Ανάλυση για το πως φτάσαμε στην στοχοποίηση της Κρήτης, μέσα από το πολύκροτο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και τις παράνομες επιδοτήσεις που καρπώθηκαν επιτήδειοι, ζήτησε η Φωνή του Μαλεβιζίου από τον γνωστό κτηνίατρο Δρ. Αλέκο Στεφανάκη.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΛΛΙΓΙΑΝΝΑΚΗ
Πρόκειται για έναν άνθρωπο ο οποίος γνωρίζει όσο κανένας άλλος τον κτηνοτροφικό χάρτη του νησιού. Έχει διατελέσει πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ και σήμερα είναι μέλος στη διοίκηση της Ελληνικής Κτηνιατρικής Εταιρείας. Του ζητήθηκε να συμμετέχει στην επιτροπή, που θα αναζητήσει λύσεις στο σημερινό αδιέξοδο για την κτηνοτροφία της Κρήτης. Στη συνέντευξη του, αναφέρεται στην τρομακτική αδικία σε βάρος του νησιού και στην τεχνητή λύση που εφηύρε ο ΟΠΕΚΕΠΕ.
Αναφορικά με τον “ξεχειλωμένο” χάρτη της Κρήτης (στην τεχνητή νοημοσύνη) με τα ζώα που δηλώθηκαν, μιλά για άγνοια κινδύνου, από πλευράς κτηνοτρόφων και για έλλειψη ασφαλιστικών δικλίδων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Ο Δρ. Αλ. Στεφανάκης εφιστά την προσοχή για την εκπόνηση των δια χειριστικών σχεδίων βόσκησης και εξηγεί πως υπάρχουν περίπου 3 εκατ. πραγματικά στρέμματα βοσκοτόπων στην Κρήτη.
♦Πώς φτάσαμε ως εδώ κύριε Στεφανάκη;
«Συνέβη το αναμενόμενο, το οποίο είναι αποτέλεσμα μιας πραγματικότητας. Δεν έχουμε ξεκαθαρίσει ως χώρα αν τα χρήματα αυτά που είναι πολύτιμα, πάνε για να αναπτύξουμε και να υποστηρίξουμε τον πραγματικό λόγο που δίνονται οι ενισχύσεις ή απλά για να κάνουμε μια διαχείριση για την απορρόφηση τους. Δυστυχώς στην χώρα μας επιλέχτηκε το δεύτε ρο με αποτέλεσμα στην πορεία να χαθεί ο στόχος και να έχει τα τελευταία χρόνια αρνητικές επιπτώσεις. Και επειδή οι διαδικασίες είναι γραφείο κρατικές έσπευσαν να τις αξιοποιήσουν, διάφοροι επιτήδειοι και να εκθέσουν το σύστημα στο σύνολο του».
♦Πιστεύεται πως η στοχοποίηση της Κρήτης σχετίζεται με πραγματικά, πολλά γεγονότα; Ή επιλέχτηκε για να εμφανιστεί μια διαφορετική εικόνα με στόχο για να αποκρύψουν τη συνολική;
«Ακριβώς, πατάνε στην υπερβολή που συνέβη όντως εκ μέρους της Κρήτης για να κρύψουν τα τεράστια προβλήματα. Και τις σημαντικές εκτροπές που υπήρξαν συνολικά σε επίπεδο χώρας. Ασφαλώς δεν είναι η μεγαλύτερη εκτροπή η Κρήτη. Αποπροσανατόλισαν την κοινωνία».
♦Σήμερα υπάρχει ανάγκη να καταλάβει η κοινωνία τι πραγματικά συνέβη.
