στις ΔΑΟΚ (Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας Κρήτης) μιλούν ήδη για την χαμηλότερη παραγωγή που έχει καταγραφεί ποτέ στην ελαιοκαλλιέργεια της Κρήτης. Οι εκτιμήσεις αναφέρουν πως η παραγωγή του νησιού δεν αναμένεται να ξεπεράσει τους 40.000 τόνους, όταν πέρσι κλείδωσε στους 90.000 τόνους. Στο νομό του Ηρακλείου -με την επισφάλεια των τελικών στοιχείων- η παραγωγή δεν φαίνεται να ξεπερνά τους 25.000 τόνους.
Όσο για τα επίπεδα των τιμών στο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο είναι καθηλωμένες -από πριν τις γιορτές- μεταξύ 4,20€ και 5,00€ το κιλό, χωρίς ωστόσο να υπάρχουν σε εξέλιξη εμπορικές πράξεις παρά μόνο άγονοι διαγωνισμοί. Στα μέσα του προηγούμενου μήνα, καταγράφηκε η περίπτωση διαγωνισμού πώλησης στα επίπεδα των 5,00€ στον Α.Σ. Ζάκρου. Χθες πάντως ο Συνεταιρισμός της Εμπάρου πούλησε ένα βυτίο (περίπου 30 τόνων) έξτρα παρθένου ελαιολάδου προσφέροντας καθαρά στον παραγωγό 5€ / κιλό.
Δεν άνοιξαν ελαιοτριβεία
Πολλά ελαιοτριβεία ακόμη και συνεταιριστικά δεν άνοιξαν καθόλου για να παραλάβουν το λιγοστό εισόδημα των παραγωγών, ακόμη και από την ευρύτερη περιοχή της Μεσσαράς, που φέτος έχει συγκριτικά ελάχιστα καλύτερη παραγωγή. Αναλογιζόμενοι τα τρέχοντα λειτουργικά πάγια έξοδα πολλές μονάδες ελαιοποίησης που έχουν μεγάλη δυναμικότητα προτίμησαν να απέχουν φέτος για να περιορίσουν την «χασούρα». Είναι χαρακτηριστικό πως στο ελαιοτριβείο του Συνεταιρισμού Κάτω Ασιτών στην ευρύτερη περιοχή του Μαλεβιζίου από τους 550 τόνους που άλεσε πέρσι, φέτος μετά βίας καταγράφει 60 τόνους παραγωγής. Αλλά και ο εξίσου δυναμικός συνεταιρισμός της Εμπάρου μετά βίας έχει συγκεντρώσει φέτος περίπου 110 τόνους προϊόντος, ενώ η δυναμική του αγγίζει τους 600 τόνους.
Άσχημη εικόνα και στο Μαλεβίζι
Στο Μαλεβίζι η εικόνα είναι το ίδιο άσχημη. Μέσα Ιανουαρίου και τα ελαιοτριβεία που άνοιξαν την φετινή ελαιοκομική περίοδο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περιμένουν την περιβόητη μικρή διορθωτική αύξηση στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου, αν και η αγορά παραμένει υπό πίεση.
Είναι ενδεικτικό πως στο μεγάλο Συνεταιρισμό του Κρουσώνα δεν έχει γίνει ούτε μία εμπορική πράξη, με ελάχιστα ακόμη άκοπα λάδια. Σύμφωνα με τον Αντιπρόεδρο του Συνεταιρισμού Γιώργο Λουμπάκη δεν υπάρχει καν η τιμή των 5 €. Για κακή χρονιά, με υποβαθμισμένη ποιότητα ελαιοκάρπου, χωρίς τιμές και αγοραστικό ενδιαφέρον μιλούν και τα αγροτικά στελέχη από την Τύλισο. Το ελαιοτριβείο παραμένει ανοιχτό προσδοκώντας στο «ξεπάγωμα» της αγοράς. Στην δύση του 2025 πωλήθηκαν από το συνεταιρισμό μόλις 3 τόνοι της φετινής σοδειάς προς 4,70€/ κιλό.
Ζητούν στήριξη της Κρητικής ελαιοκαλλιέργειας
Η αγορά επηρεάζεται από τις μεγάλες εισαγωγές ελαιολάδου από την Τυνησία και την Τουρκία στην Ε.Ε., οι οποίες προσφέρονται σε ανταγωνιστικές τιμές, πιέζοντας τις τιμές του κρητικού προϊόντος προς τα κάτω. «Βρίσκουν τα Τυνισιακά λάδια στα 3,9-4,00€. Πάλι καλά που δεν έχουμε φέτος παραγωγή», δηλώνει με νόημα ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Εμπάρου Γιώργος Περογιαννάκης.
