Νεομάρτυς Νικόλαος ο Χιοπολίτης
Γεννήθηκε από ευσεβείς γονείς το 1731 στις Καρυές της Χίου και μαρτύρησε για την πίστη του Χριστού στις 31 Οκτωβρίου 1754. Η ιστορία του είναι ιδιαίτερα συγκινητική, καθώς συνδέεται με μια περιπέτεια ψυχικής υγείας την οποία εκμεταλλεύτηκαν οι Οθωμανοί. Αν και έμεινε ορφανός από πατέρα σε μικρή ηλικία, ανατράφηκε με βαθιά χριστιανική πίστη, ξεχωρίζοντας για την πραότητα, την αγνότητα και την καλοσύνη του. Λόγω οικονομικής ανέχειας, σε ηλικία 20 ετών ταξίδεψε με έναν συγχωριανό του στη Μαγνησία της Μικράς Ασίας για να εργαστεί ως κτίστης. Εκεί, ίσως μετά από ατύχημα ή από άγνωστη αιτία, ο Νικόλαος υπέστη σοβαρό ψυχικό κλονισμό χάνοντας τα λογικά του. Εκμεταλλευόμενοι τότε τη διανοητική του σύγχυση, οι Τούρκοι τον πίεσαν, τον έντυσαν με οθωμανικά ρούχα και ισχυρίστηκαν ότι ασπάστηκε το Ισλάμ, μετονομάζοντάς τον σε Μεχμέτ. Λόγω της κατάστασής του επέστρεψε στη Χίο, όπου και οι εκεί Τούρκοι συνέχιζαν να τον εμπαίζουν, αλλά ο ευλαβής αρχιμανδρίτης Κύριλλος τον πήρε υπό την προστασία του στον Ναό του Σωτήρος στο Παλιόκαστρο.
Υστερα από θερμές προσευχές, ο Νικόλαος ανέκτησε πλήρως τα λογικά του και συνειδητοποιώντας τι είχε συμβεί, πέταξε τα τουρκικά ρούχα, μετανόησε βαθιά και άρχισε να προετοιμάζεται πνευματικά για να ομολογήσει τον Χριστό, γνωρίζοντας ότι η τιμωρία για την «αποστασία» από το Ισλάμ ήταν ο θάνατος. Εμφανίστηκε με θάρρος ενώπιον των οθωμανικών αρχών, δηλώνοντας: «Χριστιανός γεννήθηκα και χριστιανός θέλω να πεθάνω» και, παρά τις δελεαστικές υποσχέσεις και τα φρικτά βασανιστήρια στα οποία τον υπέβαλαν για να αλλάξει γνώμη, παρέμεινε ακλόνητος και αποκεφαλίστηκε στην κεντρική πλατεία της Χίου, στη θέση Βουνάκι, σε ηλικία μόλις 23 ετών.
Μετά τον αποκεφαλισμό του, η ιστορία των ιερών λειψάνων του εξελίχθηκε με τον κλασικό τρόπο που συνέβαινε με τους Νεομάρτυρες κατά την Τουρκοκρατία. Οπως όριζε ο νόμος της εποχής, το σώμα του μάρτυρα έμενε εκτεθειμένο για παραδειγματισμό, οι δε χριστιανοί της Χίου, προκειμένου να μην πεταχτεί το σώμα του στη θάλασσα ή στα σκουπίδια, πλήρωσαν μεγάλο χρηματικό ποσό στις οθωμανικές αρχές για να τους επιτραπεί να το πάρουν. Λόγω της καταστροφής και των σφαγών που υπέστη το νησί της Χίου με τη Σφαγή της Χίου το 1822, ο αρχικός τάφος χάθηκε, ωστόσο, αποτμήματα λειψάνων διασώζονται σήμερα σε διάφορους ναούς και μοναστήρια της Χίου, καθώς και στη γενέτειρά του, όπου τεμάχια της τιμίας κάρας του φυλάσσονται σε λειψανοθήκη για προσκύνηση.
