Πονοκέφαλο αποτελούν φέτος για τους μελισσοκόμους οι επιδρομές των μελισσοφάγων ή μελισσοφάδων στα μελίσσια τους, σε πολλές περιοχές της Κρήτης.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ : Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Όπως υποστηρίζουν οι εκπρόσωποι των μελισσοκόμων, η κλιματική αλλαγή και οι υψηλές θερμοκρασίες που συνεχίζουν να επικρατούν, παρατείνουν την παραμονή των αποδημητικών πουλιών, όπως είναι τα παραπάνω πτηνά.
Οι μελισσοφάγοι ή μέροπες (Merops apiaster είναι η επιστημονική τους ονομασία) επιτίθενται μαζικά σε κυψέλες με μελίσσια μειώνοντας σημαντικά τον πληθυσμό των εργατριών. Τα πουλιά της Ελλάδας όπως λέγονται αλλιώς, μεταναστεύουν κατά κύριο λόγο σχετικά αργά την άνοιξη . θεωρείται καλοκαιρινός επισκέπτης (μέσα Απριλίου – Αύγουστο) στη Νότια Ευρώπη.
Η κλιματική αλλαγή φαίνεται να τροποποιεί το «μεταναστευτικό» πρόγραμμα των μοναδικών αυτών πτηνών. Το πέρασμά τους στην Ελλάδα παλαιότερα κορυφώνονταν τον Απρίλιο και προς τα μέσα Μαΐου. Πλέον έρχονται νωρίτερα και όπως λένε οι μελισσοκόμοι, παρατείνουν -λόγω των υψηλών θερμοκρασιών- και την παραμονή τους ιδιαίτερα στην Κρήτη, την οποία εγκαταλείπει… δυστυχώς ο χειμώνας.
Έτσι σε μεγάλα σμήνη με το κυρτό ράμφος τους πιάνουν στον αέρα μέλισσες και άλλα έντομα , ενώ η δράση τους πάνω από τις κυψέλες των μελισσοκόμων μοιάζει με «φονική επιδρομή».
Ο πρόεδρος του Μελισσοκομικού Συλλόγου Ηρακλείου Ευθύμης Κουδουμαλιωτάκης λέει στη Φωνή του Μαλεβιζίου πως «οι μελισσοφάγοι επιτίθενται στις εργάτριες κατά την έξοδο τους από τις κυψέλες και γίνονται η τροφή τους». Έτσι μετά από κάθε επιδρομή στον πληθυσμό ενός μελισσιού μένουν μόνο η βασίλισσα και οι παραμάνες, που βρίσκονται εντός της κυψέλης, με αποτέλεσμα, όπως λέει ο κ. Κουδουμαλιωτάκης να αποδεκατίζεται η μελισσοκομική μονάδα. Μέσα σε 20 ημέρες μια κυψέλη με 10 πλαίσια μπορεί να μείνει μόνο με τα έξι και να καταστεί μη λειτουργική, αναγκάζοντας τους μελισσοκόμους να ξεκινούν από την αρχή, για την ανάπτυξη του ζωικού κεφαλαίου.
«Οι μελισσοκόμοι παλεύουν από την αρχή του χρόνου και κυρίως την άνοιξη να αναπτύξουμε τα μελίσσια, την περίοδο που ξυπνά η φύση και η γύρη αυξάνει. Μέτα τον τρύγο του θυμαριού ξεκινά η πτώση του σμήνους. Η κλιματική αλλαγή που επηρεάζει γενικότερα το οικοσύστημα έχει μειώσει την ανθοφορία και κατ’ επέκταση την αναπαραγωγή των μελισσών. Επίσης φέρνει πολύ νωρίτερα και τα συγκεκριμένα αποδημητικά πουλιά στην Κρήτη τα οποία λόγω της παρατεταμένης καλοκαιρίας καθυστερούν να φύγουν», προσθέτει ο πρόεδρος των μελισσοκόμων, ο οποίος θέτει θέμα αποζημίωσης του κλάδου.
Το ίδιο φαινόμενο εξελίσσεται εδώ και χρόνια στην Κύπρο με την Κυπριακή κυβέρνηση να έχει ήδη ενεργοποιήσει συγκεκριμένο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα για την αποζημίωση των μελισσοκόμων από την επιδρομή των μελισσοφάδων.
Η Ομοσπονδία Μελισσοκόμων Ελλάδος εδώ και καιρό έχει υποβάλει σχετικό αίτημα στο Ελληνικό Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, ωστόσο δεν υπάρχει σχετική ανταπόκριση.
