Σε έναν εφιάλτη εξελίσσεται η φετινή χρονιά για πολλούς ελαιοπαραγωγούς του Μαλεβιζίου. Τα αγροτικά χωριά, που παραδοσιακά ζουν από την ελαιοκομία, βρίσκονται αντιμέτωπα με μια πρωτοφανή οικονομική ασφυξία.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ
Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Οι αποθήκες παραμένουν γεμάτες με αδιάθετες ποσότητες, ενώ όσοι τόλμησαν να εμπιστευτούν την παραγωγή τους σε κάποιους εμπόρους, βρίσκονται σήμερα να κρατούν στα χέρια τους ανεκπλήρωτες υποσχέσεις και απλήρωτα τιμολόγια.
Η τιμή του ελαιολάδου σήμερα κινείται στα 4,50€, χωρίς να υπάρχει έντονο αγοραστικό ενδιαφέρον, ενώ υπάρχουν έμποροι που προσφέρουν έως και 4,70€, αλλά δεν πληρώνουν αμέσως τους παραγωγούς.
Η κατάσταση με τους εμπόρους που παραλαμβάνουν το προϊόν αλλά «ξεχνούν» να πληρώσουν έχει λάβει ανησυχητικές διαστάσεις σε πολλά χωριά του Μαλεβιζίου. Παραγωγοί κατήγγειλαν στη ΦΜ ότι παρέδωσαν το λάδι τους με συμφωνημένη τιμή (π.χ. 4,50€ συν ΦΠΑ), με την υπόσχεση εξόφλησης σε δόσεις (Οκτώβριο, Νοέμβριο, Δεκέμβριο). Παρά την ύπαρξη τιμολογίων, οι πληρωμές μετατίθενται από μήνα σε μήνα. «Φτάσαμε Πάσχα και τώρα μας λένε για τον Μάιο. Από παρέλαση σε παρέλαση μας πάνε και να δούμε», αναφέρει χαρακτηριστικά παραγωγός που παραμένει απλήρωτος.
Ενώ κάποιοι έμποροι επικαλούνται οικονομική αδυναμία, οι παραγωγοί αισθάνονται έρμαια, καθώς η νομική οδός θεωρείται δαπανηρή και αργή, και τελικά δεν λύνει το πρόβλημα ρευστότητας στα αγροτικά νοικοκυριά.
Την ίδια στιγμή, ένα μεγάλο μέρος της παραγωγής παραμένει αδιάθετο, στις αποθήκες τους με πολλούς παραγωγούς για παράδειγμα στην Τύλισο να υποστηρίζουν πως δεν υπάρχουν αγοραστές. «Οι έμποροι δεν παίρνουν καθόλου λάδι φέτος», δηλώνει ο κ. Γεώργιος Παπαδάκης, επισημαίνοντας ότι ο κόσμος έχει το λάδι κλεισμένο στις αποθήκες των σπιτιών του. Οι παλαιότεροι αναπολούν τις εποχές που πωλούσαν με ευκολία σταδιακά το λάδι τους, για να ζήσουν την οικογένεια τους. Ο Στυλιανός Μαματζάκης, από την Τύλισο δηλώνει ότι «η υπομονή έχει εξαντληθεί». Με τις επιδοτήσεις να είναι αισθητά μειωμένες και τα χρέη να τρέχουν, η ελαιοκομία και στο Μαλεβίζι εκπέμπει σήμα κινδύνου.
«Παγωμένη» η αγορά
Ίδια περίπου εικόνα και στον Κρουσώνα όπου η παραγωγή περιορίστηκε φέτος περίπου στους 110 τόνους με βάση την συγκέντρωση του Ελαιοκομικού Συνεταιρισμού του χωριού. Ο αντιπρόεδρος της οργάνωσης Γιώργος Λουμπάκης υπογραμμίζει πως και στον Κρουσώνα πολλοί παραγωγοί κρατούν στις αποθήκες τους απούλητες ποσότητες ελαιολάδου προσδοκώντας υψηλότερες τιμές, με την αγορά όμως να παραμένει ακόμη «παγωμένη».
Η μέση τιμή πώλησης που διασφάλισε ο συνεταιρισμός του Κρουσώνα διαμορφώθηκε στα 4,70€ / κιλό και οι αδιάθετες ποσότητες στις δεξαμενές του, δεν ξεπερνούν σήμερα τους 15 τόνους. Ο ίδιος υπογραμμίζει πάντως πως μεμονωμένες ποσότητες από τους παραγωγούς προς στους εμπόρους είναι δύσκολο να πωληθούν.
