Σε «αναβρασμό» βρίσκεται η αγορά κρέατος στην Κρήτη ενόψει του Πάσχα, με το παραδοσιακό αρνί να εξελίσσεται φέτος σε είδος για… γερά πορτοφόλια.
Της Χρυσούλας Καλλιγιαννάκη
Παρά την καταγεγραμμένη επάρκεια στο νησί, ένας συνδυασμός παραγόντων σπρώχνει τις τιμές προς τα πάνω, προκαλώντας πονοκέφαλο σε παραγωγούς και καταναλωτές.
Οι Κρητικοί κτηνοτρόφοι, εκμεταλλευόμενοι την έλλειψη αμνοεριφίων στην υπόλοιπη Ελλάδα -λόγω της ευλογιάς και πρόσφατα του αφθώδους πυρετού που έθεσε σε καραντίνα το νησί της Λέσβου- διεκδικούν τιμές που ξεκινούν από τα 9,5 έως 10 ευρώ το κιλό (τιμή παραγωγού). Ήδη μεγάλοι έμποροι έχουν κλείσει συμφωνίες σε αυτά τα επίπεδα, γεγονός που προδιαγράφει μια ιδιαίτερα ακριβή τελική τιμή στο «τσιγκέλι».
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, αν συνυπολογιστούν τα έξοδα σφαγής τα μεταφορικά, το κέρδος των ενδιαμέσων και ο ΦΠΑ, η τιμή για τον καταναλωτή στο Ηράκλειο αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 15 και 17 ευρώ, ενώ στην Αθήνα ενδέχεται να αγγίξει ακόμα και τα 20 ευρώ.
Ο πρόεδρος των κτηνοτρόφων του Ηρακλείου Λευτέρης Τριανταφυλλάκης υπογραμμίζει πως ήδη υπάρχουν συμφωνίες με παραγωγούς και «μεγαλοχασάπηδες» στην τιμή των 9,5€/ κιλό και κάλεσε τους συναδέλφους του να μην δίνουν τα αρνιά τους σε χαμηλότερες τιμές. «Και 10€ να πάει καλά θα είναι», δήλωσε.
Στο μεταξύ ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Κρέατος και του τομέα της Κτηνοτροφίας (ΕΔΟΤΟΚΚ), Ιωάννη Φασουλάς ανέφερε πως, σχεδόν ολόκληρη η χώρα την εβδομάδα που μας πέρασε, έσφαζε στα 8,5 € στην τιμή παραγωγού υπογραμμίζοντας πως υπάρχει κατηγοριοποίηση σε κλίμακες ανάλογα με το βάρος και το ενδομυϊκό λίπος του κάθε ζώου. «Το προσδόκιμο θα ήταν η τιμή των 9,5€», δήλωσε.
«Πυρετός» στα σφαγεία και αυστηροί έλεγχοι
Η δραστηριότητα στα σφαγεία του νομού Ηρακλείου και κυρίως της Μεσαράς σε Μοίρες και Ασήμι αναμένεται να κορυφωθεί τη Μεγάλη Εβδομάδα. Τα δύο αυτά σφαγεία σηκώνουν το βάρος, καθώς εκτός από τα αιγοπρόβατα πραγματοποιούν σφαγές τόσο σε βοοειδή όσο και σε χοίρους. Οι προβλέψεις πάντως κάνουν λόγο για 250.000 έως 300.000 σφάγια σε όλο το νησί.
Την ίδια ώρα, κτηνίατροι πραγματοποιούν εξονυχιστικούς ελέγχους και κλινική επιτήρηση, καταγράφοντας κάθε ζώο στη βάση δεδομένων του Υπουργείου. Οι αρχές και οι κρεοπώλες προειδοποιούν τους καταναλωτές να εμπιστεύονται μόνο ελεγχόμενα κρεοπωλεία και να αποφεύγουν αγορές από «μάντρες» αμφιβόλου ποιότητας.
Η μάχη των Σούπερ Μάρκετ και οι εισαγωγές
Στον αντίποδα, οι μεγάλες τοπικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ προκρίνουν μια πιο επιθετική κοινωνική πολιτική, και ετοιμάζονται να προσφέρουν ντόπια επώνυμα αρνιά σε τιμές κοντά στο κόστος, προκειμένου να στηρίξουν το καλάθι του καταναλωτή.
Παράλληλα, η αγορά δέχεται πιέσεις από εισαγωγές (κυρίως από Ρουμανία) με χαμηλότερες τιμές, ωστόσο η ανώτερη ποιότητα του κρητικού αρνιού το διατηρεί στην κορυφή των προτιμήσεων, καθιστώντας το παράλληλα περιζήτητο για εξαγωγές, κυρίως προς την Ιταλία. Σύμφωνα με αναφορές, αρνιά από τη Ρουμανία φτάνουν στην Ελλάδα με τιμή 12 ευρώ (συν ΦΠΑ).
Οι έγκαιρες παραγγελίες στα τοπικά κρεοπωλεία κρίνονται απαραίτητες για την αποφυγή ελλείψεων και δυσάρεστων εκπλήξεων της τελευταίας στιγμής, όπως τονίζει στη Φωνή του Μαλεβιζίου ο πρόεδρος των Κρεοπωλών του Ηρακλείου Λευτέρης Ντουράκης.
