Σ ε μεγάλες περιπέτειες βρίσκονται εκατοντάδες ιδιοκτήτες σε Ροδιά, Αχλάδα και Φόδελε, ενόψει των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων για την κατασκευή του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ).
Της Κορίνας Καφετζοπούλου
Το θέμα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, καθώς την Τρίτη 12 Μαΐου είχε οριστεί η πρώτη σχετική δικάσιμος, σηματοδοτώντας την έναρξη της διαδικασίας.
Οι πρόεδροι των περιοχών από όπου περνάει η νέα χάραξη, διαπιστώνουν σοβαρά σφάλματα στα στοιχεία που έφτασαν στα κοινοτικά γραφεία, στο πλαίσιο της διαδικασίας «εξπρές» των
απαλλοτριώσεων. Τα προβλήματα ξεκινούν ήδη από τα πατρώνυμα των δικαιούχων. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του προέδρου της Αχλάδας, Γιώργου Πεδιώτη, στη «Φωνή του Μαλεβιζίου»:
«Τέτοια ονόματα εδώ, είτε αρχικών ιδιοκτητών είτε ακόμα και αγοραστών, δεν υπάρχουν. Απορώ πού τα βρήκανε».
Την ίδια ακριβώς απορία εξέφρασαν ο πρόεδρος της Ροδιάς, Γιάννης Ντουλάκης, και ο πρόεδρος του Φόδελε, Μπάμπης Παντερής. Η σύγχυση με τα πατρώνυμα έχει προκαλέσει τεράστια
αναστάτωση, καθώς οι πολλές συνωνυμίες στις συγκεκριμένες περιοχές καθιστούν αδύνατο τον εντοπισμό των πραγματικών δικαιούχων.
Ως αποτέλεσμα, τα κοινοτικά γραφεία είτε αδυνατούσαν να ειδοποιήσουν τους πολίτες, είτε ειδοποιούσαν ανθρώπους που δεν ήταν κάτοχοι ακινήτων στις επίμαχες περιοχές. Τα σχετικά έγγραφα
έφτασαν στις κοινότητες πριν από περίπου τρεις εβδομάδες, ενώ οι χάρτες —για την ερμηνεία των οποίων απαιτείται η συνδρομή μηχανικού— εστάλησαν πριν από μερικές ημέρες, κατόπιν
συνεννόησης με τον Δήμο Μαλεβιζίου.
Πέραν των ονομάτων, οι πρόεδροι καταγγέλλουν λάθη στον χαρακτήρα των ακινήτων, με πολλά να χαρακτηρίζονται δασικά ή άλλα «ορφανά».
Ας δούμε τι συμβαίνει ανά κοινότητα σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσαν στη Φωνή του Μαλεβιζίου οι τρεις πρόεδροι των κοινοτήτων Ροδιάς, Αχλάδας, Φόδελε
Ροδιά
Η απαλλοτριούμενη έκταση εκτείνεται σε μια απόσταση περίπου 6 χιλιομέτρων, από την Πετρογκάζ μέχρι και τη θέση «Ποταμιά» στη θέση Παλαιόκαστρο. Αφορά συγκεκριμένα 106 ιδιοκτήτες που προσεγγίζουν τις ιδιοκτησίες τους με τα όποια προβλήματα. Εμφανίζονται ωστόσο ακόμα 48 κωδικοί με «ορφανά» οικόπεδα. Σε αυτούς τους κωδικούς ορισμένα θεωρούνται δασικά, κάτι το οποίο αμφισβητείται έντονα από ορισμένους ιδιοκτήτες.
Αχλάδα
Στην Κοινότητα της Αχλάδας οι εκτάσεις αφορούν μια απόσταση πέντε χιλιομέτρων από τη θέση «Μπομπιά» μέχρι τη θέση «Βίγλα» στα σύνορα με τη Ροδιά. Οι φερόμενοι ιδιοκτήτες είναι 57, όμως είναι πάρα πολλά και αυτά που προσδιορίζονται ως ορφανά. Μέσα στις «ορφανές ιδιοκτησίες» είναι και πάρα πολλές που έχουν ιδιοκτήτες. Ο κ. Πεδιώτης, ο οποίος έχει στην κατοχή του δεξαμενή αλλά και χωράφι με συμβόλαιο και με κτηματολόγιο στην εν λόγω περιοχή, με έκπληξη είδε ότι η περιουσία του εμφανίζεται ως «αγνώστου πατρός» και δυστυχώς αυτή δεν είναι η μοναδική περίπτωση.
