Η Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Καρυδίου Αποκορώνου, υπό τη Σκέπη του Οικουμενικού πατριαρχείου, Ιερά Μητρόπολης Κυδωνίας , είναι ένας μοναστηριακός χώρος που τόσο λόγω θέσης αλλά και ιστορικότητας συνταιριάζει την ιερότητα με το συναίσθημα του δέους που κατακλύζει τον επισκέπτη.
Λίγο πριν από τις Βρύσες, μέσα σε κατάφυτο από ελαιώνες τοπίο, είναι χτισμένη η Μονή του Αγίου Γεωργίου Καρυδίου η οποία παίρνει αυτό το προσωνύμιο επειδή, σύμφωνα με έγγραφα του 1600, (τις πηγές) στην περιοχή υπήρχε ένας μικρός οικισμός που ονομαζόταν Καρύδι (του Αγίου Γεωργίου).
Η Μονή του Αγίου Γεωργίου είναι ιδιαίτερα γνωστή για το ελαιοτριβείο με τα 13 τόξα για τη στήριξη της στέγης του.
Στο εσωτερικό του βρίσκονται τέσσερις ελαιόμυλοι, από τους οποίους σώζονται μόνο οι κτιστές βάσεις, ενώ οι μυλόπετρες έχουν αφαιρεθεί. Το μεγάλο μέγεθος του ελαιοτριβείου αλλά και η ύπαρξη των τεσσάρων ελαιόμυλων, μοναδική περίπτωση στα ελαιοτριβεία της Κρήτης, μαρτυρούν τις τεράστιες ποσότητες ελαιόκαρπου που συγκεντρώνονταν εδώ και, κατά συνέπεια, και την τεράστια παραγωγή λαδιού.
Πριν την ίδρυση του μοναστηριού, η περιοχή ήταν οικισμός και φέουδο ενός Ενετού άρχοντα, του οποίου το σπίτι σώζεται ακόμη. Όταν ήρθαν οι Τούρκοι στην Κρήτη, ανάγκασαν τους κατοίκους είτε να εγκαταλείψουν τον οικισμό, είτε να αλλαξοπιστήσουν. Τέσσερεις οικογένειες αλλαξοπίστησαν και μάλιστα σε τέτοιο βαθμό που μίσησαν τους Χριστιανούς. Έτσι, ζήτησαν από τους Τούρκους να μετατρέψουν την Εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, που βρισκόταν στο χωριό, σε τζαμί. Γι’ αυτό επέβαλαν εξαντλητικό φόρο στον ιερέα της εκκλησίας, ώστε να αναγκαστεί να εγκαταλείψει την εκκλησία και τη περιουσία της. Ωστόσο, ο παπάς παραχώρησε την εκκλησία στη μονή της Αγίας Τριάδας των Τζαγκαρόλων, η οποία μπορούσε πλέον να πληρώνει τους φόρους.
Έκτοτε, μοναχοί της Αγίας Τριάδας ήρθαν στο Καρύδι και έκτισαν έναν νέο μεγαλύτερο ναό, με τη σημερινή μορφή του. Η περιουσία της μονής μεγάλωσε γρήγορα, καθώς πολλοί Χριστιανοί δώρισαν τις εκτάσεις τους στο μοναστήρι. Ακόμη και Τούρκοι παραχώρησαν την περιουσία τους στον Άη Γιώργη, τον οποίο γενικά σέβονται ως λαός.
Σύμφωνα με τις πηγές, κατά τη διάρκεια του 18ου αι. οι κάτοικοι εξισλαμίστηκαν και ο ιερέας του χωριού για να προφυλάξει το ναό από τυχόν μετατροπή του σε τζαμί, παραχώρησε τη μονή στην Αγία Τριάδα των Τζαγκαρόλων. Το μοναστηριακό συγκρότημα αναπτύχθηκε κατά τον 19ο αι., οπότε και κτίσθηκε το μεγάλο ελαιοτριβείο και νέος ναός.
Το 1900 εγκατέλειψε τη Μονή και ο τελευταίος μοναχός ενώ το 1923 η περιουσία του μετοχιού περιήλθε στο Εφεδρικό Ταμείο Στρατού. .
