Με ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ορθοδοξία σηματοδοτείται το 2026, καθώς συμπληρώνονται 1400 χρόνια από τότε που ακούστηκε για πρώτη φορά στις εκκλησίες ο Ακάθιστος Ύμνος, ένα από τα
σημαντικότερα υμνογραφικά έργα της εκκλησιαστικής παράδοσης.
Η επέτειος αυτή αναδεικνύεται μέσα από την Πατριαρχική και Συνοδική Εγκύκλιο του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η οποία υπενθυμίζει τη βαθιά θεολογική, ιστορική και πνευματική σημασία του ύμνου, που συνδέθηκε άρρηκτα με τη σωτηρία της Κωνσταντινούπολης από την πολιορκία Αβάρων και Περσών το 626 μ.Χ.
Από τότε έως σήμερα, ο Ακάθιστος Ύμνος παραμένει ζωντανό στοιχείο της λατρευτικής ζωής, εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη και την πίστη των πιστών προς την Παναγία.
Με τους αλλεπάλληλους «Χαιρετισμούς» και τον ποιητικό του πλούτο, συνεχίζει να συγκινεί και να εμπνέει, αποτελώντας διαχρονικό σημείο αναφοράς για τον Ελληνισμό.
Η Πατριαρχική Εγκύκλιος:
«Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια, ως λυτρωθείσα των δεινών, ευχαριστήρια αναγράφω Σοι η Πόλις Σου, Θεοτόκε!»
Εφέτος συμπληρούνται χίλια τετρακόσια έτη αφ’ ότου, εις τιμήν της Θεοτόκου, εψάλη επισήμως επ’ εκκλησίας, και μάλιστα ορθίων ισταμένων πάντων των πιστών, το σήμερον παγκοσμίως
γνωστόν ως «Ακάθιστος Ύμνος» Κοντάκιον. Πρόκειται για ποίημα υμνογραφικόν και διδακτικόν, αναφερόμενον ιστορικώς και θεολογικώς, με μοναδικόν πλούτον καλλιεπείας, εις την Υπέρλογον
θείαν Οικονομίαν και την εις αυτήν μοναδικήν συμβολήν της Παναχράντου Θεοτόκου.
Οι προσευχόμενοι πιστοί διά του Κοντακίου τούτου χαιρετίζουν ευσεβώς την Παναγίαν με αλλεπάλληλες επαναλήψεις της πρώτης προσφώνησης του αρχαγγέλου Γαβριήλ, της λέξεως «Χαίρε»,
διά της οποίας φανερώνεται ότι «χαίρειν» καλούνται οι άνθρωποι εν Χριστώ. Η επανάληψις του «Χαίρε» επί 144 φορές έχει μυστικήν έννοιαν, παραπέμποντας στις 144.000 των εκλεκτών Αγίων
της Αποκαλύψεως, των «αδόντων καινήν ωδήν» ενώπιον του Θρόνου του Θεού.
Η εισαγωγή του Κοντακίου, το Προοίμιόν του, ήτο εξ αρχής το γνωστόν «Το προσταχθέν μυστικώς λαβών εν γνώσει…», το οποίον αναφέρεται αποκλειστικώς εις τον Ευαγγελισμόν της Θεοτόκου.
Εν τη πορεία, καθιερώθη ως νέος εισαγωγικός ύμνος το «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια», προκειμένου να εκφρασθή η ευγνωμοσύνη του λαού προς Εκείνην «δι’ ης εγείρονται τρόπαια».
Η σωτηρία της Πόλεως και της όλης Αυτοκρατορίας εκ της δεινής εχθρικής επιθέσεως Αβάρων και Περσών το 626 μ.Χ., ενώ ο Αυτοκράτωρ Ηράκλειος αγωνίζετο μακράν διά την επανάκτησιν του
Τιμίου Σταυρού, απεδόθη δικαίως εις την κραταιάν προστασίαν της Υπεραγίας Θεοτόκου. Δεχομένη η Θεομήτωρ την από καρδίας ικεσίαν, όχι μόνον αντετάχθη εις τους ορμητικούς ανέμους των
πολιορκητών, αλλά και μέσω σφοδρής θαλασσοταραχής προκάλεσε την ολοκληρωτικήν καταστροφήν του εχθρικού στόλου.
Ο ιστορικός Ναός των Βλαχερνών, κατά την νύκτα της 7ης Αυγούστου 626, εδέχθη τα συρρεύσαντα πλήθη των πιστών, οι οποίοι εν συγκινήσει και μετά δακρύων έψαλλαν το Κοντάκιον
ορθιοστάδην, αποδίδοντας τα «νικητήρια» στην Ελευθερώτρια και Σωτείραν της Πόλεως.
Από της ώρας εκείνης, ο «Ακάθιστος Ύμνος», ασύγκριτον μνημείον του ελληνικού λόγου και χρυσοποίκιλτον τεχνήμα θεοπνεύστου θεολογίας, κατέστη ο πλέον δημοφιλής ύμνος της λειτουργικής
ζωής. Έχει μεταφρασθή εις πολλάς γλώσσας και αποτελεί πηγή έμπνευσης για θεολόγους, φιλολόγους, ποιητάς και αγιογράφους.
Ο Ακάθιστος Ύμνος καλεί κάθε πιστόν να γρηγορεί ενόψει των μεγάλων προκλήσεων της εποχής μας, των αναταράξεων και των πολεμικών συρράξεων που διέρχεται η ανθρωπότης. Ας δεηθώμεν
εντόνως, όπως η Μήτηρ της Ειρήνης ενεργήση και αύθις ως «Υπέρμαχος Στρατηγός» πανταχού δοκιμαζομένου και κινδυνεύοντος, χαρίζοντας στον κόσμο την αληθινήν ειρήνην του Υιού Της.
Εν έτει σωτηρίω 2026, κατά μήνα Μάρτιον (26)
Ο Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαίος εν Χριστώ ευχέτης Και τα μέλη της Αγίας και Ιεράς Συνόδου: Ο Χαλκηδόνος Εμμανουήλ, ο Καρπάθου και Κάσου Αμβρόσιος, ο Μιλήτου Απόστολος, ο Πριγκηποννήσων Ιωσήφ, ο Φιλαδελφείας Μελίτον, ο Κολωνείας Αθανάσιος, ο Ικονίου Θεόληπτος, ο Μυτιλήνης Άνθιμος, ο Σουηδίας και πάσης Σκανδιναβίας Κλεόπας, ο Ίμβρου και Τενέδου Κύριλλος, ο Ντένβερ Κωνσταντίνος, ο Αγγλίας Γρηγόριος.
