Του Γιώργου Σαρρή*
Είμαι σίγουρος πως oι περισσότεροι γνωρίζουν ότι, στις αγροτικές επιδοτήσεις υπάρχουν ψέματα και αδικίες και είναι παράδοξο κάθε φορά με αφορμή κάποιες μεμονωμένες ατασθαλίες να απορούν όλοι και να βγάζουν την ουρά τους απέξω , να κατακεραυνώνουν ο ένας τον άλλο, σαν να μην ήξεραν τίποτα. Αυτό άφορα και την ΕΕ.
Η τοποθέτηση μου αυτή, δεν έχει καμιά σχέση με όσα συμβαίνουν σήμερα, ελπίζω μόνο εξ αίτιας αυτών (που συμβαίνουν σήμερα ), όχι μόνο να μπει κάποια τάξη, αλλά να ενημερωθούν και όσοι απορούν για τις τόσες επαναλαμβανόμενες ατασθαλίες και αδικίες .
Ας θυμηθούμε λοιπόν κάποια πράγματα σχετικά .
Όταν το 1980 μπήκαμε στην τότε ΕΟΚ , η μεν ΝΔ μοίραζε επιταγές για την εξισωτική αποζημίωση, ενώ το ΠΑΣΟΚ κατακεραύνωνε με το γνωστό ΕΟΚ και ΝΑΤΟ κλπ ,[που δεν απέσυρε ποτέ ]. Τότε λοιπόν τέθηκαν οι βάσεις για να θεωρηθεί η ΕΟΚ -η αγελάδα που έπρεπε με κάθε τρόπο να αρμέξουμε- οι μεν για να δείξουν πόσο καλή είναι η ΕΟΚ, οι δε από αντίδραση.
Έτσι λοιπόν ξεκινήσαμε όταν δινόταν οι επιδοτήσεις : Κατά στρέμμα κάθε χρόνο αυξάναμε τα στρέμματα , κατά κιλό αυξάναμε τα κιλά, κατά δένδρο αυξάναμε τα δένδρα, κατά ζώο αυξάναμε τα ζώα με βάση τα τιμολόγια σφαγίων, σωρό τα ψεύτικα τιμολόγια , να δηλώνουμε βοσκοτόπια όπου βρίσκαμε αδήλωτο χωράφι και μάλιστα να το δηλώνουμε ιδιόκτητο και στο Ε9, για να αποφύγουμε τα ενοικιαστήρια κλπ.
Κάθε χρόνο δεχόμαστε έλεγχους από την ΕΕ, τα πρόστιμα έπεφταν βροχή και ήταν πολύ τσουχτερά. Βεβαία πάντα είχαν δίκιο για τους έλεγχους μας και πάντα μας ζητούσαν να φτιάξουμε μητρώο εκτάσεων και ζώων, που ήταν μόνιμη σχεδόν παρατήρηση τους σε κάθε έλεγχο.
Η ανυπαρξία αυτού του μητρώου ήταν η αιτία που οι ελεγκτές μας, πάρα τις φιλότιμες προσπάθειές τους, δεν μπορούσαν να κάνουν σωστούς έλεγχους και συνεχώς φορτωνόταν την ευθύνη και την ρετσινιά.
«Όλες οι κυβερνήσεις τα γνώριζαν τα ανέχτηκαν ή τα υποβοήθησαν»
Όλα αυτά βεβαίως ήταν γνωστά και στην ΕΕ και στο Υπουργείο από την αρχή.
Κάπου στα τέλη του 1990 η ΕΕ απηυδισμένη προφανώς από όλα αυτά έθεσε επιτακτικά το θέμα της δημιουργίας μητρώων αμπελιού, ελιάς και λοιπών εκτάσεων, σκουλαρίκια στα αιγοπρόβατα κλπ . Η κυβέρνηση υπό την απειλή απώλειας των επιδοτήσεων, ανέθεσε την κατάρτιση τους σε ιδιώτες και πράγματι παραδόθηκαν τα μητρώα του αμπελιού το 2001, της ελιάς το 2002 και των λοιπών εκτάσεων το 2003 περίπου.