«Με την Κοινή Αγροτική Πολιτική που αποτελεί τον ισχυρότερο πυλώνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δίνονται ενισχύσεις για να παραμείνει ο πληθυσμός στην ενδοχώρα για την ισόρροπη λεγόμενη ανάπτυξη και όχι την συγκέντρωση του στις μεγαλουπόλεις. Επιπλέον να εξασφαλιστεί η διατροφική αυτάρκεια και ασφάλεια των πληθυσμών με ταυτόχρονη προστασία του περιβάλλοντος. Αυτό είναι και το νεότερο δεδομένο που θέλει η ΕΕ να διασφαλίσει, μετατρέποντας έτσι την χορήγηση των επιδοτήσεων από ποσοτικές σε κεκτημένα δικαιώματα και από το 2016 σε στρέμματα. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ αλλά και το ΥπΑΑΤ ασχολήθηκε μόνο με την διαδικασία χορήγησης των επιδοτήσεων χωρίς να στοχεύουμε στην άσκηση πολιτικής. Και τα αποτελέσματα είναι αυτά».
♦Λοξοδρομήσαμε θα έλεγε κανείς. Μέσα σε αυτό το σκηνικό εφευρέθη και η περιβόητη τεχνητή λύση; Ήταν η ταφόπλακα για τον κτηνοτροφικό κλάδο με βάση τα σημερινά αποτελέσματα;
«Δεν ήταν η ταφόπλακα. Ήταν ένα εφεύρημα που δεν στέκει σε κα μία λογική διάσταση, σε καμία επιστημονική και ουσιαστική διάσταση. Ήταν απλώς μια διαδικασία για να απορροφηθούν τα χρήματα. Έπρεπε να έχουν δοθεί ουσιαστικές λύσεις μέσα από τα παραγωγικά συστήματα που διαθέτουμε και την στόχευση που θέλουμε να πάμε τον αγροτοδιατροφικό τομέα της χώρας και τι θέλουμε να πε τύχουμε. Με την αλλαγή της ΚΑΠ και την μετάβαση στις στρεμματικές ενισχύσεις, εκείνοι που γνωρί ζουν πώς να απορροφούν τις επιδοτήσεις αποφάσισαν τότε 22€/στρέμμα βοσκοτόπου, 40€/στρέμμα για τα αροτραία και μόνο 50€/στρέμμα για τις πολυετής καλλιέργειες.
«Υπήρξε μία τρομακτική αδικία σε βάρος της Κρήτης»
Θάψανε την Κρήτη. Το νησί “έλειπε” από αυτή τη μοιρασιά. Υπήρξε μια τρομακτική αδικία σε βάρος της Κρήτης, που είναι γεμάτη με ελαιόδεντρα. Μπροστά στο σκηνικό αυτό, βρέθηκε να χάνει τεράστια ποσά. Σ’ αυτήν την πίεση έγινε μια ανοχή και ο ίδιος ο ΟΠΕΚΕΠΕ εφηύρε την τεχνητή λύση, που στην ουσία, παρείχε τη δυνατότητα σε ένα κτηνοτρόφο από ένα χωριό της Κρήτης, να του δηλώνει ο ΟΠΕΚΕΠΕ βοσκότοπο. Αυτό, στην πράξη, δεν στέκει. Όταν σου λέει ο ΟΠΕΚΕΠΕ έλα δήλωσε ζώα, να σου δώσω δικαιώματα, ασφαλώς πήγαν πάρα πολλοί, έχοντας άγνοια κινδύνου και δήλωναν ζώα. Σε κάποιες περιοχές ξέφυγε. Κάποιοι προχώρησαν σε υπερβολικές δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου, αλλά αυτό ήταν μια πρόταση της τεχνητής λύσης και του ΟΠΕΚΕΠΕ και θα έπρεπε οι γνωρίζοντες να το αναμένουν».