Φόδελε
Οι εκτάσεις εντοπίζονται νότια της παραλίας του Φόδελε προς τον οικισμό όπου προβλέπεται να γίνει σήραγγα από το ύψος του ΧΥΤΑ των Πέρα Γαλήνων, η οποία θα βγαίνει νότια της παραλίας του Φόδελε στη θέση «Μπαλτά». Από εκεί με νέα χάραξη περίπου 800 μέτρων το νέο τμήμα βγαίνει στον υφιστάμενο κόμβο στο ύψος του Φόδελε ο οποίος θα αναβαθμιστεί. Η νέα χάραξη φαίνεται να επηρεάζει πάνω από 100 αγροτεμάχια. Στην περίπτωση του Φόδελε, ο πρόεδρος Μπάμπης Παντερής δεν μπορεί να προσεγγίσει τον αριθμό των ιδιοκτητών λόγω των παραλείψεων και των κενών, τόσο στον προσδιορισμό της γης καθώς και στα φυσικά πρόσωπα λόγω των λαθών στα πατρώνυμα. Κάτι που καθιστά αδύνατη και την επακριβή οριοθέτηση των αγροτεμαχίων. Άλλο ένα σημαντικό στοιχείο που παρατηρεί ο ίδιος είναι ότι πολλές καλλιεργήσιμες εκτάσεις που σίγουρα είναι μη δασικές δεν αποδίδονται στον κάτοχό τους, αλλά ιδιοκτήτης φαίνεται ο δήμος Μαλεβιζίου.
Ενημέρωση από τον Δήμο Μαλεβιζίου
Ο Δήμος Μαλεβιζίου, δρώντας υποστηρικτικά προς τους πολίτες, παρέχει τη δυνατότητα ενημέρωσης για τις απαλλοτριώσεις (αρμοδιότητας Υπουργείου Υποδομών) στη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών στο Γάζι. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να προσκομίζουν τον ΚΑΕΚ τους για την πρόσβαση στα διαβιβασθέντα στοιχεία. Διευκρινίζεται ότι ο Δήμος δεν προβαίνει σε νομική ή τεχνική αξιολόγηση, γι’ αυτό συνιστάται η συμβολή ιδιωτών συμβούλων. Η ενημέρωση γίνεται κατόπιν ραντεβού (09:00 π.μ. – 01:00 μ.μ.) με τον αρμόδιο υπάλληλο, κ. Δημήτρη Κοκολάκη. Για πληροφορίες και προγραμματισμό, οι πολίτες μπορούν να επικοινωνούν στο τηλέφωνο 2810- 822233 ή να προσέρχονται στην οδό Παγωμένου Χαραλάμπους 65.
Αποζημιώσεις: Τι πληρώνει το Δημόσιο & τι ο γείτονας
Μεταξύ των όσων ορίζονται για τις αποζημιώσεις, εκτός από την υποχρέωση του δημοσίου έναντι των ιδιοκτητών για την πληρωμή αγροτεμαχίων, καλλιεργειών ή οικοπέδων ορίζονται ακόμα δυο περιπτώσεις: Αυτοαποζημίωση (Τεκμήριο Ώφέλειας): Ο ιδιοκτήτης χάνει μέρος του ακινήτου χωρίς πληρωμή, θεωρούμενο ότι το «αποζημιώνει» ο ίδιος με την υπεραξία που αποκτά το εναπομείναν ακίνητο. Υποχρέωση Παρόδιων (Γειτόνων): Όταν η ρυμοτόμηση δεν καλύπτεται από αυτοαποζημίωση, η υποχρέωση αποζημίωσης των ρυμοτομούμενων ακινήτων βαρύνει τους παρόδιους ιδιοκτήτες που ωφελούνται από τη διάνοιξη του δρόμου, με τη σχετική δαπάνη να βεβαιώνεται μέσω πράξης αναλογισμού στο Δημόσιο Ταμείο και να εισπράττεται ως δημόσιο έσοδο. Σε αυτή την περίπτωση καλούνται οι γείτονες και γίνεται πράξη αναλογισμού.