Ως αναγκαία θεωρεί τη προστασία των Ελλήνων ελαιοπαραγωγών από την αύξηση του αδασμολόγητου Τυνησιακού ελαιόλαδου στον ευρωπαϊκό χώρο, ο υπεύθυνος Αγροτικής Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ, βουλευτής Ρεθύμνου Μανόλης Χνάρης.
Ταυτόχρονα και ο ευρωβουλευτής της ΝΔ Μανόλης Κεφαλογιάννης με παρέμβαση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά ενημέρωση για την πρόθεση αύξησης της αδασμολόγητης εξαγωγικής ποσόστωσης ελαιολάδου προς την ΕΕ. Ο ευρωβουλευτής ζητά ειδική εκτίμηση των επιπτώσεων στην ευρωπαϊκή αγορά ελαιολάδου και στους παραγωγούς των κρατών μελών, καθώς και τη λήψη μέτρων για την ενίσχυση των ελέγχων, της διαφάνειας και της ισότιμης μεταχείρισης των εισαγωγών από τρίτες χώρες.
Οι τρέχουσες τιμές που θεωρούνται από πολλούς παραγωγούς ως «χαμηλότερες του κόστους», δημιουργούν οικονομική ασφυξία στον κλάδο που δεν υποστηρίζεται πλέον από την άμεση ενίσχυση. «Η ελαιοκομία και ο ελαιοπαραγωγός χάνει σιγά σιγά τα πάντα και δεν γίνεται τίποτα, λες και έχουμε αποδεχτεί την μοίρα μας», δηλώνει ο κ. Περογιαννάκης επισημαίνοντας την ανάγκη να στήριξης του κλάδου.
Η Περιφέρεια φαίνεται να περιμένει την λήξη της ελαιοκομικής περιόδου για να έχει τα πλήρη στοιχεία της φετινής παραγωγής. «Ο μεγάλος χαμένος στις άμεσες ενισχύσεις είναι η ελαιοκαλλιέργεια. Δεν μπορεί να εξισώνεται η επιδότηση που λαμβάνει μια ελιά με μια αροτραία καλλιέργεια. Γνωρίζουμε πόσο σημαντική είναι η προσφορά των δενδρωδών καλλιεργειών, και ιδίως της ελαιοκαλλιέργειας, ειδικά για περιβαλλοντικούς λόγους. Πρέπει να επιλυθεί αυτό. Να αυξηθεί η επιδότηση στην ελιά. Τα δομικά προβλήματα του πρωτογενή τομέα που έχουμε ξανά πει έχουν να κάνουν και με την λειψυδρία και με την κλιματική αλλαγή. Η έλλειψη νερού δημιουργεί μεγάλα προβλήματα και στην ελαιοκαλλιέργεια. Βλέπουμε κάθε χρόνο λόγω της ξηρανσιάς εμφανίζονται μεγάλα προβλήματα στα ξηρικά ελαιόδεντρα (αυτά που δεν ποτίζονται). Είναι αναγκαία η ολοκλήρωση έργων υποδομής που θα μπορέσουν να δώσουν νερό στις καλλιέργειες που είναι το πρώτο και το κύριο. Η Περιφέρεια προχωρεί και θα συνεχίσει να το κάνει και το επόμενο διάστημα σε εκπαιδεύσεις των παραγωγών και όλης της αλυσίδας ελαιολάδου», δήλωσε ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Στααύρος Τζεδάκης.
Αναφορικά με τον κανονισμό του ΕΛΓΑ υπογράμμισε πως πρέπει να προβλεφθεί η ουσιαστική αποζημίωση της καλλιέργειας και όχι μόνο κατά το στάδιο της καρπόδεσης. «Και η ανθοφορία αλλά και τα υπόλοιπα στάδια μέχρι να φτάσουμε στην συγκομιδή στάδια της παραγωγικής διαδικασίας είναι. Τα ελαιόδεντρα δεν μπορούν να πληρώνουν μόνο ασφάλιστρα και να μην αποζημιώνονται. Ως περιφέρεια έχουμε απαιτήσει πολλές φορές. Πιέσαμε να μπει η ελιά και στο ΜΈΤΡΟ 23 και η απάντηση που παίρνουμε λέει πως είναι πολλά τα ελαιοδεντρα και δεν φτάνουν τα χρήματα για αποζημιώσεις», υπογράμμισε ο αντιπεριφερειάρχης.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