♦Είναι όμως μόνο αυτό;
«Δε συζητάμε για τις περιπτώσεις που ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και εκείνους που έστησαν μια διαδικασία που εμφάνιζαν ιδιοκτησίες στην υπόλοιπη χώρα, χωρίς να τις έχουν. Εξαιτίας αυτής της διαχείρισης και κυρίως της άγνοιας κινδύνου, δηλώθηκαν τα ζώα στην Κρήτη. Θα έπρεπε από τον ίδιο τον οργανισμό (διαθέτει γραφεία και στην Κρήτη) να υπάρχει μια ενημέρωση και να τεθούν ασφαλιστικές δικλίδες. Αυτό δεν έγινε και λειτούργησε ως μια γραφειοκρατική διαδικασία, με συνέπεια να ξεφύγει -με τις αθρόες δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου- για την εξασφάλιση κοινοτικών ενισχύσεων. Όταν όμως τα ζώα αυτά δηλώνονταν στο μητρώο του κάθε κτηνοτρόφου ο κτηνίατρος στην υπηρεσία τα περνάει στο ηλεκτρονικό σύστημα της ΕΕ. Όλα τα ζώα είναι δηλωμένα στο σύστημα trisis για την ιχνηλασιμότητα. Επομένως οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν».
♦Με τα σκουλαρίκια τι πραγματικά συνέβη;
«Είναι ένα μπέρδεμα για την απόδοση ευθυνών. Τα ενώτια μπαίνουν από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες για να υποστηριχθεί η διαδικασία του αυτοελέγχου και της ιχνηλασιμότητας των ζώων για τη διακίνηση, τον έλεγχο των νοσημάτων, την προστασία και την ενημέρωση των καταναλωτών για τα προϊόντα κρέατος που καταλήγουν στο πιάτο του. Άδραξαν όμως -ως καταπληκτική ευκαιρία στον ΟΠΕΚΕΠΕ- να μετρήσουν τα ζώα μέσω των κτηνιατρικών υπηρεσιών για τη σύνταξη του περιβόητου μητρώου. Ωστόσο οι κτηνιατρικές υπηρεσίες έχουν άλλο ρόλο, τον έλεγχο της υγιεινής των ζώων και όχι της καταγραφής».
Πως πρέπει να γίνουν τα Διαχειριστικά Σχέδια Βόσκησης
♦Η Κρήτη δεν έχει ανάγκη μια δική της αγροτική πολιτική;
«Αυτή υπάρχει να ξέρετε. Εμείς δεν έχουμε ησυχάσει ως Περιφέρεια. Από τότε που καθιερώθηκε η αιρετή Περιφέρεια έχουμε καταθέσει προτάσεις σ’ αύτη την κατεύθυνση. Είναι κρίμα να δίνουν κάποιοι δικαίωμα να μας δείχνουν. Δεν ήμαστε για δείξιμο. Το λέω και το πιστεύω. Υποστηρίζω με όλες μου τις δυνάμεις τον τομέα της αγροτοδιατροφής της Κρήτης. Σήμερα πάει να συνδεθεί και με τον Τουρισμό για να φτιάξει ένα εξαιρετικά σημαντικό αναπτυξιακό μοντέλο, που πρέπει να δουλέψει απερίσπαστα και να λάβει αυτά που δικαιούται». Η Κρήτη είπατε δεν είναι για τέτοιο δείξιμο. Τι πρέπει όμως να γίνει; «Καλό είναι να πιέσουμε για να εισπράξου με ότι δικαιούμαστε. Το ζήτημα είναι ένα και πρέπει να τεθεί στο Υπουργείο. Το ΥπΑΑΤ πρέπει να αποφασίσει αν θα συνεχίσει να ασχολείται μόνο με την διαχείριση των κονδυλίων της ΚΑΠ ή αν θα προσανατολιστεί στο παραγωγικό σύστημα για να βελτιωθούν και εξελιχθούν οι δείκτες της οικονομίας μας, διασφαλίζοντας παράλληλα την ισορροπία στην ανάπτυξη και την διαφοροποίηση σε συνδυασμό με την διασφά λιση της αυτάρκειας μας, που είναι σήμερα σε τραγική θέση».