Πρόχειρη η χαρτογράφηση – Τα σημεία ΣΟΣ που πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες
Όπως προαναφέρθηκε η διαδικασία των αναγκαστικών απαλλοτριώσεων στην περιοχή του Μαλεβιζίου, εισέρχεται σε κρίσιμη καμπή. Μετά τις διαπιστώσεις των προέδρων των κοινοτήτων και οι νομικοί εκπρόσωποι των ιδιοκτητών κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για σωρεία λαθών στις αποτυπώσεις των ακινήτων, την εμπλοκή των δασικών χαρτών και την ανάγκη άμεσης ενεργοποίησης των πολιτών.
«Βροχή» αστοχιών στις καταγραφές και το «αγκάθι» των δασικών
Μιλώντας στη Φωνή του Μαλεβιζίου , ο δικηγόρος Νικηφόρος Μπλεμένος, ο οποίος εκπροσωπεί πλειάδα ιδιοκτητών επί της απαλλοτριωθείσας έκτασης, έκανε λόγο για πρωτοφανή προχειρότητα στη διαδικασία χαρτογράφησης. Σύμφωνα με τον κ. Μπλεμένο, τα σφάλματα δεν περιορίζονται μόνο σε προσωπικά στοιχεία (όπως πατρώνυμα), αλλά αγγίζουν την ουσία των ιδιοκτησιών: Λανθασμένοι ιδιοκτήτες: Ακίνητα χρεώνονται σε τρίτους ή, όντας «ορφανά», φαίνονται λανθασμένα να ανήκουν στον Δήμο Μαλεβιζίου. Ειδικά αυτό το τελευταίο αποδεικνύει την ελλιπή έρευνα κατά τη διάρκεια της προπαρασκευαστικής φάσης.
Συγχώνευση ιδιοκτησιών: Διακριτά ακίνητα διαφορετικών ιδιοκτητών εμφανίζονται ως μία ενιαία ιδιοκτησία που ανήκει σε έναν μόνο εξ αυτών. Το πρόβλημα των Δασικών: Ένα σημαντικό μέρος των ιδιοκτησιών εμφανίζεται στους χάρτες ως δασική έκταση. Ο κ. Μπλεμένος επισήμανε ότι πρόκειται για έναν «σκόπελο» που μπορεί να ξεπεραστεί, υπό την προϋπόθεση ότι οι ιδιοκτήτες έχουν καταθέσει εγκαίρως τις απαραίτητες αντιρρήσεις. «Πελάτες μου, αν και εκλήθησαν και παρείχαν στοιχεία κατά τη διάρκεια της έρευνας, διαπίστωσαν τελικά ότι οι τελικές καταγραφές είναι λανθασμένες», υπογράμμισε ο κ. Μπλεμένος, τονίζοντας ότι ακόμα και μετά την επαλήθευση των στοιχείων, τα τελικά αποτελέσματα ήταν ανακριβή.
Τι προβλέπει το Άρθρο 7Α: Η διαδικασία εξπρές για την αποβολή των ιδιοκτητών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο κ. Μπλεμένος στη δικαστική διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη, εξηγώντας πρακτικά τι σημαίνει η επίκληση του Άρθρου 7Α του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων από την πλευρά του Δημοσίου. «Σήμερα εκκινεί μια διαδικασία που είναι σε κάθε περίπτωση ουσιώδης και καθόλου τυπική», αναφέρει χαρακτηριστικά. «Το Δημόσιο ζητά να του επιτραπεί η άμεση αποβολή των ιδιοκτητών από τα ακίνητά τους και η εγκατάσταση του αναδόχου για την έναρξη των εργασιών, πριν ακόμη καθοριστεί η οριστική τιμή αποζημίωσης».
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία χωρίζεται σε δύο στάδια:
Το πρώτο στάδιο (Τρέχουσα δίκη): Αφορά την άδεια αποβολής των ιδιοκτητών. Η απόφαση επί της σημερινής δίκης αναμένεται στο διάστημα από τον Ιούνιο μέχρι τον Σεπτέμβριο.