Από τα μέσα του 19ου αι. άκμασε, αποκτώντας μεγάλη περιουσία κυρίως από δωρεές. Το καθολικό είναι αυτής της εποχής και χρονολογείται μεταξύ 1850-1880 (γύρω στα 1870). Μέσα στη Μονή υπάρχει και ένα εντυπωσιακό ελαιοτριβείο με 12 τόξα που στήριζαν τη στέγη του. Το σήμερα έχει αναστηλωθεί και λειτουργεί ως αυτόνομη μονή. Σε μικρή απόσταση δυτικά σώζεται ο μονόχωρος καμαροσκέπαστος ναός την Παναγίας, που κτίστηκε και τοιχογραφήθηκε, σύμφωνα με την επιγραφή, το 1290 από ένα λαϊκό ζωγράφο.
Εξαιρετικό ενδιαφέρον εκτός από το ελαιοτριβείο παρουσιάζουν οι αγιογραφίες πέτρας που καλύπτουν την είσοδο δεξιά και αριστερά προς το μοναστήρι.
Σκηνές από το Χριστολογικό κύκλο, εικόνες Αγίων και Μαρτύρων.
Ταυτόχρονα ο επισκέπτης θαυμάζει έναν μοναστηριακό χώρο που φέρει όλα τα στοιχεία του παλιού πολιτισμού όπως του υδροδοτικό σύστημα για το οποίο μας μιλάει ο Μανόλης Σμυρνάκης , που μας συνοδεύει στην περιήγηση , από το Σύλλογο οι Δρόμοι Ζωής 2. Οι δέστρες των αλόγων, τα κεραμικά εργαλεία λαδιού, το ελαιοτριβείο – εργοστάσιο και μια ενετική έπαυλη βρίσκονται εκεί και αξιοποιούνται όπως είδαμε, καθώς χαρακτηρίζουν ολόκληρη την περιοχή, η οποία αναδύεται μέσα από το πράσινο και τις ευωδιές των λουλουδιών της Μονής.
Όμως από ότι φαίνεται ακόμα και την περίοδο της αναστύλωσης του Μοναστηριού υπήρχαν αντεγκλήσεις. Για αυτό λόγο αυτό παραθέτουμε την αντιπαράθεση του Αρχιμανδρίτη με τη διοίκηση. Έχει ενδιαφέρον ευρύτερα, καθώς η περιοχή όλη εκεί αποτελεί πλέον φιλέτο με επίκεντρο και το μοναστήρι.
Μαρτυρία Ψυχής και Μόχθου: 1996 – 2010
Όπως ο Άγιος Γεώργιος με το κοντάρι του εξολοθρεύει το σκοτάδι, έτσι και ο Αρχιμανδρίτης Δωρόθεος, με κοντάρι την ακλόνητη πίστη, αναπαλαίωσε την Ιερά Μονή στο Καρύδι.
Από το 1996 έως το 2010, οι πέτρες εκεί αναστηλώθηκαν με σκληρότητα, κόπο και πόνο. Προσπάθησα να μείνω ταπεινός, όμως ο λαός και η διοίκηση δεν με αφήσατε με τον τρόπο σας .Σε έναν κόσμο που ζει τηλεοπτικά, που κυνηγά την κουλτούρα του «θεαθήναι» και την επιτηδευμένη υπόσχεση ενός μαγικού θαύματος, ο ρεαλισμός και η αλήθεια του έργου θεωρούνται αποτυχία.
Στις ενορίες σήμερα, η αυθεντική ταπεινότητα βαφτίζεται αδυναμία, την ώρα που η ψεύτικη ταπεινότητα περιφέρεται για να κερδίσει τις εντυπώσεις. Είναι ένα ράπισμα πουπούλου για όσους δεν γνωρίζουν το ζητούμενο: Σας δώσαμε την αλήθεια των ροζιασμένων χεριών και της θυσίας, κι εσείς ζητούσατε θαυματολογικές παραστάσεις.
Το έργο εκείνης της δεκαπενταετίας όμως παραμένει εκεί, σκαλισμένο στην πέτρα, ως η μόνη αληθινή απάντηση στο σκοτάδι και την υποκρισία της εποχής μας.