♦Σε ποια κατεύθυνση θα πρέπει να αναζητηθούν οι λύσεις στο υφιστάμενο πρόβλημα;
«Αν δεν προσέξουμε θα βρεθούμε σε νέα δεινή θέση. Οι περισσότερες δασικές μας εκτάσεις είναι χορτολιβαδικές. Είναι ανικανότητα του συστήματος στην Ελλάδα να δηλώνουμε δασικές εκτάσεις τις χορτολιβαδικές. Οι ευρωπαίοι, όταν λένε δάσος εννοούν ψηλά δέντρα. Εκεί δεν μπορεί να πάνε τα ζώα, και γι’ αυτό δεν είναι επιλέξιμες εκτάσεις. Οι χορτολιβαδικές εκτάσεις όμως, εάν δεν βοσκούνται, καίγονται. Άρα η επιστήμη λέει, να καθίσουν οι δασολόγοι μαζί με τους ζωοτέχνες, τους κτηνιάτρους και να δουν το οικολογικό σύστημα πως ισορροπεί. Έχετε σκεφτεί την Κρήτη χωρίς να βοσκούνται αυτές οι εκτάσεις; Θα ήταν ολόμαυρη. Δεν θα έμενε ούτε μία πιθαμή, χωρίς να καεί. Έχουμε την εμπειρία της ορεινής περιοχής του Αγίου Βασιλείου που έχει λίγες εκτροφές με αποτέλεσμα να καίγονται χρόνο παρά χρόνο».
«Γιατί να είναι 800.000 τα επιλέξιμα στρέμματα στην Κρήτη και όχι 2 ή 3 εκατ.; Υπάρχουν τα στρέμματα που πραγματικά βοσκούνται τα πρόβατα»
♦Θα υπάρξει λύση με τα Διαχειριστικά Σχέδια Βόσκησης;
«Ποιος θα τα κάνει; Θα έρθουν να δουν πως αυτήν την εποχή τα πρόβατα μας βγαίνουν στην κορφή του Ψηλορείτη στον Τίμιο Σταυρό για να βοσκήσουν; Γιατί δεν είναι επιλέξιμες αυτές οι περιοχές; Ποιος το ορίζει; Αφού η φύση, η ζωή και η πραγματικότητα διαχρονικά, αυτό λέει. Γιατί ας πούμε είναι 800.000 τα επιλέξιμα στρέμματα στην Κρήτη και δεν είναι 2 ή 3 εκατ. στρέμματα στα οποία πραγματικά βοσκούνται τα πρόβατα; Κρατάνε την ισορροπία και συμμετέχουν δυναμικά στην διατήρηση της βιοποικιλότητας για την διατήρηση και την ισόρροπη ανάπτυξη του περιβάλλοντος. Επιβάλλεται η αλλαγή των συστημάτων διαχείρισης. Πρέπει να πάνε να δουν την πραγματικότητα και όχι να φτιάξουν τα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης από τα γραφεία τους και τους υπολογιστές τους. Θα δώσουμε την βοσκοϊκανότητα και την βοσκοφόρτωση σε ποίο σύστημα; Εμείς ζούμε τα ζώα μας από το βοσκότοπό μας ή έχουμε πολύ σύγχρονα συστήματα περιτροπικής βόσκησης; Στις περιοχές που υπάρχει πραγματικά η αναπτυγμένη κτηνοτροφία στην Κρήτη οι άνθρωποι εξελίσσουν το περιβάλλον και διατηρούν την ισορροπία, εφαρμόζοντας συστήματα περιτροπικής εντατικής βόσκησης και παράγουν ποιοτικά. Αυτήν την κτηνοτροφία πρέπει να επιδοτήσουμε! Δεν θέλουμε λογιστικά σχέδια βόσκησης που δεν θα έχουν καμία σχέση με την πραγματικότητα για να συνεχίσουμε όπως σήμερα».