Το δεύτερο στάδιο: Αμέσως μετά την έκδοση αυτής της απόφασης, θα ξεκινήσει η διαδικασία για τον δικαστικό ορισμό της τιμής μονάδος, δηλαδή του ποσού που θα λάβουν οι δικαιούχοι. Είναι κρίσιμο οι εμπλεκόμενοι ιδιοκτήτες να ενεργοποιηθούν άμεσα για δύο λόγους: Πρώτον, για να βεβαιωθούν αν το ακίνητό τους περιλαμβάνεται στη διαδικασία, δεδομένων των λαθών στη χαρτογράφηση. Δεύτερον, διότι μέχρι να ξεκινήσει ο καθορισμός της τιμής, θα πρέπει να έχει ξεκαθαριστεί με απόλυτο τρόπο η ταυτότητα των ιδιοκτητών μέσω της δικαστικής απόφασης αναγνώρισης δικαιούχων. Μετά την έκδοση της απόφασης για την άδεια αποβολής, τα βήματα θα είναι καταιγιστικά και καθοριστικά.
«Η κλεψύδρα γύρισε»
Η κλεψύδρα έχει ήδη γυρίσει και οι ιδιοκτήτες δεν πρέπει να εφησυχάζουν, καθώς η αναγνώριση του δικαιώματός τους είναι η μόνη δικλείδα ασφαλείας για να διασφαλίσουν τις αποζημιώσεις τους. Ο κ. Μπλεμένος ξεκαθάρισε ότι η εντύπωση πως το σχέδιο μπορεί να αλλάξει είναι λανθασμένη. «Το έργο επείγει και το Δημόσιο δεσμεύεται από αυστηρές ρήτρες απέναντι στον ανάδοχο. Η διαδικασία είναι σοβαρή και οι ιδιοκτήτες πρέπει να ενεργοποιηθούν άμεσα. Σήμερα ξεκινήσαμε, δεν έχει χαθεί τίποτα, αλλά η κλεψύδρα γύρισε». Προσοχή άλλη η διαδικασία της απαλλοτρίωσης και άλλη η κτηματογράφηση
Πρέπει, επίσης, να καταστεί σαφές στον κόσμο και το εξής: η αναγνώριση δικαιούχων αποζημίωσης απαλλοτριώσεων και η κτηματογράφηση στο πλαίσιο του Εθνικού Κτηματολογίου αποτελούν δύο διαφορετικές διαδικασίες. Αυτό σημαίνει ότι, ενόψει και της επικείμενης ανάρτησης του κτηματολογίου στις περιοχές του Δήμου Μαλεβιζίου (αναμένεται 25 Μαϊου), ένας ιδιοκτήτης απαλλοτριούμενης έκτασης, του οποίου τα στοιχεία αποτυπώνονται εσφαλμένα ή δεν αποτυπώνονται καθόλου στους πίνακες της απαλλοτρίωσης, σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να επαναπαυθεί επειδή τα στοιχεία του στην ανάρτηση του κτηματολογίου είναι εντάξει. Τα στοιχεία του κτηματολογίου δεν θα ληφθούν αυτόματα υπόψιν στη διαδικασία των αποζημιώσεων απαλλοτρίωσης.
ΠΡΩΤΗ ΕΜΠΛΟΚΗ:
Στο ΣτΕ προσέφυγε εταιρεία πετρελαιοειδών Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρώτη εμπλοκή στη ζώνη των Λινοπεραμάτων. Σύμφωνα με πληροφορίες, κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης της διαδικασίας, υπήρξε έντονη διαμαρτυρία από τους νομικούς εκπροσώπους μεγάλης εταιρείας πετρελαιοειδών που δραστηριοποιείται στην περιοχή. Οι δικηγόροι της εταιρείας ζήτησαν την αναβολή της διαδικασίας, κάτι το οποίο δεν έγινε αποδεκτό- προβάλλοντας ως ισχυρό νομικό επιχείρημα ότι η εταιρεία έχει ήδη καταθέσει αίτηση ακύρωσης και αναστολής της πράξης κήρυξης της απαλλοτρίωσης. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι η εταιρεία έχει ήδη εξασφαλίσει από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) προσωρινή διαταγή, η οποία αναστέλλει την αποβολή της από το ακίνητο μέχρι την οριστική κρίση του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέα δεδομένα, με τους νομικούς κύκλους να παρακολουθούν με ενδιαφέρον αν το δικαστήριο θα αντιμετωπίσει διαφορετικά τις αξιώσεις μιας μεγάλης εταιρείας έναντι των μεμονωμένων ιδιοκτητών, εν αναμονή της τελικής απόφασης του ΣτΕ, αλλά και της σημερινής κρίσης του δικαστηρίου.
ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΣΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