Σύμφωνα με τον συναξαριστή του, τη στιγμή που ο δήμιος αποκεφάλισε τον 23χρονο Νικόλαο στην πλατεία Βουνάκι της Χίου, ένα πυκνό και παράδοξο σκοτάδι κάλυψε ξαφνικά ολόκληρο το νησί. Το υπερφυσικό αυτό γεγονός τρομοκράτησε τους Οθωμανούς και θεωρήθηκε από τους χριστιανούς ως σημείο θείας αντίδρασης για την άδικη θανάτωση του νέου. Οι Τούρκοι, βλέποντας την ακτινοβολία και την ηρεμία στο πρόσωπο του νεκρού Αγίου, αποφάσισαν να κάψουν το σώμα του για να εξαφανίσουν κάθε ίχνος του, αλλά, όταν επιχείρησαν να το κάνουν, αντί για τη δυσοσμία της καύσης, το σώμα του άρχισε να αναδίδει μια έντονη, θαυμαστή ευωδία που πλημμύρισε την περιοχή, επιβεβαιώνοντας την αγιότητά του στους παρευρισκόμενους. Μάλιστα, πολλοί προσκυνητές αναφέρουν ως ένα «διαρκές σύγχρονο θαύμα» το γεγονός ότι σε ανύποπτες στιγμές, όχι μόνο κατά τη διάρκεια ιερών ακολουθιών, ολόκληρος ο ναός στις Καρυές ή ο χώρος γύρω από τη λειψανοθήκη του πλημμυρίζει με μια ανεξήγητη και έντονη ευωδία.
Απόστολοι Στάχυς, Απελλής, Αμπλίας, Ουρβανός, Νάρκισσος και Αριστόβουλος
Ανήκαν στον διευρυμένο κύκλο των Εβδομήκοντα (70) μαθητών του Κυρίου και υπήρξαν στενοί συνεργάτες των κορυφαίων αποστόλων Πέτρου, Παύλου και Ανδρέα, οι οποίοι τους χειροτόνησαν επισκόπους σε διάφορες περιοχές για τη διάδοση του Ευαγγελίου.
Ο Στάχυς χειροτονήθηκε από τον απ. Ανδρέα πρώτος Επίσκοπος Βυζαντίου, της μετέπειτα Κωνσταντινούπολης, ίδρυσε εκκλησία στην Αργυρούπολη και ποίμανε με ζήλο το χριστιανικό πλήρωμα. Υστερα από 16 χρόνια αρχιερατικής δράσης, κοιμήθηκε ειρηνικά γύρω στο 54.
Ο Απελλής διορίστηκε Επίσκοπος Ηρακλείας της Θράκης, κήρυξε με θάρρος το Ευαγγέλιο και κατάφερε να οδηγήσει μεγάλο αριθμό ειδωλολατρών στη χριστιανική πίστη. Ο απ. Παύλος τον αποκαλεί στην προς Ρωμαίους επιστολή (16, 10) «δόκιμον εν Χριστώ» (δοκιμασμένο πιστό).
Ο Αμπλίας χειροτονήθηκε επίσης από τον απ. Ανδρέα και έγινε Επίσκοπος Οδυσσουπόλεως, τη σημερινή Βάρνα της Βουλγαρίας στον Εύξεινο Πόντο. Αντιμετώπισε σφοδρές αντιδράσεις από τους εθνικούς της περιοχής και τελικά μαρτύρησε για την πίστη του, καθώς τον θανάτωσαν βίαια. Ο Παύλος τον αναφέρει ως «Αμπλίαν τον αγαπητόν μου εν Κυρίω» (Ρωμ. 16, 8).
Ο Ουρβανός χειροτονήθηκε από τον Ανδρέα Επίσκοπος Μακεδονίας, περιόδευσε σε πολλές μακεδονικές πόλεις, κατέστρεψε ειδωλολατρικούς βωμούς και υπέστη μαρτυρικό θάνατο από τους ειδωλολάτρες και τους Ιουδαίους που αντιδρούσαν στο κήρυγμά του. Ο Παύλος γράφει για αυτόν: «Ασπάσασθε Ουρβανόν τον συνεργόν ημών εν Χριστώ» (Ρωμ. 9, 9).
Ο Νάρκισσος τοποθετήθηκε Επίσκοπος Αθηνών, διαδεχόμενος τον Αγ. Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη, κήρυξε στην περιοχή της Αττικής όπου αντιμετώπισε διωγμούς, φυλακίστηκε, βασανίστηκε και πέθανε μαρτυρικά. Ο Παύλος στέλνει χαιρετισμούς «τοις εκ των Ναρκίσσου τοις ούσιν εν Κυρίω» (Ρωμ. 16, 11).