Όταν παραδόθηκαν τα μητρώα, ενοποιήθηκαν όλες οι επιδοτήσεις και διαπιστώθηκε μετά τους υποχρεωτικούς διασταυρωτικούς έλεγχους του 2003 και 2004, που τα αγροτεμάχια απέκτησαν ταυτότητα, ότι πολλά αγροτεμάχια έπαιρναν ταυτόχρονα επιδοτήσεις δυο και τρεις φορές, σαν αμπέλι, σαν ελιές και σαν σιτηρά, κάποιες φορές και από δυο -τρία ή περισσότερα διαφορετικά πρόσωπα και για πολλά χρόνια ,ενώ ο κανονισμός προέβλεπε το κάθε τεμάχιο να επιδοτείται μόνο μια φορά και μόνο από ένα άτομο. Εκείνη την χρονιά ήταν να απορριφθούν στο Ηράκλειο πολλές αιτήσεις επειδή τα κομπιούτερ δεν έκαναν χάρες και η ποινή ήταν απόρριψη και αποκλεισμός από τις επιδοτήσεις για τρία χρόνια {δεν είναι σίγουρο ούτε αν απορρίφθηκαν τελικά ούτε και αν μπήκαν οι ποινές}. Αυτά τα διπλοδηλώματα δεν ήταν δυνατόν να ανακαλυφθούν χωρίς τους χάρτες και την ενοποίηση των επιδοτήσεων επειδή κάθε επιδότηση, πριν δινόταν και από άλλο τμήμα και δεν μπορούσε να ανακαλυφθούν με διασταυρώσεις.
«Χωρίς μητρώα, χωρίς χάρτες και διασταυρωτικούς έλεγχους τα ψέματα ήταν πολλά και μεγάλα»
Ενώ στις Υπηρεσίες χαιρόμαστε που επιτέλους θα έμπαινε μια τάξη, μετά από λίγα χρόνια εφαρμογής των χαρτών και των αεροφωτογραφιών σε συνδυασμό με τις αυστηρές ποινές, ήρθε ξαφνικά η φαεινή ιδέα στην ΕΕ και στο Υπουργείο (δεν γνωρίζω ποιανού ιδέα ήταν άλλα συμφώνησαν και οι δυο) να αγνοήσουμε τα μητρώα, τους χάρτες και τους έλεγχους και να επιδοτούνται όλοι με μια επιδότηση σαν επίδομα, που δεν θα λαμβάνει υπόψη ούτε μητρώα, ούτε εκτάσεις, ούτε δένδρα ούτε παραγωγή, ούτε ζώα και το επίδομα αυτό (ατομικά δικαιώματα) θα ήταν ο μέσος όρος των επιδοτήσεων της τριετίας 1999-2000-2001 που έλαβε ο παραγωγός και φυσικά με ότι είχε δηλώσει τότε.
Η ιδέα αυτή, έξω από κάθε λογική, αποτελεί μία από τις βάσεις του κακού, επειδή την τριετία εκείνη χωρίς μητρώα, χωρίς χάρτες και διασταυρωτικούς έλεγχους τα ψέματα ήταν πολλά και μεγάλα όπως έδειξαν οι διασταυρωτικοί έλεγχοι, όταν έγιναν.
Δεν γνωρίζω την αίτια αυτής της εσπευσμένης εφαρμογής . Αντί να περιμένουμε ένα δυο χρόνια ακόμα εφαρμογής των χαρτών, που επιτέλους υπήρχαν, και να τους πάρουμε σαν βάση για τον καθορισμό αυτού του επιδόματος , προχώρησαν σ’ αυτή την ανεξήγητη ενέργεια.
«Με συνευθύνη της ΕΕ, κατοχυρώθηκε το ψέμα σαν δικαίωμα»
Είναι λες και κάποιοι δεν ήθελαν να μπει τάξη.