♦Γιατί ασχολήθηκαν τόσο με την Κρήτη;
«Κάποιοι ασχολήθηκαν με την Κρήτη και όχι με άλλες περιοχές. Εκεί και αν έχουν γίνει εκτροπές. Να δούμε τελικά, πόσα χρήματα παίρνει η Κρήτη, ανεξάρτητα βέβαια, που έχουν μοιραστεί με λάθος τρόπο. Η κοινωνία στο τέλος αντιδρά. Δεν μπορεί κάποιοι που θεωρούν τους εαυτούς τους έξυπνους αν θεωρούν δεδομένη και κεφαλαιοποιημένη την κατάσταση. Ο Ευρωπαίος Εισαγγελέας ήρθε γιατί αντέδρασε η ίδια η κοινωνία, οι γνήσιοι παραγωγοί που έβλεπαν την διείσδυση στο σύστημα πολλών (και δεν είναι Κρητικοί) που καρπώνονται στις επιδοτήσεις. Εμείς δώσαμε το δικαίωμα, με τις δηλώσεις του ζωικού κεφαλαίου, το οποίο έγινε με την ανοχή του ΟΠΕΚΕΠΕ, επειδή ρίχτηκε η Κρήτη στην μοιρασιά των βοσκοτοπικών εκτάσεων».
♦Αρά απαιτείται μια διαφορετική πολιτική με γνωστή και την μορφολογία του νησιού;
«Χρειαζόμαστε μια διαφορετική πολιτική. Το χρειάζεται η κοινωνία. Να σταθούμε στην βαριά βιομηχανία της Κρήτης στον τουρισμό που μόνοι μας φτιάξαμε. Ταυτόχρονα δια θέτουμε ένα υψηλό πανίσχυρο αγροτοδιατροφικό τομέα. Δεν μπορεί κανείς να αμφισβητήσει την ελαιοκομία της Κρήτης, ούτε ποσοτικά ούτε ποιοτικά, τα πρώιμα και υπαίθρια κηπευτικά μας. Δεν μπορούν μας αμφισβητήσουν την ύπαρξη και καλλιέργεια υποτροπικών φυτών, όπως αβοκάντο. Σήμερα ταξιδεύουν περίπου 100τόνοι γάλα από την Κρήτη που αγοράζει 60 λεπτά το τριφύλλι, προς την υπόλοιπη Ελλάδα. Διαρκώς η Κρήτη στέλνει τα αμνοερίφια της και τροφοδοτεί τις ευρωπαϊκές αγορές και της υπόλοιπης της χώρας. Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί πως δεν έχουμε κάνει ση μαντικά πράγματα. Ας καθίσουν στο Υπουργείο να βρουν την πραγματική συμμετοχή του αγροδιατροφικού τομέα της κάθε Περιφέρειας και βάση αυτής να μοιράσουν σωστά τις επιδοτήσεις».
Που μας ωφέλησε η ΚΑΠ
«Επιπλέον θα πρέπει να γίνει μια ανάλυση για το πού η ΚΑΠ μας ωφέλησε και που μας έκανε ζημιά. Γιατί ασφαλώς το πρόγραμμα των νέων αγροτών βοήθησε στην ηλικιακή ανανέωση του δυναμικού που ασχολήθηκαν με τον πρωτογενή τομέα. Επίσης βοήθησε και στον εξοπλισμό των εκμεταλλεύσεων. Αυτά πρέπει να τα κρατήσουμε και να συνεχίζουμε να τα αξιοποιούμε. Να γίνουν έργα και ασφαλώς να δοθεί η δυνατότητα ο καταναλωτής να φάει σε λογική τιμή το κρέας, το γάλα το λάδι. Σιγά που αν έλλειπε η επιδότηση θα ήταν το λάδι στα 4 € ή το αρνί στα 10€ . Τα αρνιά μας βόσκουν και μαζεύουν τον ανθό της γης και τον φέρνουν στο τραπέζι μας. Δεν μπορεί ο καταναλωτής να συγκρίνει τα βιομηχανικά γκούντα με τη γραβιέρα Κρήτης. Επιλογές είναι…»
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