Η παγίδα των 9 ευρώ
Πολλοί αγρότες αισθάνονται «καμένοι» από τις περσινές προτροπές αγροτοσυνδικαλιστών να κρατήσουν το λάδι τους περιμένοντας τιμές 12-15€, με αποτέλεσμα φέτος να αναγκάζονται να το δώσουν -αν βρουν αγοραστή- στη μισή τιμή. Η πικρία των παραγωγών ξεχειλίζει, καθώς πλέον διαπιστώνουν ότι προϊόντα καθημερινής χρήσης, όπως η ντομάτα, καταλήγουν να πωλούνται ακριβότερα από το ελαιόλαδο.
Αναφέρονται στη δραματική μείωσης των επιδοτήσεων (π.χ. από 6.000€ σε 1.800€) και στους καταλογισμούς αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, λόγω λαθών του συστήματος. Πλείστα είναι και τα παράπονα για απόδοση δικαιωμάτων σε “ψεύτικα βοσκοτόπια” εις βάρος των πραγματικών παραγωγών, όπως λένε.
Η φετινή ακαρπία ήρθε να αποτελειώσει το εισόδημα και των Μαλεβιζιωτών. Σε μια χρονιά που η παραγωγή στην ευρύτερη περιοχή έκανε «βουτιά» η ανάγκη για υψηλή τιμή ήταν επιτακτική για την επιβίωση τους.
Σε «συμπληγάδες» το ελληνικό Ελαιόλαδο λέει ο Μ.Αλμπαντάκης
Κρίση ρευστότητας και αθέμιτο ανταγωνισμό από την Τυνησία, επικαλείται ο Μαλεβιζιώτης έμπορος ελαιολάδου Μιχάλης Αλμπαντάκης, ο οποίος περιγράφει στη ΦΜ τη δραματική κατάσταση στην αγορά. Όπως λέει, πολλοί έμποροι στην Κρήτη και ο ίδιος, αντιμετωπίζουν ένα «εκρηκτικό» μείγμα αποθεμάτων -που δεν ρευστοποιούνται-, πτώση τιμών και αθέμιτου ανταγωνισμού από τρίτες χώρες. Ο γνωστός επιχειρηματίας και εξαγωγέας σε μια αποκαλυπτική συνομιλία, περιγράφει το αδιέξοδο που απειλεί τη βιωσιμότητα του κλάδου.
Ο ίδιος από την πρώτη γραμμή της αγοράς μεταφέρει μια αποκαρδιωτική εικόνα. Παρά τις σημαντικές αγορές που πραγματοποιήθηκαν τους προηγούμενους μήνες, η απορρόφηση του προϊόντος είναι σχεδόν μηδενική. Χαρακτηριστικά, αναφέρεται στην ποσότητα των 1.000 τόνων που αγόρασε από τον Νοέμβριο, από την οποία έχουν πουληθεί μόλις οι 100.
Αυτό το τεράστιο απόθεμα παραμένει στις δεξαμενές, δεσμεύοντας κεφάλαια ύψους εκατομμυρίων ευρώ και δημιουργώντας σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας. Όπως λέει, αγόρασε σε υψηλές τιμές -περίπου στα 5 ευρώ- και τώρα βρίσκεται αντιμέτωπος με μια αγορά που απειλείται με κατάρρευση, με τις τιμές να διολισθαίνουν προς τα 4 ευρώ.
Η «Τυνησιακή απειλή» μέσω Ισπανίας
Η ρίζα του προβλήματος φαίνεται να βρίσκεται στον διεθνή ανταγωνισμό. Η Ισπανία, εκμεταλλευόμενη το καθεστώς της χώρας διέλευσης, έχει εισαγάγει τεράστιες ποσότητες έως και 180.000 τόνους ελαιολάδου από την Τυνησία σε τιμές που αγγίζουν τα 3,5 ευρώ. Οι ποσότητες αυτές, που συχνά είναι βιολογικής καλλιέργειας, «βαφτίζονται» ευρωπαϊκές ή διοχετεύονται σε αγορές-κλειδιά (ΗΠΑ, Κίνα, Καναδά) χωρίς περιορισμούς, εκτοπίζοντας το ακριβότερο ελληνικό λάδι. «Δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε τον Ισπανό που αγοράζει με 3,5 ευρώ, όταν εμείς έχουμε αγοράσει με 5», επισημαίνεται χαρακτηριστικά.