Η παραπάνω απόφαση κατοχύρωσε το ψέμα το έκανε δικαίωμα και το αντάμοιψε κιόλας, δημιούργησε έτσι παραγωγούς που χωρίς στρέμματα, χωρίς δένδρα και ζώα να κατοχυρώνουν πολλές χιλιάδες ευρώ επιδοτήσεις, να γίνονται αντικείμενο αρνητικών σχολίων από τους άλλους και ταυτόχρονα να προσπαθούν όλοι να τους μιμηθούν.
Ο παραπάνω κανονισμός με μικρές τροποποιήσεις ισχύει ακόμα και σήμερα ,οι όποιες τροποποιήσεις που έγιναν ήταν ανεφάρμοστες (ακαταλαβίστικες για τον παραγωγό) επουσιώδεις και συμπτωματικά εις βάρος των μικρών παραγωγών, ενώ το ψέμα μεγαλώνει και διευρύνεται με νέες παραχωρήσει (βοσκοτόπια, ζώα κλπ), προκειμένου να καλύψουν το ψέμα όσοι το κατοχύρωσαν με ανέλπιστο τρόπο. Σχεδόν υποχρεώθηκαν.
Σε αυτή την 45ετια όλα αυτά , όλες οι κυβερνήσεις τα γνώριζαν τα ανέχτηκαν ή τα υποβοήθησαν, το ίδιο ισχύει και για την ΕΕ, με συνευθύνη της οποίας κατοχυρώθηκε το ψέμα σαν δικαίωμα . Το πιο παράδοξο όμως είναι ότι η ΕΕ απαίτησε χάρτες και αφού τους αποκτήσαμε τους αγνόησε και κατοχύρωσε τα δικαιώματα χωρίς να περιμένει να εφαρμοστούν. Ήταν φαίνεται ευκολότερο και συμφερότερο για αυτήν να έρχεται κάθε χρόνο γνωρίζοντας τις αδυναμίες μας, να μας ελέγχει, να μας βάζει πρόστιμα – προς μεγάλη της ευχαρίστηση μας έχει βάλει αρκετά- και μας έχει συκοφαντήσει περισσότερο, χωρίς να σημαίνει πως εμείς είμαστε αγγελούδια.
Η κυβέρνηση και ο ΟΠΕΚΕΠΕ παρέλαβαν λοιπόν μια καυτή πατάτα, δηλ ένα μεγάλο ψέμα που προήλθε από τα επαναλαμβανόμενα επί χρόνια ψέματα και έπρεπε να το δικαιολογήσουν. Πως να το δικαιολογήσουν όμως όταν οι ενισχύσεις με βάση τα κιλά [λάδι σταφίδα μπαμπάκι, καλαμπόκι,κλπ] που ήταν και οι περισσότερες δεν έπαιζαν πλέον κανένα ρόλο; Έπρεπε λοιπόν να καλυφθεί το ψέμα με ότι μπορούσε ακόμα να μεταβληθεί δηλ εκτάσεις και ζώα. Έτσι φτάσαμε στα σημερινά χάλια, ή θα συνεχίζαμε τα ψέματα μέχρι να μας ανακαλύψουν ή να πάμε στην ΕΕ να παραδεχτούμε ότι τόσα χρόνια τους κοροϊδεύαμε, άλλα τώρα με τους χάρτες δεν μπορούμε. Αποτέλεσμα θα ήταν το κόψιμο των επιδοτήσεων τουλάχιστον και το ερώτημα είναι ποια κυβέρνηση θα το έκανε αυτό; Ποια θα ήταν η τύχη της; Και ποιος από τους σημερινούς κήνσορες ηθικής δεν θα την κατηγορούσε για διάφορα;
* Γιώργος Σαρρής είναι συνταξιούχος γεωπόνος της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης υπεύθυνος επιδοτήσεων
