Από την Ιτουιουτάμπα (Ituiutaba) της Βραζιλίας μέχρι την Κρήτη, μετέφερε όχι μόνο τη ζωή και τα όνειρά της, αλλά και μια πρωτότυπη ιδέα που συνδυάζει τέχνη, εκπαίδευση και περιβαλλοντική καινοτομία.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Πτυχιούχος καλλιτεχνικής εκπαίδευσης και κοινωνιολογίας, εικαστικός καλλιτέχνης και μητέρα, η Μιρλέρτ (Mirlete Aparecida Baltazar) αποφάσισε το καλοκαίρι του 2023 να εγκατασταθεί μόνιμα στο νησί μας, έπειτα από χρόνια δεσμού μαζί του.
Η διαδρομή της μέχρι εδώ ήταν πολύ μεγάλη! Το 2019 μετακόμισε στο Ρόστοκ της Γερμανίας, όμως περνούσε όλες της τις καλοκαιρινές διακοπές στην Κρήτη. Το νησί όπως μας λέει της θυμίζει τη χώρα της τη Βραζιλία, τόσο στο τοπίο όσο και στη ζεστασιά των ανθρώπων. Πριν δύο χρόνια, αποφάσισε να διανύσει οδικώς την απόσταση από τη Γερμανία μέχρι την Κρήτη, μαζί με την κόρη της Alice, με λίγες βαλίτσες αλλά πολλά όνειρα, για να ξεκινήσει μια νέα ζωή. Κατοικεί από τότε μόνιμα στο Γάζι, μαθαίνει ελληνικά, δημιουργεί και ονειρεύεται με όχημα τα βιώσιμα υλικά για να χτίσει μια κοινωνική καινοτομία.
Δημιουργεί μαλλιά από κορμούς μπανανιάς τα λεγόμενα εξτένσιον μαλλιών που αποτελούν την πιο δημοφιλή τεχνική και λύση για τις γυναίκες που επιθυμούν μα προσθέσουν άμεσα μήκος, όγκο και πυκνότητα στα μαλλιά τους.
Η ιδέα γεννήθηκε όταν αναζητούσε υλικό για να φτιάξει μαλλιά για τη στολή της κόρης της. Ανακάλυψε ότι στη Βραζιλία υπάρχει κατοχυρωμένη τεχνική αξιοποίησης ινών μπανανιάς, όμως, μη μπορώντας να προμηθευτεί το υλικό εγκαίρως, αποφάσισε να πειραματιστεί μόνη της. Ως δασκάλα και η ίδια με τη ματιά του καλλιτέχνη, η Μιρλέτ είχε πάντα την τάση να αξιοποιεί εναλλακτικά, βιώσιμα υλικά για τους μαθητές της.
Από τα Μάλια της Κρήτης η πρώτη ύλη
Στα Μάλια της Κρήτης βρήκε πρόθυμους παραγωγούς μπανάνας. Οι κορμοί της μπανανιάς, που συνήθως απορρίπτονται ως άχρηστοι, μετατράπηκαν σε πρώτη ύλη για ένα φυσικό, βιοδιασπώμενο προϊόν με εντυπωσιακές δυνατότητες. Η Μιρλέτ τα τελευταία χρόνια δημιουργεί ίνες που μοιάζουν εντυπωσιακά με φυσικά μαλλιά.
«Βρήκα μια Βραζιλιάνα, τη Marilza, που έχει κατοχυρώσει αυτή την τεχνική στη Βραζιλία. Επικοινώνησα μαζί της, αλλά δεν θα προλάβαινε να στείλει το υλικό εγκαίρως, οπότε αποφάσισα να το φτιάξω μόνη μου. Θυμήθηκα ότι στα Μάλια υπάρχουν πολλοί παραγωγοί μπανάνας. Επικοινώνησα με έναν από αυτούς, ο οποίος δέχτηκε αμέσως να μου προμηθεύσει τους κορμούς. Το εγχείρημα πέτυχε, έφτιαξα τα μαλλιά και το αποτέλεσμα μου άρεσε πολύ», αναφέρει με υπερηφάνεια στη Φωνή του Μαλεβιζίου.
Τα μαλλιά από μπανανιά μοιάζουν περισσότερο με φυσικά παρά με συνθετικά μαλλιά. Μπορούν να βαφτούν ή να αποχρωματιστούν, να υποστούν επεξεργασία με συσκευές περιποίησης μαλλιών (πιστολάκι ή ισιωτική μηχανή), να γίνουν μπούκλες ή πλεξούδες. Όπως μας εξηγεί η Μιρλέρτ η διάρκεια ζωής τους φτάνει περίπου τα δύο χρόνια, αποσυντίθενται μέσα σε λίγες ημέρες εάν απορριφθούν στο περιβάλλον, αναδεικνύοντας τον οικολογικός τους χαρακτήρα.
Πρόκειται για ένα προϊόν χαμηλού κόστους, που μπορεί να παραχθεί ακόμη και σε οικιακό επίπεδο, ενισχύοντας την αυτάρκεια και τη βιώσιμη κατανάλωση.