Ο Αριστόβουλος ήταν αδελφός του απ. Βαρνάβα, χειροτονήθηκε από τον Παύλο και στάλθηκε ως Επίσκοπος στη Βρετανία και θεωρείται ιστορικά ο ιδρυτής της πρώτης Εκκλησίας εκεί. Αντιμετώπισε άγρια και πρωτόγονα φύλα, τα οποία τον ξυλοκόπησαν και τον έσυραν στους δρόμους, αλλά, παρά τα βασανιστήρια, ίδρυσε εκκλησίες, χειροτόνησε ιερείς και κοιμήθηκε ειρηνικά ύστερα από χρόνια προσφοράς. Η αναφορά του Παύλου είναι: «Ασπάσασθε τους εκ των Αριστοβούλου» (Ρωμ. 16 10).
Ιερομάρτυς Ιωάννης Κοτσούρωφ
Διαπρεπής Ρώσος ιεραπόστολος στην Αμερική, καταγράφηκε στην εκκλησιαστική ιστορία ως ο πρώτος κληρικός μάρτυρας της Επανάστασης των μπολσεβίκων. Γεννήθηκε στις 13 Ιουλίου 1871 στο χωριό Μπιγκιλντίνο της επαρχίας Ριαζάν στη Ρωσία από ευσεβή και πολύτεκνη ιερατική οικογένεια, σπούδασε στο Θεολογικό Σεμινάριο του Ριαζάν και αρίστευσε στη Θεολογική Ακαδημία της Αγίας Πετρούπολης, από όπου αποφοίτησε το 1895. Τον Αύγουστο του ίδιου έτους παντρεύτηκε και χειροτονήθηκε ιερέας, εκφράζοντας αμέσως την επιθυμία να υπηρετήσει στο εξωτερικό, γι’ αυτό εστάλη στις ΗΠΑ και διορίστηκε ως ο πρώτος μόνιμος εφημέριος του ναού του Αγίου Βλαδιμήρου στο Σικάγο.
Σε συνεργασία με τον διάσημο Αμερικανό αρχιτέκτονα Λούις Σάλιβαν (Louis Sullivan), γνωστό ως ο «πατέρας των ουρανοξυστών» και πρωτοπόρο του αμερικανικού μοντερνισμού, και με τη βοήθεια του τότε επισκόπου και μετέπειτα πατριάρχη αγ. Τύχωνα, σχεδίασε και έχτισε τον εμβληματικό και σημερινό καθεδρικό ναό της Αγίας Τριάδος. Ιδρυσε δεκάδες νέες ενορίες στο Ιλινόις, μετέφρασε ορθόδοξα κείμενα στα αγγλικά, βοήθησε στην οργάνωση του πρώτου Παναμερικανικού Κληρικολαϊκού Συνεδρίου (1907) και πρωτοστάτησε στη δημιουργία ταμείων αλληλοβοήθειας για τους μετανάστες. Το 1907 επέστρεψε στην Ευρώπη και υπηρέτησε αρχικά για εννέα χρόνια στην Εσθονία ως καθηγητής κατήχησης και ιερέας. Το 1916 μετατέθηκε στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Αικατερίνης στο Τσάρσκογε Σελό (Tsarskoye Selo), κοντά στην Αγία Πετρούπολη, αλλά τον Οκτώβριο του 1917, κατά τη διάρκεια των επαναστατικών συγκρούσεων, οι μπολσεβίκοι εισέβαλαν στην πόλη. Ο π. Ιωάννης οργάνωσε λιτανεία στους δρόμους και ειδική δέηση, καλώντας τον λαό σε ειρήνη, με τη στάση του αυτή να εξοργίζει τους επαναστάτες. Στις 31 Οκτωβρίου 1917, συνελήφθη, οδηγήθηκε στα περίχωρα της πόλης και εκτελέστηκε διά τουφεκισμού μπροστά στα μάτια του ανήλικου γιου του. Ετάφη στις κρύπτες του ναού της Αγίας Αικατερίνης και αγιοκατατάχθηκε επίσημα από τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία τον Δεκέμβριο του 1994 ως ο πρώτος των Νεομαρτύρων του 20ού αι.
Τιμάται επίσης η μνήμη: μάρτυρος Επιμάχου του Αιγυπτίου, μαρτύρων Επιμάχου του Ρωμαίου και Γορδιανού, μαρτύρων Σελεύκου και Στρατονίκης, οσίων Σπυρίδωνος και Νικοδήμου, προσφοράρηδων της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου και οσίου Ανατολίου του Εγκλείστου της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου.
Πηγή: kathimerini.gr
Προσθήκη του fonimaleviziou.gr στην Google