Παραδοσιακά οι κρεοπώλες του Ηρακλείου τη Μεγάλη Δευτέρα ανακοινώνουν επίσημα την πολιτική που ακολουθούν για την εορταστική περίοδο. Ερωτηθείς σχετικά για τις τιμές στο «τσιγκέλι», των ντόπιων κρεοπωλείων ο κ. Ντουράκης εκτιμά πως θα είναι υψηλές επισημαίνοντας πως η διαδρομή μέχρι το τραπέζι του καταναλωτή φορτώνει το προϊόν με επιπλέον κόστη, για τα σφαχτικά, τα μεταφορικά και τους ενδιάμεσους που ανεβάζουν την τελική τιμή στον καταναλωτή.
Το κόστος σφαγής υπολογίζεται περίπου στο 1 ευρώ ανά κιλό. Καθοριστική είναι η μεσολάβηση του εμπόρου, καθώς αναλαμβάνει τη συγκέντρωση των ζώων και τη διανομή τους με φορτηγά-ψυγεία. Με την προσθήκη του ΦΠΑ και του εμπορικού κέρδους, η τιμή «εκτοξεύεται». 
Το στοίχημα της σφαγής στην Κρήτη και η ανάγκη εκσυγχρονισμού
Η Κρήτη, ένας από τους κορυφαίους πυλώνες της ελληνικής κτηνοτροφίας, βρίσκεται σήμερα μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Ενώ το νησί διαθέτει την επάρκεια και την ποιότητα για να τροφοδοτήσει ολόκληρη την επικράτεια, το «φράγμα» της περιορισμένης δυναμικότητας των σφαγείων απειλεί να αφήσει παραγωγούς και καταναλωτές έκθετους, ειδικά ενόψει της αυξημένης ζήτησης του Πάσχα.
Ο Πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Κρέατος (ΕΔΟΚ), κ. Γιάννης Φασουλάς, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, θέτοντας ένα καίριο ερώτημα.
«Δεν ξέρω αν μπορούν να σφαχτούν όλα τα ζώα της Κρήτης». Η δήλωση αυτή αποτυπώνει την αγωνία ενός κλάδου που παλεύει με παρωχημένες υποδομές την ώρα που ο ανταγωνισμός και οι απαιτήσεις της σύγχρονης αγοράς τρέχουν με ταχύτητα φωτός.
Η απαγόρευση αποστολής ζωντανών ζώων εκτός νησιού για σφαγή καθιστά την αναβάθμιση των τοπικών μονάδων μονόδρομο.
Η σύγκριση με το εξωτερικό είναι αποκαλυπτική και ταυτόχρονα απογοητευτική. Στην Ελλάδα λειτουργούν σήμερα περίπου 200 σφαγεία με διασπαρμένη και συχνά χαμηλή δυναμικότητα, όπως υπογραμμίζει ο κ. Φασουλας. Την ίδια στιγμή, η Ολλανδία, μια χώρα που κυριαρχεί στις παγκόσμιες εξαγωγές κρέατος με έσοδα που ξεπερνούν τα 6 δισ. ευρώ, διαθέτει μόλις 8 πρότυπα, υπερσύγχρονα σφαγεία. Η ανάγκη για συγχωνεύσεις και δημιουργία μονάδων «μεγάλου τύπου» στην Ελλάδα, και δη στην Κρήτη, δεν είναι απλώς μια οικονομική πρόταση, αλλά θέμα επιβίωσης.
Κυκλική Οικονομία
Ο εκσυγχρονισμός που προτείνει ο κ. Φασουλάς δεν περιορίζεται μόνο στη γραμμή σφαγής. Στο επίκεντρο βρίσκεται η κυκλική οικονομία.
Η διαχείριση των ζωικών υπολειμμάτων μπορεί να μετατρέψει ένα περιβαλλοντικό πρόβλημα σε ενεργειακή λύση, μειώνοντας το κόστος λειτουργίας. Το σύγχρονο σφαγείο πρέπει να μετεξελιχθεί σε κέντρο διακίνησης και οι βιομηχανίες κρέατος να ασχολούνται με την τυποποίηση και την ιχνηλασιμότητα. «Ο καταναλωτής πρέπει να μπορεί να “σκανάρει” το προϊόν και να βλέπει όλη τη διαδρομή του ζώου, φτάνοντας μέχρι τον αρχικό παραγωγό», τονίζει ο κ. Φασουλας.
Σύμφωνα με τον ίδιο η Κρήτη διαθέτει ικανούς ιδιώτες ιδιοκτήτες σφαγείων που έχουν τη βούληση να βγουν μπροστά. Ωστόσο, η ιδιωτική πρωτοβουλία δεν αρκεί. Απαιτείται μια εθνική στρατηγική που θα ενισχύσει αυτές τις επενδύσεις, προσφέροντας τα εργαλεία για τη δημιουργία μονάδων που θα εγγυώνται την ασφάλεια και υγιεινή στο υψηλότερο επίπεδο, δίκαιες τιμές για τον παραγωγό μέσω της μείωσης του κόστους επεξεργασίας και διαφάνεια για τον τελικό καταναλωτή.
Η ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΜΑΛΕΒΙΖΙΟΥ