Ως εικαστικός επεξεργάζεται επίσης τους κορμούς του τροπικού φυτού για να δημιουργήσει πλείστες άλλες διακοσμητικές κατασκευές, όπως διάφορες συσκευασίες και ιδιαίτερα στολίδια.
Η Μιρλέτ που έμαθε στην Κρήτη για την Μέλινα Μερλκούρη και από τότε τη θαυμάζει όπως μας λέει, είναι μια γυναίκα που αψηφά τις δυσκολίες, και κουβαλώντας τα όνειρά της διανύει χιλιόμετρα, ξεδιπλώνει τη δημιουργικότητα της και καταθέτει τη πίστη στη δύναμη της μεταμόρφωσης. Έτσι όπως μεταμορφώνει τον κορμό της μπανανιάς σε ίνες, έτσι μεταμόρφωσε και τη δική της πορεία, από τη Βραζιλία, στη Γερμανία και τελικά στην Κρήτη!
Όραμα για έναν συνεταιρισμό γυναικείας ενδυνάμωσης στην Κρήτη
Σήμερα, η Μιρλέτ επιδιώκει να κάνει το επόμενο βήμα. Όνειρό της είναι η δημιουργία ενός συνεταιρισμού στην Κρήτη για την αξιοποίηση των υπολειμμάτων της μπανανιάς. Στόχος της είναι να εκπαιδεύσει ανθρώπους στην τεχνική που και η ίδια ανέπτυξε μέσα από πειραματισμό στο προσωπικό της εργαστήριο και να δημιουργήσει ένα δίκτυο παραγωγής που θα ενισχύει την τοπική οικονομία, θα μειώνει τα αγροτικά απόβλητα και θα προωθεί τη βιωσιμότητα. «Καθώς η πρώτη ύλη απορρίπτεται συνεχώς, μου ήρθε η ιδέα να δημιουργήσω έναν συνεταιρισμό για την παραγωγή μαλλιών και να διδάξω στους ανθρώπους την τεχνική που ανέπτυξα πειραματιζόμενη στο εργαστήριό μου», αναφέρει.
Σε μια εποχή που η κυκλική οικονομία αποτελεί ζητούμενο, η Κρήτη μέσα από το όραμα της Μιρλέτ, ίσως φιλοξενήσει σύντομα έναν πρωτοποριακό συνεταιρισμό που αποδεικνύει πως ακόμη και αυτό που θεωρείται απόβλητο μπορεί να μετατραπεί σε πηγή ομορφιάς, εισοδήματος και ελπίδας. Έξαλλου και η ίδια έχει εργαστεί εποχικά ως καμαριέρα και παράλληλα στον σχεδιασμό φρυδιών (microblading), γνωρίζει από πρώτο χέρι τις δυσκολίες της εποχικής εργασίας. Θέλει όπως μας λέει, να δημιουργήσει μια σταθερή, δημιουργική εναλλακτική και για άλλες γυναίκες.
Απόβλητο που εκτός από τέχνη γίνεται τροφή & φάρμακο
Για τη Μιρλέτ, η καινοτομία δεν περιορίζεται στις ίνες.
Η πρωτοβουλία της δεν σταματά στα εναλλακτικά προϊόντα ομορφιάς. Η ψίχα του κορμού της μπανανιάς μπορεί να αξιοποιηθεί ως τρόφιμο, μέσα από διαδικασία ζύμωσης παρόμοια με εκείνη των ελιών ή των τουρσιών, και να σερβιριστεί ως ορεκτικό. «Είναι πολύ καλή τροφή κυρίως για εμάς τις γυναίκες», συμπληρώνει. Επιπλέων μας λέει, πως η «καρδιά» της μπανανιάς (άνθος/μανγκαρά) χρησιμοποιείται στη λαϊκή ιατρική ως φυσικό αποχρεμπτικό σιρόπι για βήχα, βρογχίτιδα και άσθμα, ενισχύοντας το αναπνευστικό σύστημα. «Είναι σπατάλη πρώτης ύλης να πετάμε ένα υλικό που έχει τόσες δυνατότητες», τονίζει.
Φέρνει στην Κρήτη τον Ιούλιο Βραζιλιάνικο καλοκαιρινό καρναβάλι
Έχοντας ζήσει στο νησί Ilha de Guarujá, στο Σάο Πάολο της Βραζιλίας γνωστό ως «το μαργαριτάρι του Ατλαντικού» η Μιρλέτ κουβαλά τη μουσική και τη καρναβαλική κουλτούρα, έντονα τα πολιτιστικά στοιχεία της πατρίδας της.
Το καλοκαίρι που έρχεται φέρνει στην Κρήτη το πνεύμα του βραζιλιάνικου καρναβαλιού, διοργανώνοντας το «MiCreta», ένα καλοκαιρινό καρναβάλι «Micareta», όπως ονομάζεται στο Σάο Παολο στις 4 και 5 Ιουλίου στο Ηράκλειο, στο πάρκινγκ του Talos Plaza.
Πρόκειται για μια γιορτή που φιλοδοξεί να ενώσει πολιτισμούς, τη Βραζιλία και την Κρήτη, να δώσει χαρά μέσα από μουσική, χορό και χρώμα και να αναδείξει τη δημιουργική δύναμη της κοινότητας.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