Τα γεράκια στο Μαλεβίζι απωθούν τους μελισσοφάγους
Ένα έξυπνο τρόπο φαίνεται να έχουν υιοθετήσει πάντως πολλοί μελισσοκόμοι για να απωθούν σε απόσταση ασφαλείας τους μελισσοφάγους που καταστρέφουν το ζωικό κεφάλαιο στις κυψέλες. Όπως αποκαλύπτει στη Φωνή του Μαλεβιζίου ο γνωστός Βασιλοτρόφος μελισσοκόμος της Τυλίσου Μιχάλης Τσιγκένης στο Μαλεβίζι οι μελισσοφάγοι δεν πλησιάζουν.
Τα γεράκια που πετούν και στο Μαλεβιζιώτικο ουρανό με τις κραυγές τους, απομακρύνουν πολλούς επισκέπτες. Ανάμεσα τους και τους μελισσοφάγους. Μάλιστα μας αποκάλυψε, πως υπάρχουν πολλές συσκευές στο εμπόριο που παράγουν διάφορους ήχους, όπως και το κράξιμο του γερακιού, τις οποίες χρησιμοποιούν πολλοί μελισσοκόμοι αντί να τοποθετούν δηλητήρια για σκοτώνουν διάφορους εισβολείς θανατώνοντας στην πραγματικότητα ολόκληρο το οικοσύστημα!
Σημειώνεται πως υπάρχουν και τα «κανονάκια», που χρησιμοποιούνται σε πολλές καλλιέργειες. Πρόκειται για ειδικές συσκευές που παράγουν ήχους, συνήθως πυροβολισμού ανά τακτά διαστήματα, τρομάζοντας τα πουλιά απωθώντας τα κατ’ επέκταση.
“Πανέμορφα και εξαιρετικά ωφέλημα πτηνά”
Τι αναφέρει στη Φ.Μ. ο ορνιθολόγος Μιχάλης Δρετάκης
Ο καλοκαιρινός επισκέπτης στην Ευρώπη με την απαραγνώριστη όψη, μπορεί να αποτελούν απειλή για τι μέλισσες και τους μελισσοκόμους κατατάσσονται ωστόσο στα εξαιρετικά ωφέλημα πουλιά!
Όπως εξηγεί στην Φωνή του Μαλεβιζίου ο Βιολόγος – Ορνιθολόγος στο Εργαστήριο Οικολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Μιχάλης Δρετάκης είναι εντομοφάγα πτηνά αλλά όχι καταστροφικά.
Τα πανέμορφα κατά τα’ άλλα πτηνά με τα φανταχτερά χρώματα δεν τρέφονται, μόνο με μέλισσες. Τρώνε επίσης πολλά άλλα είδη ιπτάμενων εντόμων, όπως ακρίδες και λιβελούλες, συμβάλλοντας στην ισορροπία του οικοσυστήματος και στην προστασία πολλών αγροτικών καλλιεργειών, που απειλούνται από τα παραπάνω έντομα.
Τρέφονται κυρίως με υμενόπτερα δηλαδή μέλισσες και σφίγγες, τα οποία αναγκάζουν να αφαιρούν το κεντρί τους. Μάλιστα σε ποσοστό σχεδόν 60% συμπεριλαμβάνουν στην τροφή τους, τις σφήγκες, που επίσης αποτελούν απειλή για τις μέλισσες όπως τονίζει ο γνωστός επιστήμονας.
Ο μελισσοφάγος είναι από τα χαρακτηριστικά πτηνά της Ευρώπης με απαραγνώριστη όψη. Ο συνδυασμός του κυρτού του ράμφους με τον κίτρινο λαιμό , το καστανοκόκκινο κεφάλι και το γαλάζιο κατώτερο μέρος είναι μοναδικός. Έχουν την τάση να περνούν σε μεγάλα σμήνη και σε ευρύ μέτωπο, ενώ συχνά στέκονται σε σύρματα ηλεκτρισμού.
Πετάνε σε μεγάλο ύψος και έχουν χαρακτηριστικές φωνές σαν χορωδία από δυνατές κελαρυστές επαναλαμβανόμενες συλλαβές «πρρρρρρ»!
Φωλιάζουν σε χαμηλά υψόμετρα, κοντά σε αγροτικές εκτάσεις και συχνά σε απότομες όχθες ποταμών.
Ο μελισσοφάγος αναπαράγεται σε ανοιχτές ζεστές περιοχές, καλλιέργειες, βοσκοτόπια, συχνά κοντά σε απότομα αμμώδη πρανή ποταμών, δρόμων κλπ και γι’ αυτό το λόγο προτιμά ιδιαίτερα την Ελλάδα.
