Την ώρα που η ελαιοκαλλιέργεια στην Κρήτη βιώνει μία από τις σοβαρότερες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών, με απώλειες παραγωγής που αγγίζουν το 90%, η αποκάλυψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προκαλεί εύλογη αγανάκτηση. Η Ελλάδα δεν έχει καταθέσει καν αίτημα για έκτακτη στήριξη των ελαιοπαραγωγών.
Της Χρυσούλα Καλλιγιαννάκη
Η απάντηση του Επιτρόπου Γεωργίας είναι απολύτως ξεκάθαρη και αφήνει ελάχιστα περιθώρια παρερμηνειών. Υπάρχει θεσμικό εργαλείο –το άρθρο 219 του Κανονισμού 1308/2013– που επιτρέπει την ενεργοποίηση έκτακτων μέτρων σε περιπτώσεις σοβαρής διαταραχής της αγοράς. Υπάρχει πολιτική βούληση από την Κομισιόν να εξετάσει και να υποστηρίξει ένα τέτοιο αίτημα. Αυτό που δεν υπάρχει, όμως, είναι το ίδιο το αίτημα από τις ελληνικές αρχές.
Υπενθυμίζουμε πάντως πως πέρσι τοπικά η Περιφέρεια Κρήτης με φάκελο που κατέθεσε, παρουσιάζοντας αναλυτικά τα συμπεράσματα της Έκθεσης της ειδικής επιστημονικής επιτροπής (που συστάθηκε με αφορμή την ακαρπία της περιόδου 2023) ζητούσε την αποζημίωση των παραγωγών από το ΜΕΤΡΟ 23, αίτημα που τελικά υπορράφθηκε για τους ελαιοπαραγωγούς της Κρήτης. Οι τελευταίοι είναι στα «κάγκελα» για την μειωμένη παραγωγή την φετινή χρονιά, εξαιτίας της λειψυδρίας ζητώντας ήδη στήριξη για το χαμένο εισόδημα.
Ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Κρήτης Σταύρος Τζεδάκη την προηγούμενη εβδομάδα δήλωσε πως η περιφέρεια θα περιμένει την ολοκλήρωση της συγκομιδής για την συγκέντρωση όλων των στοιχείων της παραγωγής. Σύμφωνα πάντως με τις εκτιμήσεις αυτή δεν αναμένεται να ξεπεράσει τους 40.000 τόνους σε όλη την Κρήτη, όταν πέρσι «κλείδωσε» στους 90.000 τόνους.
Την ερώτηση στον Ευρωπαίο Επίτροπο κατέθεσε ο ευρωβουλευτής τα ου ΠΑΣΟΚ Σάκης Αρναούτογλου, ο οποίος μιλά για κατάρρευση της ελαιοκαλλιέργειας λόγω της παρατεταμένης λειψυδρίας, των υψηλών θερμοκρασιών και των επαναλαμβανόμενων προσβολών του δάκου. Σύμφωνα με τον ευρωβουλευτή «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ξεκάθαρα ότι δεν έχει λάβει κανένα αίτημα από τις Ελληνικές αρχές για ενεργοποίηση έκτακτης στήριξης. Όπως επιβεβαιώνει ο Επίτροπος, το άρθρο 219 του Κανονισμού 1308/2013 επιτρέπει έκτακτη παρέμβαση για διαταραχές της αγοράς, όμως η κυβέρνηση απλώς δεν το ζήτησε. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκαθαρίζει επίσης ότι είναι έτοιμη να παράσχει τεχνική και διοικητική υποστήριξη, εφόσον υπάρξει αίτημα από το κράτος μέλος. Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι υπάρχουν διαθέσιμα μέτρα στο πλαίσιο του ελληνικού Στρατηγικού Σχεδίου ΚΓΠ 2023–2027 για επενδύσεις στην άρδευση και για αποκατάσταση του γεωργικού δυναμικού μετά από καταστροφικά συμβάντα. Και εδώ, όμως, η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τη διαχειριστική αρχή της χώρας», αναφέρει.
Σε μια περίοδο επομένως όπου η παρατεταμένη λειψυδρία, οι ακραίες θερμοκρασίες και οι ανεξέλεγκτες προσβολές από τον δάκο έχουν γονατίσει τους παραγωγούς, η απουσία οποιασδήποτε επίσημης διεκδίκησης συνιστά πολιτική αμέλεια. Δεν πρόκειται για γραφειοκρατική λεπτομέρεια, αλλά για ουσιαστική επιλογή – ή αδράνεια – με πραγματικό κόστος για χιλιάδες αγροτικές οικογένειες.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η υπενθύμιση της Επιτροπής ότι υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία και στο πλαίσιο του ελληνικού Στρατηγικού Σχεδίου ΚΓΠ 2023–2027, όπως επενδύσεις στην άρδευση, δράσεις αποκατάστασης του γεωργικού δυναμικού μετά από καταστροφές, μέτρα που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ανάχωμα στην κλιματική και παραγωγική κατάρρευση. Και εδώ, όμως, η ευθύνη μεταφέρεται ξεκάθαρα στη διαχειριστική αρχή της χώρας.
Το μήνυμα από τις Βρυξέλλες φαίνεται να είναι σαφές. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να στηρίξει έναν τομέα αν το ίδιο το κράτος μέλος δεν ζητά τη στήριξη. Η σιωπή της ελληνικής πλευράς δεν είναι ουδέτερη, αλλά μεταφράζεται σε χαμένες ευκαιρίες, σε εισόδημα που δεν αναπληρώνεται και σε έναν στρατηγικό αγροτικό τομέα που αφήνεται να μαραζώσει.
Σε μια χώρα που επενδύει διαχρονικά στο ελαιόλαδο ως εθνικό προϊόν και πυλώνα της αγροτικής της ταυτότητας, το ερώτημα δεν είναι αν «θα μπορούσε» να κατατεθεί αίτημα στήριξης. Το ερώτημα είναι γιατί δεν κατατέθηκε και ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη για αυτή την απουσία.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