Το Στοίχημα της Τυποποίησης
Στην «νεκρή» αγορά και στις δυσκολίες των εξαγωγών προστέθηκαν οι πολεμικές συρράξεις στη Μέση Ανατολή. Ο γνωστός Μαλεβιζιώτης εξαγωγέας υπογραμμίζει πως για να εξυπηρετηθούν αγορές όπως το Ντουμπάι φτάνουν μέχρι και την ανάγκη για πανάκριβες αερομεταφορές. Προσθέτει πως η λύση της τυποποίησης αποτελεί μονόδρομο. «Η μόνη διέξοδος για να αντέξει η ελληνική παραγωγή τον ανταγωνισμό είναι η τυποποίηση και η ανάδειξη της υπεραξίας του προϊόντος», σημειώνει.
Ο Μιχάλης Αλμπαντάκης ζητά από τους παραγωγούς να δείξουν υπομονή στις πληρωμές, ώστε να μην αναγκαστούν οι επιχειρήσεις να πουλήσουν σε τιμές ζημίας, κάτι που θα συμπαρασύρει όλη την αλυσίδα παραγωγής. Την ίδια ώρα, σύμφωνα με τον ίδιο, η ανησυχία εντείνεται για την επόμενη περίοδο, καθώς αναμένεται μεγάλη παραγωγή που μπορεί να πιέσει περαιτέρω τις τιμές. «Την νέα χρονιά θα είμαστε παρόν ακόμη πιο δυνατοί με υψηλές τιμές και άμεση πληρωμή, ως αντιστάθμισμα του προβλήματος που δημιουργήσαμε φέτος», δήλωσε ο κ. Αλμπαντάκης.
Το ελληνικό ελαιόλαδο είναι σίγουρα εκτεθειμένο σε μια παγκόσμια κρίση και πρωτίστως στην έλλειψη στήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία φαίνεται να ευνοεί τα συμφέροντα των μεγάλων παικτών.
«Ποντάρουν» στον Τουρισμό
Παρά τη γενική πτώση, η περιοχή της Εμπάρου αποτέλεσε εξαίρεση πριν από ένα μήνα, επιτυγχάνοντας τιμή 5€ καθαρά στον παραγωγό. Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Εμπάρου, Γιώργος Περογιαννάκης, δίνει μια αχτίδα αισιοδοξίας, εκτιμώντας ότι το άνοιγμα των ξενοδοχείων μετά τις 10 Μαΐου θα «ζεστάνει» την αγορά και θα απορροφήσει μέρος των αδιάθετων ποσοτήτων.
Η θετική αυτή πρόβλεψη βασίζεται στο άνοιγμα των μεγάλων ξενοδοχειακών μονάδων της Κρήτης, οι οποίες απαιτούν μεγάλες ποσότητες λαδιού για τη λειτουργία τους. Η πορεία της τιμής του κρητικού ελαιολάδου για όσες ποσότητες παραμένουν απούλητες συνδέεται άμεσα με την τουριστική σεζόν, καθώς η έναρξη λειτουργίας των ξενοδοχειακών μονάδων και των χώρων εστίασης αυξάνει συνήθως την εγχώρια ζήτηση.
Η αγορά ποντάρει στον τουρισμό για να ανακάμψει η ζήτηση και να σταθεροποιηθούν ή να ενισχυθούν οι τιμές, ωστόσο η έλλειψη ρευστότητας και οι απλήρωτες οφειλές από εμπόρους παραμένουν το μεγαλύτερο «αγκάθι» για τους κρητικούς παραγωγούς.
Οι ελπίδες πάντως στρέφοντες στην νέα παραγωγή που με βάση την ανθοφορία προδιαγράφεται να είναι εξαιρετική, όπως λέει στη ΦΜ ο αντιπρόεδρος του Συνεταιρισμού του Κρουσώνα Γιώργος Λουμπάκης. Ο ίδιος βέβαια σπεύδει να υπογραμμίσει και τη λαϊκή σοφή ρήση που λέει «Το Μάη όσες δέσει και τον Αύγουστο όσες στέσει», υπενθυμίζοντας πως η ανθοφορία δεν αποτελεί το συμβόλαιο για την εξέλιξη της παραγωγής!
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
